Η εμμηνόπαυση «ροκανίζει» τη φαιά ουσία και μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας, δείχνει νέα μελέτη

Η εμμηνόπαυση συνδέεται με απώλεια φαιάς ουσίας στον εγκέφαλο, μια μεταβολή που θα μπορούσε να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα άνοια σε σχέση με τους άνδρες, σύμφωνα με νέα έρευνα από ομάδα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περίπου 125.000 γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξετάζοντας τη σχέση της εμμηνόπαυσης με την εγκεφαλική υγεία και τη μνήμη. Όπως καταγράφεται, η μετάβαση στην εμμηνόπαυση συνδέθηκε με μειώσεις στον όγκο της φαιάς ουσίας, του εγκεφαλικού ιστού που παίζει κεντρικό ρόλο στη μνήμη, στη συγκέντρωση, στη διαχείριση συναισθημάτων και στη λήψη αποφάσεων. Η μελέτη εντοπίζει επίσης συσχετίσεις με αϋπνία, κόπωση, άγχος και κατάθλιψη, ενώ επαναφέρει στο προσκήνιο το συχνό παράπονο πολλών γυναικών για «ομίχλη εγκεφάλου» με δυσκολία στη συγκέντρωση και ξεχασμάρα.

Η ερευνητική ομάδα χώρισε τις συμμετέχουσες σε τρεις ομάδες: προεμμηνοπαυσιακές, μετεμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές που λάμβαναν ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Σε υποσύνολο περίπου 11.000 γυναικών πραγματοποιήθηκαν μαγνητικές τομογραφίες ώστε να αποτιμηθεί η δομή του εγκεφάλου. Μετά την εμμηνόπαυση καταγράφηκαν σημαντικές μειώσεις στον όγκο της φαιάς ουσίας και το εύρημα αυτό, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν φάνηκε να επηρεάζεται από τη λήψη ορμονικής θεραπείας.

Ωστόσο, η ορμονική θεραπεία φάνηκε να σχετίζεται με ελαφρώς ταχύτερους χρόνους αντίδρασης. Η Κάταρινα Τσουλσντορφ, από το Τμήμα Ψυχολογίας του Κέιμπριτζ, σημείωσε ότι οι χρόνοι αντίδρασης επιβραδύνονται φυσιολογικά με την ηλικία, αλλά η εμμηνόπαυση μοιάζει να επιταχύνει τη διαδικασία, ενώ η ορμονική θεραπεία ενδέχεται να «φρενάρει» αυτή την επιτάχυνση.

Η Μπάρμπαρα Σαχακιάν, καθηγήτρια Ψυχιατρικής και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, υπογράμμισε ότι οι εγκεφαλικές περιοχές όπου καταγράφηκαν οι διαφορές είναι περιοχές που συχνά επηρεάζονται από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Μισέλ Ντάισον, διευθύνουσα σύμβουλος της Εταιρείας Αλτσχάιμερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπενθύμισε ότι οι γυναίκες αποτελούν τα δύο τρίτα των ανθρώπων που ζουν με Αλτσχάιμερ στη χώρα. Παράλληλα, τόνισε ότι χωρίς μακροχρόνια παρακολούθηση των συμμετεχουσών δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί πως οι εγκεφαλικές μεταβολές που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση οδηγούν πράγματι σε αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Οι ερευνητές σημειώνουν, επίσης, ότι οι γυναίκες που λάμβαναν ορμονική θεραπεία εμφάνιζαν συχνότερα ενδείξεις κακής ψυχικής υγείας, ωστόσο η ανάλυση τους υποδεικνύει πως πολλές από αυτές είχαν ήδη χειρότερη ψυχική κατάσταση πριν τους χορηγηθεί η θεραπεία. Η Κριστέλ Λάνγκλεϊ, από το Τμήμα Ψυχιατρικής του Κέιμπριτζ, τόνισε ότι η εμμηνόπαυση είναι μια εμπειρία που αφορά τις περισσότερες γυναίκες και μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ανεξάρτητα από το αν λαμβάνουν θεραπεία ή όχι, με τον υγιεινό τρόπο ζωής να αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη περίοδο.

Στο ίδιο ρεπορτάζ, η γενική ιατρός και ειδικός στις γυναικείες ορμόνες Λουίζ Νιούσον ανέφερε ότι τα συμπτώματα μνήμης και συγκέντρωσης που περιγράφουν πολλές γυναίκες γύρω από την εμμηνόπαυση φαίνεται να έχουν βιολογική βάση, κάτι που ενισχύει την ανάγκη να αντιμετωπίζεται η περίοδος αυτή ως κρίσιμο σημείο για την υγεία του εγκεφάλου και για εξατομικευμένη φροντίδα.

Πηγή: The Times