Proteinmaxxing: Γιατί έχει γίνει εμμονή το να τρώμε όσο περισσότερη πρωτεΐνη γίνεται;

Η πρωτεΐνη έχει γίνει η νέα διατροφική εμμονή. Δεν βρίσκεται πλέον μόνο στα shaker των ανθρώπων που περνούν ώρες στο γυμναστήριο, αλλά σε δημητριακά, μπάρες, καφέδες, παγωμένα γεύματα, ακόμη και σε προϊόντα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ανθυγιεινά.

Η τάση έχει αποκτήσει μάλιστα το δικό της όνομα: proteinmaxxing. Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερη πρωτεΐνη καταναλώνουμε, τόσο καλύτερα – τουλάχιστον σύμφωνα με τη νέα κουλτούρα του fitness που έχει κατακλύσει τα social media.

Η ζήτηση έχει αυξηθεί τόσο πολύ στις ΗΠΑ, ώστε η βιομηχανία δυσκολεύεται πλέον να ανταποκριθεί. Η πρωτεΐνη ορού γάλακτος ή αλλιώς whey protein, ένα προϊόν που για χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αποκλειστικά υπόθεση των bodybuilders, έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο περιζήτητα συστατικά της σύγχρονης διατροφής.

Από «απόβλητο» της τυροκομίας σε χρυσωρυχείο

Η whey είναι στην πραγματικότητα το υγρό που απομένει κατά την παρασκευή τυριού, όταν το γάλα διαχωρίζεται σε τυρόπηγμα και ορό γάλακτος. Για πολλά χρόνια χρησιμοποιούνταν κυρίως ως ζωοτροφή, λίπασμα ή για την παραγωγή άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων.

Σήμερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά. Το υγρό φιλτράρεται, καθαρίζεται, συμπυκνώνεται και μετατρέπεται σε σκόνη, η οποία χρησιμοποιείται σε ροφήματα, μπάρες και άλλα προϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη.

Και η ζήτηση είναι πλέον τόσο μεγάλη που οι παραγωγοί μιλούν για ελλείψεις. Ορισμένοι κατασκευαστές επενδύουν σε νέο εξοπλισμό και δημιουργούν νέες εγκαταστάσεις για να αυξήσουν την παραγωγή.

Το αποτέλεσμα είναι να ανεβαίνουν και οι τιμές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Guardian, η τιμή των συμπυκνωμάτων whey έχει αυξηθεί έως και πέντε φορές τα τελευταία χρόνια, ενώ μόνο μέσα στα δύο τελευταία χρόνια η άνοδος έχει φτάσει έως και το 83%.

Γιατί ξαφνικά όλοι θέλουν περισσότερη πρωτεΐνη;

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο όσους γυμνάζονται. Σε έρευνα του 2025 σε 3.000 Αμερικανούς, το 71% δήλωσε ότι προσπαθεί να καταναλώνει περισσότερη πρωτεΐνη, έναντι 59% το 2022.

Η πρωτεΐνη έχει γίνει πλέον βασικό selling point των τροφίμων. Οι εταιρείες την προσθέτουν σε όλο και περισσότερα προϊόντα, ενώ στα social media η κατανάλωσή της παρουσιάζεται συχνά ως απαραίτητη προϋπόθεση για απώλεια βάρους, μυϊκή ανάπτυξη και καλύτερη φυσική κατάσταση.

Ένας ακόμη παράγοντας πίσω από την έκρηξη της ζήτησης είναι η δημοτικότητα των φαρμάκων τύπου GLP-1 για την απώλεια βάρους. Όταν μειώνεται σημαντικά η πρόσληψη θερμίδων, γίνεται ακόμη πιο σημαντικό να διασφαλίζεται επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης.

Η παγίδα του «όσο περισσότερη τόσο καλύτερα»

Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο η υπερβολή δεν προσφέρει απαραίτητα περισσότερα οφέλη.

Σύμφωνα με το άρθρο, η γενική σύσταση για τους περισσότερους ενήλικες είναι περίπου 0,8 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Έρευνα που επικαλείται ο Guardian δείχνει ότι η μυϊκή σύνθεση δεν αυξάνεται απεριόριστα όσο αυξάνεται η πρόσληψη πρωτεΐνης.

Συγκεκριμένα, μετά περίπου τα 1,6 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους, η επιπλέον πρωτεΐνη δεν φαίνεται να προσφέρει αντίστοιχη αύξηση στη μυϊκή ανάπτυξη.

Με άλλα λόγια, το να προσθέτουμε πρωτεΐνη σε κάθε γεύμα, σε κάθε ρόφημα και σε κάθε σνακ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χτίζουμε περισσότερους μυς.

Η βιομηχανία του τυριού αλλάζει

Η νέα εμμονή δεν επηρεάζει μόνο τους καταναλωτές αλλά και ολόκληρη τη γαλακτοκομική βιομηχανία.

Η ζήτηση για πρωτεΐνη ορού γάλακτοςwhey έχει αυξηθεί τόσο ώστε οι παραγωγοί γαλακτοκομικών βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα παράδοξο: η whey, που κάποτε ήταν απλώς ένα υποπροϊόν της παραγωγής τυριού, έχει γίνει τόσο πολύτιμη ώστε σε ορισμένες περιπτώσεις ουσιαστικά καθορίζει την ίδια την παραγωγή.

Μάλιστα, παραγωγοί στρέφονται και σε άλλα προϊόντα πλούσια σε πρωτεΐνη, όπως το γιαούρτι και το cottage cheese.

Έτσι, αυτό που ξεκίνησε ως μια τάση στα γυμναστήρια εξελίσσεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο: η πρωτεΐνη έχει γίνει εμπορική δύναμη που επηρεάζει τι τρώμε, τι αγοράζουμε και πλέον ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η βιομηχανία τροφίμων.

Και το ερώτημα που μένει είναι ίσως το πιο απλό: χρειαζόμαστε πράγματι τόση πρωτεΐνη ή απλώς έχουμε πειστεί ότι τη χρειαζόμαστε;

Πηγή: Guardian