Μια βραδιά στα underground μπουζουκάκια της Αθήνας

Τσίγκινες κανάτες γεμάτες κρασί πηγαινοέρχονται από καρέκλα σε καρέκλα, δίσκοι φορτωμένοι με μεζεδάκια μπαινοβγαίνουν από την κουζίνα, κάνα δυο παρέες έχουν ήδη αρχίσει να τραγουδούν και τα μπουζουκάκια χαρίζουν τον πρώτο χορό της βραδιάς. Ένα ζεστό φως δείχνει το μονοπάτι για το υπόγειο, όπου συμβαίνουν θαύματα. Εκεί όπου ο κόσμος ακόμα το γλεντάει με την ψυχή του.

Δεν είναι κλαμπ, δεν είναι εναλλακτικά εστιατόρια, δεν έχουν συγκεκριμένο target group. Είναι υπόγεια καφενεία και κουτούκια, κρυμμένα από τα μάτια των αμύητων, αλλά με την πόρτα ανοιχτή σε κάθε παρέα. Κάποια βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, άλλα φτάνουν μέχρι την Πεύκη, όλα όμως ξέρουν τι θα πει σωστός μεζές, γενναιόδωρη μερίδα, καλό μπουζουκάκι και χορός πάνω στο τραπέζι.

Πρώτη στάση το Ναυάγιο των Αγγέλων, το παρεΐστικο στέκι των Εξαρχείων. Αν και υπόγειο, θα το εντοπίσεις εύκολα χάρη στη μεγάλη τοιχογραφία πάνω από τα κεραμίδια: αριστερά ο κουστουμαρισμένος κύριος με την κιθάρα, δεξιά ο μερακλής με το μπουζούκι και στη μέση η κυρία του τραπεζιού, με το ποτήρι της γεμάτο κρασί. Κατεβαίνοντας τα σκαλάκια, βρίσκεσαι σε έναν ζεστό χώρο με ασπρόμαυρες φωτογραφίες στους τοίχους, κλασικές καρέκλες ταβέρνας και μικρά αγγελάκια διάσπαρτα εδώ κι εκεί. Από το 1956 λειτούργησε ως καφενείο και από το 1999 έγινε σημείο συνάντησης όσων αγαπούν τα ρεμπέτικα.

Δεύτερη στάση το Οινομαγειρείο της Αλεξάνδρας στο Γκάζι, από εκείνα τα μέρη που, αν δεν τα ξέρεις, δύσκολα θα τα προσέξεις. Κατεβαίνεις 16 σκαλοπάτια, στα μισά συναντάς μια μισάνοιχτη πράσινη πόρτα και λίγο μετά βρίσκεσαι σ’ έναν υπόγειο χώρο που μοσχοβολά πολίτικη κουζίνα και γλεντά με ηπειρώτικα τραγούδια. Είναι από τα μαγαζιά που σε κάνουν να νιώθεις σαν στο σπίτι σου, ή μάλλον σαν στην κουζίνα της γιαγιάς σου, εκείνης που ήταν άπαιχτη στη μαγειρική. Από το 1927 έως το 1940 υπήρξε ταβέρνα με βαρέλια, όπου οι ιδιοκτήτες πουλούσαν κρασί. Σήμερα, μικροί και μεγάλοι, Αθηναίοι και μη, πιάνονται χέρι χέρι, χορεύουν με τα κλαρίνα, γεμίζουν τα ποτήρια τους ξανά και ξανά και στήνουν το δικό τους ηπειρώτικο γλέντι, με την κυρία Αλεξάνδρα πάντα παρούσα, έτοιμη να φιλέψει ζεστές πολίτικες πίτες και μεζέδες.

Επόμενη στάση το Υπόγειο του Μαραθωνίτη στο Παγκράτι, εκεί όπου τα αρνίσια παϊδάκια είναι σχεδόν υποχρεωτικά. Μπαίνοντας στο υπόγειο, που μυρίζει φρεσκοψημένο κρέας και κρασί, αντικρίζεις κομπολόγια στους τοίχους, τεράστια βαρέλια, ξύλινες καρέκλες και κόσμο να βαράει παλαμάκια στον ρυθμό των οργανοπαιχτών. Το μαγαζί ξεκίνησε ως κρασοπουλειό, όπου ο καθένας έφερνε το φαγητό από το σπίτι, και πήρε το όνομά του από τον Φώτη Αυγερόπουλο, που για χρόνια ζούσε στον Μαραθώνα. Σήμερα, υπό τη φροντίδα του εγγονού του, Δημήτρη Κυμπουρόπουλου, είναι ένας χώρος με ζωντανή μουσική καθημερινά, εξαιρετική τυροκαυτερή και παϊδάκια να γλείφεις τα δάχτυλά σου, γεμάτος κόσμο που τραγουδά και μεθά σαν να βρίσκεται σε γιορτή στην πλατεία του χωριού.

Τελευταία στάση το Μεζεδοπωλείο η Μαγκουφάνα στην Πεύκη, εκεί όπου οι Παρασκευές και τα Σαββατόβραδα μετατρέπονται σε κανονικό γλέντι, με άφθονο τσίπουρο, κρέατα στη σχάρα και πολλή μουσική. Στο εσωτερικό, μεγάλα βαρέλια, ένα υπερυψωμένο σημείο για τους οργανοπαίχτες, βινύλια στους τοίχους και, κάπου στη γωνία, ένα jukebox που σε γυρνά για λίγο στα 50s και στα 60s. Αν φτάσεις αργά, οι χαρτοπετσέτες θα πετούν ήδη στον αέρα, κάποιοι θα βρίσκονται στην τρίτη κανάτα κρασί και, αν είσαι τυχερός, ίσως βρεις ένα κενό τραπέζι.

Κι έτσι, σχεδόν χωρίς να το καταλάβεις, η βραδιά κυλά από υπόγειο σε υπόγειο. Οι φωνές μπλέκονται με τα μπουζουκάκια και τα κλαρίνα, τα ποτήρια ξαναγεμίζουν, τα τραπέζια έρχονται πιο κοντά. Από τα Εξάρχεια στο Γκάζι, από το Παγκράτι μέχρι την Πεύκη, αλλάζει η γειτονιά, όχι όμως και το συναίσθημα. Εκείνο της παρέας, της χαράς, του γλεντιού. Γιατί, τελικά, αυτά τα υπόγεια είναι μικρές χρονοκάψουλες μιας Αθήνας που μετρά τη διασκέδαση σε παλαμάκια, σε κανάτες και σε χορούς πάνω στο τραπέζι. Κι όσο υπάρχουν ακόμα αυτά τα φασαριόζικα μέρη, η Αθήνα θα βρίσκει πάντα έναν υπόγειο τρόπο να γλεντάει με την ψυχή της.