Αλλεργίες την άνοιξη: Η θεραπεία που «εκπαιδεύει» το ανοσοποιητικό σύστημα να αντιδρά λιγότερο

Περισσότεροι από 400 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα, μία από τις κυριότερες εποχικές αλλεργίες, που είναι η φλεγμονή των ρινικών οδών λόγω αντίδρασης σε αλλεργιογόνα του αέρα.

Η κατάσταση αυτή προκύπτει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει λανθασμένα ουσίες όπως τρίχωμα ζώων ή ακάρεα σκόνης ως επικίνδυνες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• καταρροή
• φαγούρα στα μάτια
• φτέρνισμα
• δυσκολία στην αναπνοή (στις πιο σοβαρές περιπτώσεις)

Όταν προκαλείται από γύρη, η πάθηση είναι γνωστή ως αλλεργικό συνάχι.

Η νόσος επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες, όπως:

• αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων του αναπνευστικού
• ανάπτυξη άσθματος

Η θεραπεία που αλλάζει την πορεία της αλλεργίας

Σε αντίθεση με τις περισσότερες διαθέσιμες θεραπείες που περιορίζονται στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, η ανοσοθεραπεία αλλεργιογόνων στοχεύει στην αιτία της νόσου. Μέσω της σταδιακής έκθεσης του οργανισμού στο αλλεργιογόνο, «εκπαιδεύει» το ανοσοποιητικό σύστημα να αντιδρά λιγότερο έντονα. Επιπλέον, φαίνεται ότι μπορεί να αποτρέψει τη μετάβαση από το αλλεργικό συνάχι στο άσθμα.

Παρά τα οφέλη της, η θεραπεία αυτή παραμένει σχετικά υποχρησιμοποιούμενη. Ο Stephen Durham επισημαίνει ότι η αλλεργική ρινίτιδα συχνά δεν αντιμετωπίζεται με τη σοβαρότητα που της αξίζει, με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να περιορίζονται σε απλές λύσεις, όπως τα αντιισταμινικά, χωρίς να εξετάζονται πιο μακροπρόθεσμες επιλογές.

Επιπτώσεις στην καθημερινότητα και τη συνολική υγεία

Οι επιπτώσεις της νόσου είναι εκτεταμένες. Οι πάσχοντες αντιμετωπίζουν συχνά διαταραχές ύπνου, κόπωση και μειωμένη απόδοση στην εργασία ή το σχολείο. Στα παιδιά, η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις σχολικές επιδόσεις. Παράλληλα, λόγω της χρόνιας φλεγμονής των βλεννογόνων, τα άτομα με αλλεργίες εμφανίζουν συχνότερα λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Η Barrie Cohen περιγράφει την κατάσταση με τον όρο «ένας αεραγωγός, μία νόσος», υπογραμμίζοντας ότι η φλεγμονή που ξεκινά από τη μύτη μπορεί να επεκταθεί στους πνεύμονες και να οδηγήσει σε άσθμα.

Από τις ενέσεις στις σταγόνες

Η ιδέα της ανοσοθεραπείας δεν είναι νέα. Ήδη από το 1828, ο John Bostock είχε περιγράψει τα συμπτώματα του αλλεργικού συνάχιου, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα άρχισαν να χρησιμοποιούνται ενέσεις γύρης για την αντιμετώπισή του. Αν και αποτελεσματικές, οι θεραπείες αυτές συνοδεύονταν από έναν μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων, γεγονός που οδήγησε σε αυστηρούς κανονισμούς και περιόρισε τη χρήση τους.

Το ενδιαφέρον στράφηκε έτσι στην υπογλώσσια ανοσοθεραπεία, η οποία χορηγείται σε μορφή σταγόνων ή δισκίων κάτω από τη γλώσσα. Αρχικά αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό, ωστόσο οι μελέτες έδειξαν ότι είναι εξίσου αποτελεσματική με τις ενέσεις και σημαντικά ασφαλέστερη, χωρίς καταγεγραμμένους θανάτους και με ελάχιστες σοβαρές παρενέργειες.

Μακροχρόνια ανακούφιση και πρόληψη

Η θεραπεία απαιτεί συνέπεια, καθώς πρέπει να ξεκινά εβδομάδες πριν από την εποχή της γύρης και να συνεχίζεται για αρκετά χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: σημαντική μείωση των συμπτωμάτων και, σε πολλές περιπτώσεις, μακροχρόνια ύφεση ακόμη και μετά τη διακοπή της θεραπείας. Επιπλέον, σε παιδιά έχει παρατηρηθεί σημαντική μείωση της πιθανότητας εμφάνισης άσθματος.

Παρά τα οφέλη της, η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία δεν καλύπτει όλα τα αλλεργιογόνα, γεγονός που περιορίζει τη χρήση της σε ορισμένους ασθενείς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται είτε οι ενέσιμες μορφές ανοσοθεραπείας είτε νεότερα βιολογικά φάρμακα που στοχεύουν συγκεκριμένες ανοσολογικές οδούς. Ωστόσο, τα τελευταία είναι ιδιαίτερα δαπανηρά και δεν προσφέρουν μόνιμη λύση.

Οι πιο προσιτές λύσεις σήμερα

Για την καθημερινή διαχείριση της νόσου, οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία των ρινικών σπρέι που συνδυάζουν αντιισταμινικά και κορτικοστεροειδή, τα οποία θεωρούνται η πιο αποτελεσματική και εύκολα προσβάσιμη επιλογή. Η σωστή και έγκαιρη χρήση τους, ακόμη και πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων, είναι καθοριστική για την πρόληψη των κρίσεων. Τα αντιισταμινικά νέας γενιάς, όπως η σετιριζίνη και η λοραταδίνη, αποτελούν επίσης χρήσιμη επιλογή, καθώς είναι πιο αποτελεσματικά και προκαλούν λιγότερη υπνηλία σε σχέση με τα παλαιότερα σκευάσματα.

Πηγή: BBC