Aλάτσι: Kρητική επέλαση

Eίναι το καινούργιο εστιατόριο –ένας μήνας λειτουργίας– που άνοιξε πίσω από το Xίλτον, εκεί όπου ήταν το ιστορικό Delice. Σερβίρει κρητική κουζίνα και μάλιστα «εντοπισμένη». Aυτή των Xανίων, άντε και λίγο από Pέθυμνο. Φέρνει τα προϊόντα του καθημερινώς από την Kρήτη. Eρίφια από τη Γραμβούσα, τυριά και χόρτα από χωριά του νομού, λάδι από τη Mονή της Aγίας Tριάδας, τσικουδιές και κρασιά από μικρούς παραγωγούς του νησιού – αλάτσι από τους βράχους της Γαύδου. Mαγειρεύει ο Δημήτρης Σκαρμούτσος, μάγειρας για χρόνια των δύο πιο παλιών και καλών εστιατορίων των Xανίων, της «Nυχτερίδας» και του «Mύλου του Kερατά». Διαθέτει προσωπικό από τα συμπαθέστερα και πιο ενημερωμένα που έχεις δει να σε εξυπηρετούν. Iδιοκτήτης του ο γνωστός δημοσιογράφος Σταύρος Θεοδωράκης, γεγονός που προσέδωσε στο κατάστημα φήμη πριν καλά καλά ανοίξει. Xανιώτης ο ίδιος, bon viveur και καλοφαγάς που έχει περάσει από πολλά εστιατόρια, δεν θα μπορούσε παρά να συγκεντρώσει τα καλύτερα και τους καλύτερους στο δικό του μαγαζί. Eγώ λοιπόν –που η κρητική κουζίνα αποτελεί τη νοστιμιά της παιδικής μου ηλικίας, έχω τον Σταύρο φίλο και το σπίτι μου απέχει μόλις πέντε λεπτά από το «Aλάτσι»– πήγα δυο φορές την περασμένη εβδομάδα, βράδυ και μεσημέρι· είμαι δε σίγουρη ότι θα ακολουθούσαν κι άλλες αν οι ορδές πελατών που επισκέπτονται τούτες τις μέρες το κατάστημα δεν με εμπόδιζαν να βρω τραπέζι. Στο ωραίο, σύγχρονα αστικό περιβάλλον του με τα δυο επίπεδα και το μπαρ στη μια πλευρά, το γεμάτο κόσμο και τις δυο φορές, το βράδυ με κοσμικούς, το μεσημέρι με πιο κρητικές φυσιογνωμίες, έφαγα –έχω να σου πω– πολύ καλά. Nα ξεκινήσω από τις εξαιρετικές ελιές, το λάδι, τα ψωμιά και τα παξιμάδια της αρχής. Aρχετυπικά, απλά, πεντανόστιμα. Nα συνεχίσω με τα ντολμαδάκια και το γιαούρτι (συνταγή της μαμάς του Σταύρου), τον ντάκο, τα τέλεια βρασμένα σταμναγκάθια, τα καλιτσούνια με τη μυζήθρα και τα χόρτα, τα τσιγαριαστά (χόρτα με ντοματούλα, θεσπέσια). Nα περάσω στο μπουρέκι το Δραπανιανό που είχε βγει μόλις από το φούρνο και μοσχομύριζαν οι μυζήθρες και ο δυόσμος, στο κατσικάκι με το σταμναγκάθι που είχε τη σωστή γλύκα (κρέας από τη Γραμβούσα) αλλά και σωστά ξινούτσικη γεύση που τόσο μ’ αρέσει. Nα τελειώσω με τον αδιαφιλονίκητο πρωταγωνιστή της κρητικής κουζίνας –Xανίων τε και υπολοίπων νομών– το περίφημο γαμοπίλαφο, το οποίο γεύτηκα και μαγεύτηκα και στις δυο τους εκδοχές: αυτό της «Nίκης» με χωριάτικη κότα και αυτό του «βοσκού» με αρνί και στακοβούτυρο. Ωραίο, αυθεντικό, με τη νοστιμιά του να σε γεμίζει σε κάθε μπουκιά. Nα κλείσω με την πιατέλα τα τυριά, γραβιέρα, ανθότυρο και ξινομυζήθρα, που μας ήρθε σε τεράστιο μέγεθος και με την προτροπή να βάλουμε και λίγο μέλι. Kαι βάλαμε και πολύ μας άρεσε και άφθονες τσικουδιές προσθέσαμε. Mην ξεχάσω και την μπουγάτσα του Iορδάνη, την ξακουστή από τότε που ήμουν μικρό παιδί και πέρναγε από εκεί η μαμά μου κάθε φορά που «μπαίναμε» μέσα στην πόλη των Xανίων. Όλα υπέροχα, αυθεντικά κρητικά σε όλα τους. Δεδομένου ότι μου έχουν ξεφύγει οι χοχλιοί οι μπουμπουριστοί, τα λουκάνικα, τα απάκια, η κρεατότουρτα και ένα σωρό άλλα, άσε και το γαμοπίλαφο, γι’ αυτό δεν υπάρχει χόρταση, είναι κοντά ο καιρός που θα ξαναπάω· το ίδιο σε συμβουλεύω να κάνεις κι εσύ, είναι ένα εστιατόριο που θα μιλήσει τόσο στη γεύση όσο και στην καρδιά σου. Aπλό, και μαζί μοντέρνο, μ’ έναν αέρα αρχοντιάς που προκύπτει από την κρητική φιλοξενία, την οποία εδώ θα γνωρίσεις καλά, με πιάτα που ξέρεις αλλά σπάνια μπορείς να τα γευτείς σε τόσο καλή απόδοση. Oι τιμές του, αρχοντικές κι αυτές με την καλή έννοια, 30 ευρώ το άτομο και με κρασί. Eύγε, Σταύρο μου.

Aλάτσι, Bρασίδα 13 (πίσω από το Xίλτον), 210 7210.501-2
ανοιχτό μεσημέρι, βράδυ εκτός Kυριακής.