Τελικά τα πικάντικα κάνουν καλό; Τι δείχνουν οι έρευνες για καρδιά, έντερο και μακροζωία

Από τις καυτερές πιπεριές μέχρι τις σάλτσες τσίλι, τα πικάντικα φαγητά έχουν φανατικούς φίλους και εξίσου φανατικούς... πολέμιους. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι, όταν καταναλώνονται με μέτρο, μπορεί να προσφέρουν σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Μία από τις μεγαλύτερες έρευνες, που δημοσιεύθηκε το 2015 στο British Medical Journal, παρακολούθησε περισσότερους από 500.000 ενήλικες στην Κίνα και διαπίστωσε ότι όσοι έτρωγαν πικάντικα φαγητά σχεδόν καθημερινά είχαν κατά περίπου 14% μικρότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου σε σχέση με όσους τις κατανάλωναν σπάνια. Αντίστοιχα αποτελέσματα προέκυψαν και από αμερικανική μελέτη δύο χρόνια αργότερα.

Οι ειδικοί αποδίδουν μεγάλο μέρος αυτής της επίδρασης στην καψαϊκίνη, τη δραστική ουσία που δίνει στις καυτερές πιπεριές την έντονη γεύση τους. Η καψαϊκίνη ενεργοποιεί υποδοχείς του νευρικού συστήματος που σχετίζονται με την αίσθηση της θερμότητας και φαίνεται να επηρεάζει θετικά διάφορες λειτουργίες του οργανισμού.

Πιθανά οφέλη για την καρδιά

Μελέτες έχουν συνδέσει τη συχνή κατανάλωση πικάντικων τροφών με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου. Η καψαϊκίνη φαίνεται ότι μπορεί να αυξήσει την «καλή» χοληστερόλη (HDL), ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι συμβάλλει και στην ελαφρώς αυξημένη καύση θερμίδων.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι όσοι προτιμούν τα πιο καυτερά φαγητά τείνουν να χρησιμοποιούν λιγότερο αλάτι, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Τι συμβαίνει στο έντερο

Παρά τη διαδεδομένη άποψη ότι τα καυτερά «καίνε» το στομάχι, τα δεδομένα δείχνουν ότι η καψαϊκίνη δεν βλάπτει έναν υγιή γαστρικό βλεννογόνο. Αντίθετα, μπορεί να μειώσει την παραγωγή γαστρικού οξέος και να προστατεύσει από την εμφάνιση γαστρικών ελκών.

Σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, τα πικάντικα φαγητά μπορεί αρχικά να προκαλέσουν μεγαλύτερη ενόχληση. Ωστόσο, η τακτική κατανάλωση φαίνεται ότι μειώνει σταδιακά την ευαισθησία των νευρικών απολήξεων, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να περιορίζεται ο χρόνιος κοιλιακός πόνος.

Αντίθετα, όσοι πάσχουν από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση συχνά νιώθουν εντονότερο «κάψιμο» μετά από ένα καυτερό γεύμα, όχι επειδή αυξάνεται απαραίτητα το οξύ του στομάχου, αλλά επειδή ενεργοποιούνται οι υποδοχείς πόνου στον οισοφάγο.

Υπάρχουν κίνδυνοι;

Η σχέση των πικάντικων τροφών με ορισμένες μορφές καρκίνου παραμένει υπό διερεύνηση. Αν και κάποιες μελέτες έχουν συνδέσει την πολύ συχνή κατανάλωσή τους με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου, οι περισσότερες μέχρι σήμερα υποδεικνύουν ότι η καψαϊκίνη μπορεί να έχει προστατευτική δράση. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.

Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι όσοι απολαμβάνουν τα πικάντικα φαγητά μπορούν να συνεχίσουν να τα καταναλώνουν χωρίς ενοχές, αρκεί να μην τους προκαλούν δυσφορία. Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι το διατροφικό πρότυπο με τα ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα για μακροζωία και καλή υγεία παραμένει η μεσογειακή διατροφή, στην οποία οι καυτερές πιπεριές μπορούν να έχουν τη θέση τους, χωρίς όμως να αποτελούν το... μυστικό της μακροζωίας.