Ευρωπαϊκή εβδομάδα ψυχικής υγείας: Κέντρο Ημέρας για την ψυχολογική υποστήριξη ασθενών με καρκίνο

Με αφορμή τον εορτασμό της Ευρωπαϊκής εβδομάδας ψυχικής υγείας με θέμα «Stronger Together», το Κέντρο Ημέρας για την Ψυχολογική Υποστήριξη Ασθενών με Καρκίνο (ΚΗΨΥΑΚ) της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος (ekpse.gr) υπενθυμίζει τη σημασία της ψυχολογικής υποστήριξης στον ογκολογικό ασθενή και την οικογένειά του, ως αναπόσπαστο μέρος της ολιστικής θεραπείας της νόσου.

Το ΚΗΨΥΑΚ συνεχίζει για 25 χρόνια περίπου να προσφέρει εξειδικευμένες, δωρεάν, υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης σε άτομα με καρκίνο και τους φροντιστές τους. Είναι ένα Κέντρο Ημέρας ανοιχτό στην κοινότητα που εξυπηρετεί αιτήματα από όλη την επικράτεια.

Οι υπηρεσίες του περιλαμβάνουν: ψυχολογική υποστήριξη (ατομική – ζεύγους – οικογενειακή – ομαδική), ψυχιατρική παρακολούθηση, χοροκινητική θεραπεία (χοροθεραπεία) και κοινωνικό-προνοιακή ενημέρωση. Παράλληλα, υποστηρίζει εποπτικά και εκπαιδευτικά επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στο πεδίο. Τέλος, διασυνδέεται με την κοινότητα, τα νοσοκομεία, με άλλους φορείς ψυχικής υγείας, με συλλόγους ασθενών και με τα πανεπιστήμια.

Ο καρκίνος, ως κεραυνός εν αιθρία, στην περίπτωση της αρχικής διάγνωσης ή, ως επαλήθευση, στην περίπτωση της υποτροπής, συγκλονίζει τον ασθενή. Η πραγματικότητα του ατόμου αλλάζει απότομα και συχνά δραματικά. Οι αλλαγές και οι απώλειες διατρέχουν πολλούς τομείς της ζωής, σωματικό – ψυχικό, κοινωνικό, οικονομικό, εργασιακό, οικογενειακό, φιλικό.

Συχνά, ο ογκολογικός ασθενής τραυματίζεται, επιβαρύνεται και καταπονείται σωματικά, γεγονός στο οποίο συντελούν οι επεμβάσεις, οι θεραπείες και οι παρενέργειές τους. Παράλληλα, το άτομο βιώνει συχνά μία σημαντική ψυχική επιβάρυνση. Νιώθει επώδυνα συναισθήματα, καθώς φοβάται για την ίδια του τη ζωή και το μέλλον του. Οι σκέψεις του μπορεί να είναι αντιφατικές και αδιέξοδες καθώς χάνει την αίσθηση ελέγχου. Η εικόνα του σώματός του αλλάζει, η αίσθηση του εαυτού του και της ταυτότητάς του δεν είναι πια ενιαία. Η νόσος προκαλεί έντονη αγωνία που μπορεί κάποιες φορές να οδηγήσει και σε μετατραυματικό στρες.

Όταν ο «ψυχολογικός κατακερματισμός» συνδέεται και με «κατακερματισμό της ιατρικής φροντίδας» του ασθενή (αποσπασματικές θεραπείες και ελλιπής επικοινωνία μεταξύ των ιατρικών ειδικοτήτων), το αποτύπωμα του καρκίνου επιτείνεται.

Συνεπώς, η εξειδικευμένη υποστήριξη σε ογκολογικούς ασθενείς μοιάζει αναγκαία όταν εκείνοι βιώνουν τέτοιου είδους ψυχικές δυσκολίες αλλά και ικανή ώστε να συμβάλει θετικά στη διαχείριση της ασθένειας.

Στόχος του ΚΗΨΥΑΚ είναι να βοηθήσει τους ασθενείς με καρκίνο να ανταποκριθούν στις αλλαγές και τις δυσκολίες που επιφέρει η νόσος σε συναισθηματικό και πρακτικό επίπεδο, και να στηρίξει παράλληλα το κοντινό περιβάλλον των ασθενών, που συχνά επωμίζεται ένα μεγάλο μέρος της φροντίδας τους για την οποία χρειάζονται κατάλληλη συμβουλευτική. 

Σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα, με την κατάλληλη ψυχολογική υποστήριξη, οι ογκολογικοί ασθενείς μπορούν να ξαναχτίσουν μια νέα αίσθηση συνοχής και νοήματος. Η Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία βοηθά τους ασθενείς όχι να ξεχάσουν αλλά να μάθουν να διαχειρίζονται τις απώλειες. Να αναγνωρίσουν τα «σπασμένα κομμάτια», να τα συνδέσουν μεταξύ τους. Να νοηματοδοτήσουν τη νέα τους εμπειρία σε μια ενιαία ιστορία ζωής.

Στο ΚΗΨΥΑΚ πιστεύουν ότι μια κατάλληλη και αποτελεσματική ψυχοθεραπεία για τον καρκίνο:

• οφείλει να λαμβάνει υπόψη την απαιτητική καθημερινότητα του ασθενούς που συνεχώς αλλάζει,
• να εξασφαλίζει την άμεση και εύκολη πρόσβαση του ασθενούς σε αυτή,
• να παρέχει ένα ευέλικτο πλαίσιο όταν απαιτείται καθώς και
• να διασφαλίζει τη συνέχεια της θεραπείας μέσα σε μια ασταθή ιατρική και ψυχική πραγματικότητα.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, στο ΚΗΨΥΑΚ προσπαθούν να απαντούν άμεσα στα αιτήματα των ασθενών και φροντιστών, τα οποία στην πλειοψηφία τους γίνονται τηλεφωνικά, με άμεση προσωπική επικοινωνία με εξειδικευμένο προσωπικό. Οι θεραπευτές προσφέρουν δια ζώσης ή διαδικτυακά ραντεβού, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθεσιμότητα των ασθενών -προσωπική, εργασιακή, ιατρική- καθώς και τη σωματική κατάσταση των ασθενών. Επικοινωνούν με άλλους επαγγελματίες υγείας με σκοπό την καλύτερη κατανόηση των αναγκών του ασθενούς. Επίσης, οι θεραπευόμενοι του Κέντρου έχουν άμεση επικοινωνία με τον θεραπευτή τους όταν αυτό είναι απαραίτητο.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΚΗΨΥΑΚ για το 2025 (Ιαν-Δεκ) συνολικά πραγματοποιήθηκαν 8.085 θεραπευτικές πράξεις (αριθμός ωφελουμένων 511, νεοεισερχόμενοι 229). Η πλειοψηφία των συνεδριών αφορά σε ασθενείς με καρκίνο σε ποσοστό 77%, ενώ το υπόλοιπο 23% αφορά στην υποστήριξη στο συγγενικό και οικείο περιβάλλον του ασθενή. Το μεγαλύτερο ποσοστό (78%), των ανθρώπων που λαμβάνουν τις υπηρεσίες του ΚΗΨΥΑΚ είναι γυναίκες, αλλά αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό των ανδρών που αναζητούν βοήθεια αυξάνεται σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η διάγνωση που συναντάται πιο συχνά στους ωφελούμενους του ΚΗΨΥΑΚ είναι ο καρκίνος μαστού, σε ποσοστό 40%. Ακολουθεί ο καρκίνος εντέρου με ποσοστό 9% και ο καρκίνος στους πνεύμονες με ποσοστό 8%.

Για την εξασφάλιση και συνέχεια της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, εξατομικευμένων, σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ασθενή, απαραίτητη είναι η σταθερότητα του πλαισίου. Η σταθερότητα αυτή εξασφαλίζεται από την απρόσκοπτη και ομαλή λειτουργία του Κέντρου. 

Info
Οι υπηρεσίες του ΚΗΨΥΑΚ παρέχονται δωρεάν σε άτομα άνω των 18 ετών κατόπιν ραντεβού και χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από το Υπουργείο Υγείας.
Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα www.ekpse.gr
Επιστημονικά Υπεύθυνος: Ιάκωβος Κλεώπας, PhD νευροψυχολόγος, ψυχαναλυτής
Τηλέφωνα επικοινωνίας για πληροφορίες και ραντεβού: 210 32 33 401 & 210 32 33 402
Διεύθυνση: Λ.Συγγρού 244, Καλλιθέα (3ος όροφος)
Ημέρες & Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 08.00 – 20.00
Facebook @psychooncology | Twitter @daycenter_c