Η άσκηση των 3 λεπτών που συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για 13 καρκίνους

Μόλις τρία λεπτά έντονης σωματικής δραστηριότητας την ημέρα ενδέχεται να συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης 13 μορφών καρκίνου, σύμφωνα με νέα μελέτη που εξετάζει τι συμβαίνει όταν αντικαθιστούμε μέρος του χρόνου που περνάμε καθιστοί με οποιαδήποτε μορφή κίνησης.

Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από σχεδόν 60.000 άνδρες και γυναίκες και εξέτασε από το απλό όρθιο μέχρι το χαλαρό περπάτημα και την έντονη δραστηριότητα, όπως το γρήγορο ανέβασμα σκάλας.

Το βασικό μήνυμα των ερευνητών είναι απλό: ακόμη και μικρές αλλαγές στη διάρκεια της ημέρας φαίνεται να έχουν σημασία. Και όσο αυξάνεται η ένταση της δραστηριότητας, τόσο μεγαλύτερη φαίνεται να είναι η συσχέτιση με τη μείωση του κινδύνου.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Τζον Τζ. Μίτσελ, από το Institute of Sport, Exercise & Health του University College London, σημειώνει ότι το ενθαρρυντικό εύρημα είναι πως «κάθε κίνηση συνέβαλε». Δεν συνέβαλε, όμως, κάθε μορφή κίνησης στον ίδιο βαθμό.

Τρία λεπτά έντονης κίνησης αντί για 90 λεπτά χαλαρής

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 59.218 συμμετέχοντες στη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank, οι οποίοι είχαν φορέσει συσκευή καταγραφής της σωματικής δραστηριότητάς τους για μία εβδομάδα.

Με τη βοήθεια αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, υπολογίστηκε πόσο χρόνο περνούσε κάθε συμμετέχων καθιστός, όρθιος ή σε διαφορετικά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας.

Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες περνούσαν περίπου 10 ώρες την ημέρα καθιστοί.

Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια τα ιατρικά αρχεία τους για περίπου οκτώ χρόνια, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν είχαν εμφανίσει κάποια από τις 13 μορφές καρκίνου που έχουν συσχετιστεί με τη σωματική αδράνεια, μεταξύ των οποίων καρκίνος του μαστού, του παχέος εντέρου και του πνεύμονα.

Τα στατιστικά μοντέλα έδειξαν ότι ακόμη και η αντικατάσταση μέρους της καθιστικής ζωής με ορθοστασία συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο. Η κίνηση, ωστόσο, φάνηκε να έχει ισχυρότερη επίδραση.

Περίπου 15 λεπτά οποιασδήποτε ελαφριάς κίνησης συνδέθηκαν με αντίστοιχο όφελος με περίπου μισή ώρα ορθοστασίας.

Η μεγαλύτερη διαφορά καταγράφηκε στην έντονη δραστηριότητα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, περίπου τρία λεπτά έντονης κίνησης την ημέρα εμφάνιζαν παρόμοια συσχέτιση με τον κίνδυνο καρκίνου όσο περίπου 90 λεπτά ελαφριάς δραστηριότητας.

Στην πράξη, έντονη δραστηριότητα δεν σημαίνει απαραίτητα οργανωμένη προπόνηση. Θα μπορούσε να είναι γρήγορο ανέβασμα και κατέβασμα σκάλας ή ένα σύντομο τρέξιμο για να προλάβει κάποιος το λεωφορείο.

Ακόμη και το να σηκωθείς από την καρέκλα μετράει

Η μελέτη έρχεται να προσθέσει νέα δεδομένα σε μια ήδη μεγάλη βιβλιογραφία που συνδέει την παρατεταμένη καθιστική ζωή με προβλήματα υγείας.

Η πολύωρη ακινησία έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας, διαβήτη τύπου 2 και άλλων χρόνιων παθήσεων, ενώ προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει τη σωματική αδράνεια και με ορισμένες μορφές καρκίνου.

Το ενδιαφέρον της νέας έρευνας βρίσκεται κυρίως στη σύγκριση διαφορετικών τρόπων με τους οποίους μπορεί κάποιος να μειώσει τον χρόνο που περνά καθιστός.

Η απλή ορθοστασία φαίνεται καλύτερη από την ακινησία. Το χαλαρό περπάτημα καλύτερο από την ορθοστασία. Και η έντονη κίνηση φαίνεται να προσφέρει το μεγαλύτερο πιθανό όφελος σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα.

Ο Εμανουέλ Σταματάκης, καθηγητής σωματικής δραστηριότητας και υγείας στο Πανεπιστήμιο Monash και ένας από τους βασικούς ερευνητές της μελέτης, σημειώνει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως υπάρχουν διαφορετικοί δρόμοι για τον ίδιο στόχο.

Για κάποιον που δεν έχει χρόνο για έναν μεγάλο περίπατο, λίγα λεπτά στις σκάλες μπορεί να είναι μια πιο ρεαλιστική εναλλακτική.

Δεν σημαίνει ότι τα τρία λεπτά «προλαμβάνουν τον καρκίνο»

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση.

Η συγκεκριμένη μελέτη είναι παρατηρητική. Αυτό σημαίνει ότι εντόπισε σχέση ανάμεσα στην αυξημένη σωματική δραστηριότητα και στον χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αλλά δεν αποδεικνύει ότι τα τρία λεπτά έντονης άσκησης είναι αυτά που προκαλούν άμεσα τη μείωση του κινδύνου.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθούν οι ακριβείς μηχανισμοί και για να καθοριστεί αν είναι προτιμότερο η δραστηριότητα να γίνεται συνεχόμενα ή να μοιράζεται σε μικρότερα διαστήματα μέσα στην ημέρα.

Ένας πιθανός μηχανισμός σχετίζεται με τις ουσίες που απελευθερώνουν οι μύες όταν συσπώνται, οι οποίες μπορεί να επηρεάζουν βιολογικές διαδικασίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη ή την εξέλιξη καρκινικών κυττάρων.

Το πιο πρακτικό συμπέρασμα, πάντως, παραμένει ιδιαίτερα απλό: λιγότερη ακινησία και περισσότερη κίνηση, ακόμη και σε μικρές δόσεις.

Όπως συνοψίζει ο Σταματάκης, «κάθε κίνηση μετράει».