Μήπως το σπίτι σου σε «αρρωσταίνει»;

Καπνίζεις; Πίνεις; Κοιμάσαι αρκετά; Γυμνάζεσαι; Προσέχεις τη διατροφή σου; Σε αυτές τις σκέψεις εξαντλείς, συνήθως, όλες σου τις ανησυχίες σχετικά με την υγεία σου. Αυτά θα σε ρωτούσε, άλλωστε, και ένας γιατρός, εξετάζοντας το «ιστορικό» σου. Τι θα γινόταν όμως αν ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την (καλή) λειτουργία του οργανισμού σου δεν ήταν κάποια συνήθεια ή «τρόπος ζωής», αλλά ο ίδιος ο χώρος μέσα στον οποίο ζεις κάθε μέρα; Το σπίτι σου.

Ακριβώς. Το σπίτι σου δεν είναι απλώς το σκηνικό της καθημερινότητάς σου. Εκεί που κοιμάσαι, εργάζεσαι ίσως, μαγειρεύεις ή χαλαρώνεις… Στην πραγματικότητα είναι πολλά περισσότερα: είναι ένα περιβάλλον που αλληλεπιδρά συνεχώς με τα «έξω», αλλά και τα «μέσα» σου. Και θα ρωτήσεις με έκπληξη: «Μα πώς μπορεί το σπίτι μου να επηρεάζει το σώμα και την υγεία μου;»

Πόσο κινδυνεύουμε μέσα στο σπίτι μας;

Η ποιότητα του αέρα

Συχνά ο αέρας μέσα στο σπίτι είναι πιο επιβαρυμένος, να ξέρεις, από τον εξωτερικό. Το μαγείρεμα με αέριο, για παράδειγμα, ένα τζάκι ή μια ξυλόσομπα τον χειμώνα, τα κεριά ή άλλες αρωματικές συσκευές, που απολαμβάνεις τη χρήση τους, τα καθαριστικά που χρησιμοποιείς, τα χρώματα και τα βερνίκια χώρων και επίπλων. Όλα αυτά ενδέχεται να απελευθερώνουν μικροσωματίδια ή πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), που, σε υψηλές συγκεντρώσεις, σχετίζονται με ερεθισμό των ματιών, πονοκεφάλους και αναπνευστικά προβλήματα, σοβαρά ενίοτε.

Υγρασία (και μούχλα)

Ακόμη και αν εντοπίζεται μια ελάχιστη ανάπτυξη μούχλας σε κάποιο σημείο, αυτή θα μπορούσε να προκαλέσει από βήχα και ρινίτιδα μέχρι αλλεργίες και προβλήματα στην αναπνοή, όπως να επιδεινώσει, ενδεχομένως, τις κρίσεις άσθματος. Και δεν είναι μόνο οι εμφανείς «μαυρίλες» σε έναν τοίχο. Μερικές φορές η υγρασία κρύβεται πίσω από ογκώδη έπιπλα ή μέσα στους τοίχους, αποτέλεσμα κάποιας διαρροής που δεν έχει αντιμετωπιστεί.

Χημικές ουσίες από έπιπλα και υλικά

Ο καινούργιος καναπές που αγόρασες ή ένα καινούργιο στρώμα στο κρεβάτι, μια μοκέτα, τα συνθετικά πατώματα, οι μελαμίνες και τα MDF της βιβλιοθήκης ή των ντουλαπιών της κουζίνας μπορούν, για εβδομάδες ή μήνες, να εκλύουν ουσίες όπως φορμαλδεΰδη και άλλες VOCs. Τα επίπεδα συνήθως μειώνονται με τον χρόνο και με καλό αερισμό…

Σκόνη

Η σκόνη μέσα στο σπίτι δεν είναι απλώς… σκόνη που απομακρύνεις με το «φτερό». Περιέχει ακάρεα, γύρη, ίνες, τρίχες κατοικιδίων ίσως, μικροπλαστικά, υπολείμματα χημικών ουσιών. Αν σε ταλαιπωρούν αλλεργίες, η σκόνη θα μπορούσε να αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα που τις πυροδοτεί ή τις επιδεινώνει.

Θόρυβος

Ο συνεχής θόρυβος μέσα στο σπίτι ή η βαβούρα της «ζωντανής» σου γειτονιάς μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο, να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση, να αυξήσουν -χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι- το στρες, να μειώσουν τη συγκέντρωση. Δεν είναι μόνο θέμα «ενόχλησης». Η μακροχρόνια έκθεση στον θόρυβο έχει επιπτώσεις στην υγεία σου.

Ο φωτισμός

Ξέρεις ήδη πόσο ευεργετικό είναι το φυσικό φως, που σου φτιάχνει τη διάθεση, πρωτίστως. Επιπλέον όμως, ρυθμίζει και το βιολογικό σου ρολόι και ενισχύει, κατ’ επέκταση, τον καλό ύπνο. Αντιθέτως, τα έντονα φώτα αργά το βράδυ, ιδίως το μπλε φως, μπορούν να καθυστερήσουν την παραγωγή μελατονίνης και να δυσκολέψουν τον ύπνο.

Η θερμοκρασία

Ένα σπίτι που είναι πολύ ζεστό ή πολύ κρύο ή με μεγάλες διακυμάνσεις ενδέχεται να επηρεάζει την υγεία της καρδιάς, την ποιότητα του ύπνου και τη γενικότερη ευεξία, ιδιαίτερα στους «μεγαλύτερους» ανθρώπους και τα ευάλωτα άτομα.

Και τώρα, τι κάνουμε;

Ο καθημερινός αερισμός των χώρων, ο έλεγχος των επιπέδων υγρασίας (ιδανικά γύρω στο 40–60%), η άμεση αντιμετώπιση διαρροών και μούχλας, η σωστή χρήση του απορροφητήρα κατά το μαγείρεμα, η επιλογή πιο ήπιων καθαριστικών (και με λιγότερο έντονα αρώματα), η τακτική απομάκρυνση της σκόνης (το υγρό πανί ή η χρήση ηλεκτρικής σκούπας με φίλτρο HEPA βοηθούν), είναι απλές συνήθειες που κάνουν αισθητή διαφορά.

Να θυμάσαι:

Η παραδοσιακή ιατρική δίνει έμφαση στο ατομικό ιστορικό. Ωστόσο, τομείς της αναγνωρίζουν ότι οι συνθήκες στους χώρους όπου ζούμε και εργαζόμαστε μπορούν να συμβάλλουν σε συμπτώματα ή να επιδεινώνουν υπάρχουσες παθήσεις. Ίσως, λοιπόν, ήρθε η ώρα να δεις το σπίτι σου όχι μόνο ως το μέρος που επιστρέφεις στο «τέλος της μέρας», αλλά και ως το περιβάλλον μέσα στο οποίο το σώμα και το μυαλό ξεκουράζονται, αναρρώνουν, ανακτούν δυνάμεις. Αξίζει να του δώσεις την ίδια προσοχή που δίνεις και στις υπόλοιπες συνήθειες που «φροντίζουν» την καλή σου υγεία…