Η απάτη με το «τάι-τσι»

Γίνε Κρις Χέμσγουορθ σε 5 απλά βήματα #not

Πριν από περίπου δύο χρόνια, αλλά με αποκορύφωμα το καλοκαίρι του 2025, ξεκίνησε μία ευρείας κλίμακας απάτη βασισμένη σε βίντεο φτιαγμένα με Α.Ι., που παρουσίαζαν μυώδεις ηλικιωμένους άντρες να λένε —καλεσμένοι σε κάποιο πόντκαστ υποτίθεται, ή σαν ομιλητές σε κάτι που θύμιζε TEDx— ότι έγιναν έτσι, με σιξ-πακ κλπ., μέσα σε λίγες εβδομάδες χάρη στο τάι-τσι. Ότι 7 λεπτά την ημέρα φτάνουν και περισσεύουν. Ότι το σώμα τους μεταμορφώθηκε σαν από θαύμα. Ότι η γυναίκα τους τους αγάπησε ξανά. Ότι απαλλάχτηκαν από τους επίμονους πόνους στις αρθρώσεις, ότι έχασαν βάρος, ότι το σωσίβιο στη μέση τους εξαφανίστηκε ως διά μαγείας. Φέτος, σειρά πήρε το «Military Walking», το «28-day Military Challenge» και άλλα παρόμοια, που απευθύνονται πάλι στο ίδιο κοινό και χρησιμοποιούν την ίδια ακριβώς δομή. Και βέβαια θα υπάρξει και ανάλογη συνέχεια.

Αν και οι απάτες στον χώρο του fitness υπάρχουν εδώ και δεκαετίες —βασικά, όσο υπάρχει και fitness—, η συγκεκριμένη καμπάνια ξεχωρίζει γιατί είναι η πρώτη που χρησιμοποιεί μαζική παραγωγή βίντεο μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Δεν μιλάμε δηλαδή απλώς για μερικές διαφημίσεις που πετιούνται στη ροή μας: μόνο μία εταιρία (η πρώτη που το ξεκίνησε όλο αυτό, με έδρα ένα μεγάλο νησί της Μεσογείου) δημοσίευσε σχεδόν 20.000 (!!!) παραλλαγές της διαφήμισης των ημίγυμνων Κινέζων εξηνταπεντάρηδων με το σώμα τού Κάπτεν Αμέρικα, μέσα σε μερικούς μήνες.

Το Α.Ι. να ’ναι καλά: η παραγωγή αυτών των διαφημίσεων είναι πάμφθηνη. Αλλά το κόστος για όσους την πατάνε είναι πολύ υψηλό.

Οι δύο δρόμοι της απάτης

Οι απάτες με το τάι-τσι είναι κυρίως δύο ειδών:

(1) Αφορούν κάποια δήθεν δωρεάν μαθήματα ή προσωποποιημένα προγράμματα κ.τ.π. που μόλις πας να τα κατεβάσεις σού μολύνουν τον υπολογιστή και τους λογαριασμούς σου στα σόσιαλ μίντια με κακόβουλο λογισμικό που κλέβει τα προσωπικά σου δεδομένα, σε χρεώνει με μη εξουσιοδοτημένες από εσένα αγορές, μαθαίνει τους κωδικούς σου, διασπείρεται στις επαφές σου κλπ. κλπ. Συχνά, οι απατεώνες δημιουργούν ψεύτικες ομάδες (στο Facebook και στο Instagram ως επί το πλείστον) όπου υποτίθεται ότι προσφέρονται και πάλι δωρεάν μαθήματα, συμβουλές κλπ.: η κατάληξη είναι η ίδια. Θέλουν τα λεφτά σου.

(2) Πράγματι σου φτιάχνουν με Α.Ι. ένα προπονητικό πρόγραμμα —με μία μακροσκελή σειρά ερωτήσεων που δίνουν την ψευδαίσθηση της επιστημονικής προσέγγισης—, και με πολύ φτηνή εγγραφή: 9,99 ευρώ ας πούμε. Μόνο που αυτό αφορά τον πρώτο μήνα: αμέσως μετά, το αντίτιμο ανεβαίνει στα 50 ευρώ τον μήνα. Κι όταν πας να ξεγραφτείς, βλέπεις ότι είσαι υποχρεωμένος να μείνεις εκεί, και να πληρώνεις, για τουλάχιστον ένα χρόνο, ή για πάντα. Μάλιστα, δεν είναι λίγες οι φορές που ο αφελής χρήστης διαπιστώνει πως δεν υπάρχουν καν ασκήσεις τάι-τσι εκεί που τον βάλανε, αλλά κλασικές ασκήσεις γυμναστηρίου που τις ξέρουν όλοι, και συμβουλές διατροφής που είναι διαθέσιμες δωρεάν στο διαδίκτυο.

Πώς να προστατευτείτε

Προφανώς, ό,τι ισχύει για τα παραπλανητικά βίντεο με το τάι-τσι ισχύει και για ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ άλλο. Ως εκ τούτου:

• Ποτέ μην κατεβάζετε εφαρμογές ή λογισμικό από συνδέσμους που παρέχονται σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσω DM ή σε email. Τα apps τα κατεβάζουμε αποκλειστικά και μόνο από εξουσιοδοτημένα καταστήματα εφαρμογών (Apple App Store ή Google Play).
• Προσοχή στις «Δωρεάν» Προσφορές που απαιτούν να συμπληρώσετε αιτήσεις ή να δώσετε στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού. Είναι όλες απάτες. Ακόμα και οι δήθεν καλοφτιαγμένες και «επιστημονικές».
• Να κάνετε report σε κάθε ύποπτη διαφήμιση που πέφτει στην αντίληψή σας, ιδιαίτερα δε σε εκείνες που υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα για οτιδήποτε. Δεν υπάρχουν γρήγορα αποτελέσματα σε κανένα πράγμα.
• Εάν ένα γκρουπ σάς φαίνεται κάπως, κάντε του επίσης report. Δίκιο θα έχετε. (Αν και δεν θα το βρείτε).
• Εάν πιστεύετε ότι έχετε πέσει θύμα απάτης, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας και αλλάξτε τα password στους λογαριασμούς σας. Δεν θα σας αφήσουν ψίχουλο εκεί μέσα.
• Σε έναν κόσμο όπου σχεδόν κάθε πληροφορία διατίθεται δωρεάν, μην εμπιστεύεστε κανέναν που πουλάει μια, υποτίθεται, «μυστική» γνώση, και δη σε παράλογα χαμηλή τιμή: είναι απατεώνας.

Το πραγματικό τάι-τσι και οι αντιδράσεις

Στο μεταξύ, οι άνθρωποι που κάνουν τάι-τσι ντρέπονται να κυκλοφορήσουν στον δρόμο. Λογικό. Οι απάτες με το τάι-τσι έχουν αμαυρώσει τη φήμη μιας πανάρχαιας τέχνης, μιας μεθόδου εκγύμνασης (όχι μόνο του σώματος) που είναι το… άκρως αντίθετο από αυτό που δείχνουν με την Α.Ι. σαβούρα τους οι απατεώνες. Το τάι-τσι είναι παραδοσιακά συνδεδεμένο με την ηρεμία, την υγεία και τη μακροζωία, όταν βέβαια εκτελείται επί πολύ καιρό και με μεγάλη πειθαρχία. Αυτές οι φρικτές διαφημίσεις, που προσποιούνται ότι υπόσχονται μυϊκή υπερτροφία, απώλεια λίπους, και μια γρήγορη, σχεδόν μαγική σωματική μεταμόρφωση αλά Marvel, αντιβαίνουν στην ίδια τη φιλοσοφία της πρακτικής.

Το τάι-τσι —όπως το ξέρουμε στη Δύση, όχι σε κανέναν ναό της ορεινής Κίνας— είναι μια ήπια άσκηση ισορροπίας και συντονισμού. Και είναι ο ορισμός του αργού: δεν θέλει βιασύνη, δεν υπόσχεται τίποτε για σήμερα και για αύριο, και απαιτεί ισόβια προσήλωση —και ασφαλώς καθημερινή άσκηση— για να έχει αποτελέσματα. (Τα οποία είναι κυρίως εσωτερικά: δεν φαίνονται. Το μόνο που «φαίνεται» είναι η μείωση του κινδύνου από πτώση σε ηλικιωμένα άτομα και η βελτίωση της ισορροπίας).

Μάλιστα, τα μέλη της κοινότητας —το κύρος της οποίας σαφώς και πλήττεται— λένε πως τα report για εξόφθαλμη απάτη που κάνουν στην Google ή στο YouTube σπάνια οδηγούν στην απόσυρση των διαφημίσεων, καθώς οι εταιρείες αυτές ξοδεύουν τεράστια ποσά σε διαφημιστικό χώρο και οι κολοσσοί των μίντια δεν θέλουν να χάσουν τέτοια πηγή εσόδων. Επίσης, οι πλατφόρμες όπως το Facebook και το YouTube επιτρέπουν με πολλή χαρά αόριστες υποσχέσεις ευεξίας από οποιονδήποτε, αρκεί να μην αναφέρεται κάπου η λέξη «θεραπεία». Έτσι, τα ads τρέχουν μαζικά: μπλοκάρεις ένα, και σου πετάγονται δύο άλλα, ολόιδια. Πάλι με τον σφίχτη Κινέζο. (Και πλέον με τον μαύρο λοχία των πεζοναυτών που είναι ακόμη πιο θηρίο).

Από την άλλη —νά και κάτι καλό—, μαθαίνουμε πως οι πωλήσεις βιβλίων σχετικών με το τάι-τσι ανέβηκαν κατακόρυφα το 2025, και εξακολουθούν να πηγαίνουν πολύ καλά και φέτος. Και ακόμη περισσότερος κόσμος, λέει, βγαίνει στα πάρκα για να ασκηθεί σε κάποια «φόρμα». Γιατί είναι μια χαρά απασχόληση, μειώνει το στρες, και είναι και δωρεάν.

Στην πραγματικότητα, οι scammers δεν πουλάνε τάι-τσι: πουλάνε την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει εύκολος δρόμος. Κανένας δεν θα τσίμπαγε σε ένα πρόγραμμα «HIIT για ηλικιωμένους», ακόμη και αν το έδιναν δωρεάν. Αλλά ποιος δεν θέλει να γίνει φέτες μέσα σε μερικές μερούλες;

* * *

Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί κάθε Δευτέρα και Πέμπτη. Κάθε Σάββατο, παρουσιάζουμε το πορτρέτο μιας «άγνωστης» γυναίκας πρωτοπόρου του περασμένου καιρού, ή μιας Άλλης Γυναίκας. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Μην ξεχνάτε, επίσης, πως κάθε Τρίτη πρωί έχουμε και πόντκαστ! Σας ευχαριστούμε πολύ!