Νομοθετική κατοχύρωση για τα άτομα με ιστορικό καρκίνου και στην Ελλάδα - Το Δικαίωμα στη Λήθη

Τη νομοθετική κατοχύρωση του Δικαιώματος στη Λήθη για τα άτομα με ιστορικό καρκίνου στην Ελλάδα χαιρετίζει η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ , τονίζοντας ότι πρόκειται για μια εξέλιξη που ενισχύει ουσιαστικά την προστασία τους από διακρίσεις κατά την πρόσβασή τους σε πιστωτικά τραπεζικά προϊόντα.

Με την ψήφιση του Νόμου 5317/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 10 Ιουλίου 2026, η Ελλάδα περνά σε ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο, που προστατεύει τα άτομα τα οποία έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους για καρκίνο σε ό,τι αφορά τις ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με συμβάσεις καταναλωτικής πίστης. Η νέα διάταξη, η οποία ενσωματώνει στο ελληνικό δίκαιο το άρθρο 14 παρ. 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225 για τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης, προβλέπει ότι:

«Απαγορεύεται η χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σχετίζονται με τη διάγνωση ογκολογικής ασθένειας καταναλωτή για σκοπούς ασφαλιστικής σύμβασης συνδεδεμένης με σύμβαση πίστωσης, εφόσον έχουν παρέλθει πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση της θεραπείας του».

Στην πράξη, όλα τα άτομα με ιστορικό καρκίνου δεν θα μπορούν να υφίστανται διακρίσεις λόγω της προηγούμενης διάγνωσής τους κατά τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων που συνδέονται με συμβάσεις καταναλωτικής πίστης, εφόσον έχουν παρέλθει πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση της ενεργού θεραπείας τους, χωρίς να έχει μεσολαβήσει υποτροπή της νόσου. Η σχετική διάταξη τίθεται σε εφαρμογή στις 20 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του νόμου.

Από την ευρωπαϊκή δέσμευση στην εθνική εφαρμογή

Το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής για την επιβίωση μετά τον καρκίνο, αναγνωρίζοντας ότι τα άτομα που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τη θεραπεία τους δεν θα πρέπει να εξακολουθούν να υφίστανται οικονομικές ή κοινωνικές διακρίσεις εξαιτίας της προηγούμενης διάγνωσής τους.

«Η ΕΛΛΟΚ, ως o Εθνικός Κόμβος της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τον Καρκίνο (Hellenic Cancer Mission Hub), μαζί με τις οργανώσεις-μέλη της και σημαντικούς συνοδοιπόρους, όπως η Πίστη Κρυσταλλίδου και το WinCancer, εργαστήκαμε συστηματικά προκειμένου να  κατοχυρωθεί και στην Ελλάδα το Δικαίωμα στη Λήθη», δηλώνει ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ.

«Λειτουργήσαμε ως μία γέφυρα μεταξύ των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων και της εφαρμογής τους σε εθνικό επίπεδο, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ ασθενών, αρμόδιων δημόσιων αρχών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής, του τραπεζικού και ασφαλιστικού τομέα και όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η νομοθετική κατοχύρωση για το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για όλα τα άτομα με εμπειρία καρκίνου στην Ελλάδα. Πρώτα από όλα, διαμορφώνει ένα απλό, διαφανές και συνεκτικό πλαίσιο προστασίας ώστε τα άτομα με ιστορικό καρκίνου να μην αντιμετωπίζουν αδικαιολόγητα εμπόδια λόγω της προηγούμενης διάγνωσής τους. Επίσης, τοποθετεί την Ελλάδα ανάμεσα στις πλέον πρωτοπόρες χώρες της Ευρώπης, υιοθετώντας το ελάχιστο χρονικό όριο των πέντε ετών μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, το οποίο εφαρμόζουν σήμερα η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ισπανία». Για την ΕΛΛΟΚ, «η ελληνική εμπειρία γύρω από το Δικαίωμα στη Λήθη αποδεικνύει ότι οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες μπορούν να μεταφραστούν σε αποτελεσματικές εθνικές πολιτικές μέσα από τη συνεργασία οργανώσεων ασθενών, δημόσιων αρχών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη δημιουργεί αισιοδοξία ότι αντίστοιχες συνεργατικές πρωτοβουλίες μπορούν να οδηγήσουν και σε νέες πολιτικές που θα μειώσουν τις ανισότητες και θα ενισχύσουν την ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών στην ογκολογική φροντίδα».