Πώς να προστατευθούμε από την ηλιακή ακτινοβολία

Οι σοβαρές επιπτώσεις της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία στις μέρες μας έχουν πλέον γίνει ευρέως γνωστές, καθώς η πληροφόρηση του κοινού γύρω από το συγκεκριμένο θέμα από τους Δερματολόγους και όχι μόνο έχει εντατικοποιηθεί. Τι ευαισθητοποίησε όμως τόσο τη δερματολογική κοινότητα προς αυτή την κατεύθυνση εκτός από τη θεωρητική γνώση της δράσης της ηλιακής ακτινοβολίας; Το κυρίαρχο ερέθισμα νομίζω ότι είναι οι ίδιοι οι ασθενείς μας και η εικόνα του δέρματός τους όταν μας επισκέπτονται στο ιατρείο με άλλη μία βλάβη στο δέρμα τους, η οποία μεγαλώνει, ματώνει ή «φαγουρίζει» και τους ανησυχεί, αναφέρει η Αρετή Ελευθεριάδη, Dermatologist - Venereologist Jr. Medical Advisor Pharmaserve - Lilly S.A.C.I.

 

Δερματικές βλάβες

Αξίζει κανείς να γνωρίζει ότι η άμετρη έκθεση στον ήλιο αυξάνει τον κίνδυνο για δύο είδη δερματικών αλλοιώσεων, τους μελανοκυτταρικούς και τους μη μελανοκυτταρικούς όγκους. Στην κατηγορία των μελανοκυτταρικών όγκων ανήκει το μελάνωμα, ένας σπάνιος, επιθετικός, κακοήθης όγκος του δέρματος, στη δημιουργία του οποίου εκτός από την ακτινοβολία εμπλέκονται έντονα και γενετικοί προδιαθεσικοί παράγοντες. H δεύτερη κατηγορία αλλοιώσεων, οι μη-μελανοκυτταρικοί όγκοι, περιλαμβάνουν δύο είδη όγκων: Πρώτον, το συχνό βασικοκυτταρικό καρκίνωμα, το οποίο είναι η λιγότερο επιθετική μορφή δερματικής κακοήθειας και για τη θεραπεία της οποίας συνήθως αρκεί μία σωστή χειρουργική αφαίρεση. Δεύτερον, πιο επικίνδυνο και ολοένα και πιο συχνό, το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, το οποίο επεκτείνεται πιο γρήγορα από το βασικοκυτταρικό και η έγκαιρη διάγνωσή του μπορεί να γλιτώσει τον ασθενή από μεγαλύτερες ταλαιπωρίες. 

Εκτός από τους όγκους στο δέρμα των ασθενών, ένας Δερματολόγος μπορεί να διακρίνει και κάποιες προ-καρκινικές βλάβες, τις λεγόμενες ακτινικές υπερκερατώσεις. Σημαντική είναι η επίδραση της ακτινοβολίας και για την εκδήλωση αυτών των βλαβών. Τις συναντάμε κυρίως στα χρονίως ηλιοεκτεθειμένα σημεία τους σώματος, όπως το πρόσωπο, το κεφάλι, στις άκρες χείρες και συνήθως είναι πολλαπλές. Είναι πολύ συχνές και σύμφωνα με κάποιες καταγραφές στην Αμερική συναντώνται σχεδόν στο 83% των ανδρών και το 64% των γυναικών ηλικίας μεταξύ 60-69. Άλλοι παράγοντες κινδύνου για τις ακτινικές υπερκερατώσεις, εκτός από την ηλιακή ακτινοβολία, είναι η μεγάλη ηλικία, το φύλο (είναι συχνότερο στους άνδρες), το ανοιχτό χρώμα δέρματος, το επάγγελμα ή η απασχόληση με έκθεση στον ήλιο και η ανοσοκαταστολή (π.χ. μεταμοσχευθέντες ασθενείς). Οι ακτινικές υπερκερατώσεις, αν παραμείνουν για πολλά χρόνια χωρίς θεραπεία, μπορεί να εξελιχθούν σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Για το λόγο αυτό, η σημασία της διάγνωσης  των ακτινικών υπερκερατώσεων είναι μεγάλη, καθώς όπως ήδη αναφέρθηκε αποτελούν προκαρκινικές βλάβες και η σωστή αντιμετώπισή τους από τον Δερματολόγο έχει καθοριστική  σημασία, αφού μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εξέλιξης των βλαβών αυτών σε κακοήθεια και να σώσει τη ζωή των ασθενών.

Μία σημαντική πληροφορία που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας όλοι, Δερματολόγοι και ασθενείς, είναι ότι ο ασθενής εκείνος που έχει εκδηλώσει μία προκαρκινική ή καρκινική βλάβη από την έκθεση στον ήλιο, έχει πολλαπλώς αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει και άλλες παρόμοιες βλάβες. Οι ακτινικές υπερκερατώσεις και τα ακανθοκυτταρικά καρκινώματα πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν μία χρόνια πάθηση. Οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει συνεπώς να βρίσκονται υπό τη στενή παρακολούθηση του Δερματολόγου τους, να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο και κυρίως τις ώρες μεταξύ 10.00-16.00, αλλά και να φροντίζουν το δέρμα τους σωστά στη διάρκεια της ημέρας.

 

Actinica για υψηλή προστασία από τον ήλιο

Το κυρίαρχο όπλο στη φαρέτρα μας απέναντι στην ηλιακή ακτινοβολία είναι τα αντηλιακά. Οι οδηγίες για τη σωστή χρήση των αντηλιακών όμως συνήθως δεν είναι γνωστές ή παραβλέπονται. Τα περισσότερα αντηλιακά φίλτρα για να διατηρούν στο μέγιστο τη δράση τους απαιτούν συχνή επανάληψη της εφαρμογής τους (ανά δύο ώρες), καθώς και επανάληψη εφαρμογής μετά από έντονη εφίδρωση ή βουτιά στο νερό. Πρόσφατα, έχουν κυκλοφορήσει κάποια αντηλιακά πιο ανθεκτικά στο νερό. Η συμμόρφωση όμως των ασθενών με όλες αυτές τις οδηγίες δεν είναι υψηλή.

Έτσι, η ανάγκη για ακόμα μεγαλύτερη  αντηλιακή προστασία δημιουργεί ένα θεραπευτικό κενό, που έρχονται να καλύψουν ειδικά σκευάσματα, όπως το Actinica. Το Actinica είναι ένα ιατροτεχνολογικό προϊόν που προσφέρει μία πολύ υψηλή προστασία από UVA/UVB, εφαρμόζεται μία φορά την ημέρα πριν την έκθεση στον ήλιο και αποδεδειγμένα, με βάση κλινικές μελέτες, όχι μόνο προφυλάσσει το δέρμα από την ηλιακή ακτινοβολία και μειώνει την έκφυση νέων ακτινικών υπερκερατώσεων κατά 53%, αλλά μειώνει και τον κίνδυνο ανάπτυξης ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων του δέρματος. Η χρήση του Actinica βέβαια σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι οι ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο μπορούν να εκτίθενται χωρίς μέτρο στην ηλιακή ακτινοβολία.