Η χοληστερόλη ίσως παίζει μεγαλύτερο ρόλο στην άνοια απ’ όσο νομίζαμε

Οι στατίνες, τα ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα για τη μείωση της χοληστερόλης, ενδέχεται να περιορίζουν και τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη που παρακολούθησε περισσότερους από 132.000 ανθρώπους για 15 χρόνια.

Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της European Society of Cardiology στο Μόναχο και δημοσιεύθηκε παράλληλα στο Lancet Regional Health Europe, έδειξε ότι όσοι ξεκίνησαν θεραπεία με στατίνες είχαν κατά μέσο όρο 10% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.

Το όφελος φάνηκε ακόμη μεγαλύτερο όταν η λήψη άρχιζε νωρίτερα: στην περίπτωση αυτή, η σχετική μείωση του κινδύνου έφτανε το 15%.

Γιατί μπορεί να βοηθούν τον εγκέφαλο

Οι στατίνες μειώνουν την LDL, τη λεγόμενη «κακή» χοληστερόλη, η οποία συμβάλλει στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών και αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι η ίδια δράση μπορεί να έχει και μακροπρόθεσμα οφέλη για τον εγκέφαλο, καθώς η υψηλή LDL συνδέεται με σκλήρυνση και στένωση των αγγείων που τον αιματώνουν. Η διαταραχή της αιμάτωσης του εγκεφάλου μπορεί με τη σειρά της να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας.

Πάνω από 132.000 άτομα στη μελέτη

Στη μελέτη συμμετείχαν 132.585 άνθρωποι στη Δανία, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν από το 2006 έως το 2021. Όλοι είχαν διαβήτη τύπου 2. Συνολικά, το 2,7% των συμμετεχόντων εμφάνισε άνοια στη διάρκεια της παρακολούθησης.

Σε σύγκριση με όσους δεν ξεκίνησαν στατίνες, η πρώιμη έναρξη θεραπείας συνδέθηκε με 15% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο άνοιας σε βάθος δεκαετίας, ενώ η πιο όψιμη έναρξη με μείωση 10%. Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια σε άνδρες και γυναίκες.

«Όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα»

Ο δρ Τούμας Τέρναμαρ από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κοπεγχάγης, που παρουσίασε τα ευρήματα, τόνισε ότι η χρονική στιγμή φαίνεται να έχει σημασία.

Όπως εξήγησε, η αντιμετώπιση του κινδύνου άνοιας πιθανότατα απαιτεί ταυτόχρονη παρέμβαση σε πολλούς παράγοντες, με τη χοληστερόλη να αποτελεί έναν από αυτούς.

Η ιδέα αυτή συμβαδίζει με προηγούμενη έρευνα της επιτροπής του Lancet για την άνοια, σύμφωνα με την οποία έως και 45% των περιστατικών θα μπορούσαν να προληφθούν ή να καθυστερήσουν αν αντιμετωπιστούν 14 τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου στη διάρκεια της ζωής.

Οι ειδικοί κρατούν επιφυλάξεις

Παρά τα θετικά αποτελέσματα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη είναι παρατηρητική. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να δείξει συσχέτιση ανάμεσα στη χρήση στατινών και στον χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι στατίνες είναι η αιτία της μείωσης.

Η δρ Ονορίν Λεμπρό από το Alzheimer’s Research UK σημείωσε ότι τα ευρήματα ενισχύουν τη σχέση ανάμεσα στην καρδιαγγειακή και την εγκεφαλική υγεία, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να αποδειχθεί άμεση αιτιώδης σύνδεση.

Αντίστοιχα, ο καθηγητής Μπράιαν Γουίλιαμς από το British Heart Foundation υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα είναι εύλογα, αλλά δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι οι στατίνες από μόνες τους προλαμβάνουν την άνοια.