Μια μέρα στο εργαστήριο του Παπαπαρασκευά στην Ξάνθη – Eκεί που φτιάχνονται οι διάσημες καριόκες

Ένα 24ωρο στην Ξάνθη, στην «πρωτεύουσα της καριόκας», ήταν αρκετό για να γνωρίσω από κοντά και να γευτώ την γλυκιά παράδοση του αγαπημένου σοκολατένιου γλυκού αλλά και να μάθω την πλούσια ιστορία του.

Η καριόκα είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα σοκολατάκια που τρώμε από μικρά παιδιά και απολαμβάνουμε ακόμη και σήμερα σε κάθε ευκαιρία: Μια γιορτή, μια επίσκεψη, ένα κέρασμα σε αγαπημένα μας πρόσωπα.

Η ιστορία της καριόκας Παπαπαρασκευά

Αυτό το απίθανο σοκολατάκι με το εξωτικό όνομα είναι 100% ελληνικό και η ιστορία του ξεκινά πριν από περίπου 100 χρόνια στην Ξάνθη. Εμπνευστής του ήταν ο Γεώργιος Παπαπαρασκευάς, ο οποίος έφτασε με την οικογένειά του στην πόλη το 1922 από τις 40 Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης.

Εργάστηκε σε ζαχαροπλαστείο και μέσα σε τέσσερα χρόνια κατάφερε να ανοίξει το δικό του κατάστημα, φτιάχνοντας αρχικά σαραγλί, το παραδοσιακό γλυκό της πατρίδας του. Ωστόσο, λάτρευε τη σοκολάτα και πειραματιζόταν μέρα-νύχτα στο ζαχαροπλαστείο του, ψάχνοντας πρωτότυπες, προσθέτοντας αφράτο παντεσπάνι και φρέσκα καρύδια Ξάνθης.

Έτσι, μια μέρα έκοψε μερικά καρύδια σε μικρά κομματάκια, τα έριξε σε ένα δικό του μείγμα σοκολατένιας κρέμας, το τύλιξε σε μια στρώση αφράτου παντεσπανιού, του έδωσε σχήμα μισοφέγγαρου και το βούτηξε σε σκούρα σοκολάτα. Έτσι γεννήθηκε η περίφημη καριόκα, που πήρε το ιδιαίτερο όνομα της από το σοκολατί χρώμα των κατοίκων του Ρίο Ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας που λέγονται «Cariocas».

Από τότε, η καριόκα έγινε ένα από τα πιο αγαπημένα γλυκά κεράσματα για το σπίτι και τις επισκέψεις, ξεπερνώντας τα μικρά σύνορα της Ξάνθης και γνωρίζοντας μεγάλες δόξες στα χρόνια που ακολούθησαν.

Ούτε ο Αριστοτέλης Ωνάσης μπόρεσε να αντισταθεί καθώς έπαιρνε από εκεί γλυκά για να τα προσφέρει στην αγαπημένη του Μαρία Κάλλας ενώ ο Ιταλός τενόρος Λουτσιάνο Παβαρότι προτιμούσε τις καριόκες που του παραδίνονταν στο σπίτι του αεροπορικώς. Αν και δεν πατενταρίστηκε ποτέ και αντιγράφηκε πολλάκις από τους ανταγωνιστές, παραμένει μέχρι και σήμερα η πιο διάσημη και αυθεντική καριόκα της χώρας.

Μετά τον θάνατο του Γεώργιου Παπαπαρασκευά το 1974, η πολυμελής οικογένεια του μαζί με τους πιο στενούς του συνεργάτες συνέχισε την παράδοση η οποία κρατά μέχρι και σήμερα. Πλέον οι οικογένειες Παπαπαρασκευά, Παπαγιαννόπουλου, Αρσένη και Ιμάμ αποτελούν την ψυχή του ζαχαροπλαστείου που μετρά αισίως 100 χρόνια λειτουργίας.

Μια μέρα στο εργαστήριο Παπαπαρασκευά στο Πετροχώρι

«Καλή η ιστορία αλλά από γλυκά θα φάμε τίποτα;», σκεφτήκαμε φτάνοντας στην Ξάνθη. Αφού γιορτάσαμε τα 100 χρόνια του ιστορικού ζαχαροπλαστείου με τα εγγόνια του πρωτοπόρου Παπαπαρασκευά και όλα τα ενεργά μέλη των τεσσάρων οικογενειών, το αίτημα μας εισακούστηκε νωρίς το επόμενο πρωί. Ξεκινήσαμε με λαχτάρα από το κατάστημα στο κέντρο της Ξάνθης, από όπου προμηθευτήκαμε τα χαρακτηριστικά, κομψά, κόκκινα κουτάκια γεμάτα με κάθε λογής γλυκά καλούδια. 

Όπως καριόκες (μικρές αλλά και μεγάλες), πουράκια, κουραμπιέδες, ανώμαλα (έτσι λένε τα βραχάκια), νουγκά και σιροπιαστά όπως σαραγλί, σεκέρ παρέ και σάμαλι. Στις βιτρίνες του βέβαια θα βρεις κι άλλα γλυκάκια ιδανικά για κέρασμα όπως κασετίνες, χιονούλες, μπαντέμ, ροδίνια αλλά και το δεσποτικό, μια νουγκατίνα που φτιάχνεται προς τιμήν του μητροπολίτη ανήμερα της γιορτής του (κατά παράδοση του Αγίου Αντωνίου και του Αγίου Παντελεήμονος). Το καλοκαίρι θα βρεις και παγωτό, - για να σε έχω ενημερωμένο η γεύση που πρέπει να δοκιμάσεις είναι το παγωτό καριόκα (τι άλλο;), με πλούσια σοκολάτα και μπόλικο καρύδι.

Όπως μας είπαν, το ζαχαροπλαστείο κλείνει μονάχα τρεις ημέρες τον χρόνο: Aνήμερα τα Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Κυριακή του Πάσχα.

Σειρά είχε το μέρος όπου συντελείται όλη αυτή η μαγεία: Το εργαστήριο του Παπαπαρασκευά στο Πετροχώρι, λίγο έξω από την πόλη της Ξάνθης. Ένας πραγματικός παράδεισος βουτηγμένος στη ζεστή σοκολάτα, με αρώματα μεθυστικά, μηχανές που γουργουρίζουν αδιάκοπα και πολλά άτομα που μας καλωσόρισαν με ζεστά χαμόγελα.

Φορέσαμε ποδονάρια και σκουφάκια και μπήκαμε εκεί όπου παράγονται τα ολόφρεσκα, λιχούδικα κεράσματα, τυλίγονται και φεύγουν αμέσως για το κατάστημα Παπαπαρασκευά. Όπως μας είπαν, όλες οι πρώτες ύλες ζυγίζονται ακόμη και σήμερα (!) σε οκάδες (1 οκά ισούται με 1,282 κιλά), για να είναι οι συνταγές όπως ακριβώς τις ήθελε ο εμπνευστής τους.

Μπροστά στα μηχανήματα σταθήκαμε σχεδόν μαγεμένοι για την ιεροτελεστία της παραγωγής της καριόκας, από τη στιγμή που κόβεται το παντεσπάνι μέχρι την στιγμή που λούζεται στη ζεστή σοκολάτα, ψύχεται και βγαίνει στην τελική της μορφή.

Περιηγηθήκαμε και στον χώρο, ανάμεσα στους πάγκους, όπου μας περίμενε και μια διαφορετική εικόνα. Δύο εργαζόμενοι φτιάχνουν γαμήλια γλυκάκια βουτώντας τα σε λευκή σοκολάτα, λίγο πιο κει, δύο γυναίκες βάζουν τις τελευταίες πινελιές σε πολύχρωμες παιδικές τούρτες γενεθλίων ενώ ένας άλλος στολίζει μια λευκή και θεόρατη τούρτα γάμου.

Κάναμε μια στάση για να δοκιμάσουμε τους ήδη χιονισμένους κουραμπιέδες, που ήταν σούπερ τραγανοί και βουτυράτοι, ενώ παραδίπλα ένα βουνό από ψημένα, καβουρδισμένα αμύγδαλα μοσχομύριζαν σε όλο τον χώρο.

Σειρά είχαν τα σιροπιαστά, όπου μας ξενάγησε ο Κωνσταντίνος, «στρατιώτης» στο εργαστήριο εδώ και 20 χρόνια. Μπροστά μας άπλωσε ταψιά με παραδοσιακά ανατολίτικα γλυκά όπως γαλακτομπούρεκο, κανταΐφι, σεκέρ παρέ, σαραγλί, σάμαλι, ραβανί και μπακλαβάδες με τραγανό φύλλο, περιχυμένο με μπόλικο ζεστό σιροπάκι.

Για το τέλος μάς επεφύλαξαν το «τελετουργικό των πούρων»! Έμοιαζε με καλοκουρδισμένο θεατρικό, το οποίο διαδραματιζόταν μπροστά στα μάτια μας. Οι ζαχαροπλάστες ξετύλιξαν όλο τους το ταλέντο, καθώς μαζεύτηκαν γύρω από τον πάγκο και τύλιγαν με περίσσεια ταχύτητα (για να μην καούν και μάλιστα χωρίς γάντια) και μαεστρία τα ντελικάτα, βουτυράτα μπισκότα για τα πουράκια, που στη συνέχεια θα γεμίζονταν με πραλίνα αμυγδάλου βουτηγμένη σε λαχταριστή σοκολάτα.

Φεύγοντας πήραμε μαζί μας δύο πράγματα: Τα πολλά, πιο-φρέσκα-δεν-γίνεται γλυκά που δοκιμάσαμε, την στιγμή μάλιστα που φτιάχνονται (κυριολεκτικά από την παραγωγή στην κατανάλωση) και τα χαμογελαστά πρόσωπα των ανθρώπων που εργάζονται με χαρά και μεράκι στο εργαστήριο και το ζαχαροπλαστείο Παπαπαρασκευά. Όπως μας είπαν, μάλιστα, οι περισσότεροι βρίσκονται εκεί πολλά χρόνια, ακόμη και δεκαετίες, και δεν είναι λίγοι εκείνοι που συνταξιοδοτούνται από την επιχείρηση.

Η τρίτη γενιά της οικογένειας Παπαπαρασκευά συνεχίζει την γλυκιά παράδοση, τιμώντας την παρακαταθήκη και την ταυτότητα του ιδρυτή και εμπνευστή. Εκτός από το ιστορικό κατάστημα στο κέντρο της Ξάνθης, τους βρίσκουμε και στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην Γλυφάδα, με τα λαχταριστά προϊόντα να καταφθάνουν καθημερινά από το εργαστήριο του Πετροχωρίου.

Ζαχαροπλαστείο Παπαπαρασκευάς

Κατάστημα Ξάνθης: 28ης Οκτωβρίου 186, Ξάνθη, 25410 22677

Κατάστημα Αθήνας: Ανδρέα Παπανδρέου 13 & Λαζαρίδη, Γλυφάδα, 210 8980220