Πώς μεταδίδεται η νέα γρίπη: Τι έδειξε πείραμα με άρρωστους και υγιείς ενήλικες

Καθώς μια νέα παραλλαγή της γρίπης εξαπλώνεται ταχύτατα, επιστημονική μελέτη του Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ προσφέρει κρίσιμα στοιχεία για το πώς μεταδίδεται ο ιός και πώς μπορεί να περιοριστεί η διασπορά του. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Pathogens και αφορούν την πρώτη κλινική δοκιμή σε ελεγχόμενο περιβάλλον με φυσικά μολυσμένα άτομα.

Πρώτη κλινική δοκιμή για τη γρίπη, με φυσικά μολυσμένους συμμετέχοντες 

Η έρευνα είχε στόχο να διερευνήσει τη μετάδοση της γρίπης μέσω του αέρα, όχι με τεχνητή μόλυνση σε εργαστήριο, αλλά με άτομα που είχαν ήδη νοσήσει. Η ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο της διασποράς είναι κρίσιμη για τη δημόσια υγεία, καθώς έως και 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως προσβάλλονται από εποχική γρίπη κάθε χρόνο.

Ερευνητές από τις Σχολές Δημόσιας Υγείας, Μηχανικών και Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ τοποθέτησαν πέντε φοιτητές με γρίπη σε δωμάτιο ξενοδοχείου στη Βαλτιμόρη μαζί με έντεκα υγιείς εθελοντές μέσης ηλικίας, δύο εκ των οποίων ήταν εμβολιασμένοι. Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2024. Παρά τη στενή επαφή, κανένας από τους υγιείς εθελοντές δεν μολύνθηκε.

Δύο εβδομάδες κοινής διαβίωσης χωρίς μετάδοση

Οι συμμετέχοντες έζησαν για δύο εβδομάδες σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου, ακολουθώντας καθημερινές δραστηριότητες που προσομοίαζαν συνθήκες πραγματικής ζωής: συνομιλίες πρόσωπο με πρόσωπο και ήπια σωματική άσκηση, όπως γιόγκα, διατάσεις και χορό. Οι κοινές δραστηριότητες διαρκούσαν από 111 έως 250 λεπτά ημερησίως.

Παράλληλα, οι ασθενείς χειρίζονταν και μοιράζονταν αντικείμενα –στυλό, τάμπλετ και μικρόφωνο– με τους υπόλοιπους. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν στενά την πορεία των συμμετεχόντων, συλλέγοντας καθημερινά ρινικά και σιελικά δείγματα, πραγματοποιώντας αιματολογικούς ελέγχους για αντισώματα και μετρώντας την παρουσία του ιού στον αέρα της αίθουσας δραστηριοτήτων.

Ο ρόλος του βήχα, του αερισμού και της μάσκας

Σύμφωνα με τη δρ Τζιάνγιου Λάι, που ηγήθηκε της ανάλυσης των δεδομένων, ο βήχας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα μετάδοσης. Αν και οι φοιτητές είχαν υψηλό ιικό φορτίο στη μύτη, έβηχαν ελάχιστα, με αποτέλεσμα να απελευθερώνονται μόνο μικρές ποσότητες ιού στον αέρα.

Εξίσου σημαντικός αποδείχθηκε ο αερισμός. Η συνεχής ανάμειξη και κυκλοφορία του αέρα μέσω θερμαντικού σώματος και αφυγραντήρα αραίωνε περαιτέρω το ιικό φορτίο. Επιπλέον, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι άνθρωποι μέσης ηλικίας εμφανίζουν συχνά μεγαλύτερη ανοσία λόγω προηγούμενων εμβολιασμών ή μολύνσεων.

Ο καθηγητής Ντόναλντ Μίλτον τονίζει ότι οι κλειστοί, κακώς αεριζόμενοι χώροι με στενή επαφή πρόσωπο με πρόσωπο παραμένουν οι πιο επικίνδυνοι. «Οι φορητοί καθαριστές αέρα μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά, αλλά όταν βρίσκεστε κοντά σε κάποιον που βήχει, η χρήση μάσκας –ιδίως Ν95– είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο προστασίας», σημειώνει.

Τα ευρήματα της μελέτης προσφέρουν πρακτικές οδηγίες για τη μείωση του κινδύνου μετάδοσης της νέας γρίπης τη φετινή περίοδο, υπογραμμίζοντας τη σημασία του καλού αερισμού, της χρήσης μάσκας και της αποφυγής στενής επαφής σε κλειστούς χώρους.