Η οδοντιατρική μέσα από τα pixels

Η χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών είναι μια ισχυρή «τάση» σε πολλά επιστημονικά πεδία. Στην οδοντιατρική, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, συμβαίνει μια εντυπωσιακά εξελισσόμενη στροφή προς τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας και την υιοθέτηση νέων πρωτοκόλλων εργασίας σε πολλούς από τους τομείς του κλάδου. Οι αλλαγές που συμβαίνουν είναι γρήγορες και τα οφέλη της ψηφιακής οδοντιατρικής που διαφαίνονται τόσο στην κλινική πράξη, όσο και στις επιστημονικές μελέτες που γίνονται, την εδραιώνουν σταθερά. Οι κλασικές, «αναλογικές», παλαιότερες τεχνικές φαίνεται πως στο μέλλον θα ακολουθούνται μόνο από μειοψηφία οδοντιάτρων, κάτι σαν τους πιστούς φίλους των βινυλίων στις μέρες μας.

Οι πύλες εισόδου στον ψηφιακό κόσμο είναι πολλές και διαφορετικές, ώστε τελικά αρκετές πρακτικές στην οδοντιατρική έδρα γίνονται ήδη είτε καθολικά, είτε εν μέρει, με ψηφιακό τρόπο, μέσα από τη χρήση ειδικής τεχνολογίας και λογισμικών. 

Ψηφιακή αποτύπωση

Η δημιουργία και εξέλιξη των ενδοστοματικών σαρωτών (scanners) έδωσε τη δυνατότητα στους οδοντιάτρους να αντικαταστήσουν τον παραδοσιακό (αναλογικό) τρόπο αποτύπωσης των δοντιών και των εμφυτευμάτων με την ψηφιακή ροή αποτύπωσης. Πρακτικά, με μια προσεκτική ενδοστοματική σάρωση, μπορεί να καταγραφεί άμεσα, γρήγορα και με ακρίβεια, η μορφολογία, η θέση και το σχήμα των δοντιών, των εμφυτευμάτων και όλων των ανατομικών στοιχείων του στόματος. Έτσι αποφεύγεται η συνήθως χρονοβόρα και σε κάποιες περιπτώσεις άβολη για τον ασθενή, χρήση αποτυπωτικών υλικών, όπως είναι οι οδοντιατρικές σιλικόνες και αποτυπωτικών δισκαρίων στο στόμα.

Τα δεδομένα που καταγράφει ο σαρωτής αποθηκεύονται κατευθείαν σε ειδικό λογισμικό στον υπολογιστή και είναι άμεσα επεξεργάσιμα. Επίσης αν το επιλέξουμε, μένουν αποθηκευμένα, για πιθανή χρήση στο μέλλον, οπότε για παράδειγμα σε κάποιο ατύχημα με κατάγματα δοντιών, υπάρχει έτοιμο προς αντιγραφή το αρχικό, φυσικό, εξατομικευμένο σχήμα των δοντιών του ασθενούς.

Εντυπωσιακή είναι επίσης η ταχύτητα και η ευκολία με την οποία τα αρχεία της σάρωσης μπορούν να αποσταλούν στο οδοντοτεχνικό εργαστήριο, σε οποιοδήποτε μάλιστα μέρος του κόσμου, και να γίνει από κοινού με τον οδοντίατρο σε ψηφιακό περιβάλλον, ταυτόχρονα, η μελέτη του περιστατικού και ο από κοινού σχεδιασμός των επιθυμητών προσθετικών αποκαταστάσεων που χρειάζεται να τοποθετηθούν στον ασθενή.

Στο κομμάτι των προσθετικών αποκαταστάσεων κατά τη θεραπεία των ασθενών, υπάρχει δυνατότητα να ακολουθήσει ο οδοντίατρος ένα πλήρες ψηφιακό πρωτόκολλο, δηλαδή να σχεδιαστούν οι προσθετικές (θήκες, γέφυρες, όψεις πορσελάνης κ.λπ.) ψηφιακά και έπειτα να γίνει η κατασκευή τους (cad-cam) σε ειδικές συσκευές κοπής ή σε εκτυπωτές. Τέτοιου είδους πρωτόκολλα προσφέρουν τυποποίηση, αναπαραγωγιμότητα, αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα, καθώς περιορίζουν τον ανθρώπινο παράγοντα στην όλη ροή εργασίας.

Σχεδιασμός του χαμόγελου στον υπολογιστή (digitalsmiledesign)

Μια πληθώρα προγραμμάτων υπάρχει διαθέσιμη και συνεχώς ανανεώνεται γύρω από τον ψηφιακό σχεδιασμό του χαμόγελου. Πλούσιες βιβλιοθήκες δοντιών δίνουν τη δυνατότητα στον οδοντίατρο να σχεδιάσει γρήγορα, εύκολα και με ακρίβεια τις επιθυμητές αλλαγές στο χαμόγελο και τα δόντια των ασθενών και να οργανώσει το κατάλληλο σχέδιο θεραπείας. Εδώ, καθοριστική συμμετοχή έχει και η εξέλιξη της οδοντιατρικής φωτογραφίας, αν και τα προγράμματα αυτά δίνουν τη δυνατότητα να εισάγει κανείς εύκολα και να επεξεργαστεί φωτογραφίες των ασθενών ακόμα και με τη χρήση smartphones.

O ψηφιακός σχεδιασμός του χαμόγελου βρίσκει εφαρμογή σε ποικιλία ειδικοτήτων πέραν της προσθετικής οδοντιατρικής, όπως είναι και η Ορθοδοντική.

Ψηφιακά καθοδηγούμενη τοποθέτηση εμφυτευμάτων

Ένα ακόμα πεδίο στο οποίο έχει συμβεί επανάσταση με την ψηφιακή τεχνολογία είναι αυτό της εμφυτευματολογίας, όπου με την αξιοποίηση ειδικών προγραμμάτων (softwares), βελτιώνεται πολύ η προβλεψιμότητα, η ασφάλεια και η ποιότητα.

Tα ειδικά προγράμματα λογισμικού για κατευθυνόμενη τοποθέτηση εμφυτευμάτων συνδυάζουν τα δεδομένα από την τομογραφία κωνικής δέσμης και τις ενδο- ή έξωστοματικές σαρώσεις και γίνεται πλήρης σχεδιασμός για την ακριβή, επιθυμητή, θέση τοποθέτησης των εμφυτευμάτων, μέσω της κατασκευής και χρήσης ειδικών χειρουργικών ναρθηκών που τοποθετούνται κατά τη χειρουργική διαδικασία στο στόμα του ασθενούς. Τα ποικίλα εργαλεία του λογισμικού διευκολύνουν την παραγγελία του κατάλληλου μεγέθους και γεωμετρίας των εμφυτευμάτων και δίνουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με το χώρο και την επιλογή του υλικού των επιεμφυτευματικών αποκαταστάσεων με εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία. Επίσης αποφεύγεται ο πιθανός τραυματισμός ευαίσθητων ανατομικών δομών και μειώνεται σημαντικά ο χειρουργικός χρόνος, κάτι που ικανοποιεί και τον ασθενή. Όπως λέει και η φράση: «Αποτυχία κατά τον σχεδιασμό είναι σαν να σχεδιάζουμε να αποτύχουμε» και η τεχνολογία προσφέρει στον οδοντίατρο τη μοναδική δυνατότητα να «πραγματοποιεί» τα χειρουργεία, προτού καν έρθει σε επαφή με τον ασθενή.

Από τα pixels στον ασθενή

Η πρόσβαση σε πολλές εφαρμογές λογισμικών προσφέρει φυσικά πολύ περισσότερες επιλογές από ό,τι είχαμε στον παραδοσιακό κόσμο και ο οδοντίατρος μπορεί να αποφασίζει για τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν στο προσωπικό του προφίλ. Οπωσδήποτε απαιτείται εμπειρία στις αναλογικές τεχνικές, καθώς όλη η ροή εργασιών αρχίζει και τελειώνει «αναλογικά», με τον ασθενή στην οδοντιατρική έδρα. 

Για την επιτυχημένη οδοντιατρική θεραπεία χρειάζεται έμπειρη ομάδα οδοντιάτρων, που να μπορεί με ευελιξία αλλά και κριτική σκέψη να ενσωματώνει με τον κατάλληλο τρόπο και στον απαραίτητο χρόνο τις πολλά υποσχόμενες νέες τεχνολογίες στη ροή των οδοντιατρικών θεραπειών προς όφελος του ασθενή, αλλά και για την εξέλιξη της επιστήμης.

Οδοντιατρική κλινική iDentical Premium Care, Σεμιτέλου 6 Αθήνα, 1152, 2107702192, 2107473366, www.identical.gr, www.sleepmedicine.gr, info@identical.gr