Φάκελος 17Ν: Επιτέλους, κάτι πολύ καλό στην ελεύθερη τηλεόραση

Αν εξαιρέσω τις ειδήσεις, τις ενημερωτικές εκπομπές (για τη δουλειά) και τη μπάλα (για το βίτσιο), ελεύθερη τηλεόραση δεν βλέπω. Παρακολουθώ προγράμματα από πλατφόρμες κι έτσι αποφεύγω τις διακοπές για διαφημίσεις, την ασυνέπεια στο προγραμματισμό και κυρίως το θλιβερό περιεχόμενο. Με το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για τη 17 Νοέμβρη που προβλήθηκε στον ΣΚΑΪ έκανα μια εξαίρεση και κάθε Δευτέρα βράδυ στηνόμουν στην τηλεόραση για να δω κάθε ένα από τα 6 επεισόδια (χθες προβλήθηκε το τελευταίο και όλα υπάρχουν στο σάιτ της τηλεόρασης του ΣΚΑΪ). Και αποδείχθηκε ότι έκανα πάρα πολύ καλά. Γιατί πρόκειται για ένα από τα καλύτερα ελληνικά τηλεοπτικά προγράμματα που έχω παρακολουθήσει. 

Πρώτα από όλα το αρχειακό υλικό. Είναι ασυνήθιστα πλούσιο. Με εικόνες της Ελλάδας του ’70, του ’80, του ‘90 και του ’00, που είναι φοβερά ενδιαφέρουσες όχι μόνο σε σχέση με το θέμα του ντοκιμαντέρ αλλά και από μόνες τους. Εικόνες από μια Ελλάδα που (ευτυχώς) δεν υπάρχει πια, εικόνες που βοηθούν να αποκρουστούν οι προσπάθειες ωραιοποίησης ενός παρελθόντος που είναι γοητευτικό μόνο χάρη στην αλλοίωση της μνήμης που φέρνει ο χρόνος (και η νοσταλγία για την σωματική νεότητα).

Μετά, η υπενθύμιση της πολιτικής ζωής της χώρας με έμφαση (αναπόφευκτα) στις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ. Η χωρίς δισταγμό εξαπάτηση του εκλογικού σώματος από τον Αντρέα, η διάλυση ενός έτσι κι αλλιώς όχι ιδιαιτέρως αποτελεσματικού δημοσίου, η υποταγή και ο φόβος απέναντι σε κάθε τι που βαφτιζόταν «αριστερό», θυμίζουν όλα αυτά που κανείς ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάει ή διδάσκουν όλα αυτά που κανείς δεν πρέπει να αγνοεί. Είναι φοβερό (και ιστορικά πολύ διδακτικό), ας πούμε, να βλέπεις βουλευτές του ΠΑΣΟΚ να εναντιώνονται σε νομοσχέδιο της δικής τους κυβέρνησης (της κυβέρνησης Σημίτη), με το οποίο θα καταργούσε τους ενόρκους από τη σύνθεση των δικαστηρίων που δικάζουν τα εγκλήματα τρομοκρατών έτσι ώστε οι τρομοκράτες να μην μπορούν να τρομοκρατήσουν τους εντελώς απροστάτευτους πολίτες που τους έλαχε να γίνουν και δικαστές.

Επιπλέον, συνειδητοποιείς ότι δολοφόνοι της 17 Νοέμβρη δεν είχαν καμιά ιδιαίτερη ικανότητα και η πολυετής δράση τους ήταν αποτέλεσμα του συνδυασμού της τύχης με την ανεπάρκεια και την απροθυμία των διωκτικών αρχών. Ταυτοχρόνως γκρεμίζεται ο μύθος της CIA, αφού φαίνεται ότι και αυτή ήταν έρμαιο των ιδεοληψιών των μεγαλοστελεχών και της ασχετοσύνης σε εγκλήματα τρομοκρατίας με αποτέλεσμα, αντί να βοηθά, να συμβάλλει στο διωκτικό χάος (οι Άγγλοι που ενεπλάκησαν αργότερα είχαν μεγάλη σχετική εμπειρία κυρίως λόγω IRA).

Όσο για τη συνέντευξη του κατά συρροή δολοφόνου Κουφοντίνα, μπορεί το θέαμα να ήταν δυσάρεστο αλλά ήταν ιδιαιτέρως χρήσιμο. Ήταν μια καλή ευκαιρία να μάθουν όλοι ότι στην πραγματικότητα (όπως σχεδόν πάντα συμβαίνει με τους τρομοκράτες) δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένας νάρκισσος μέτριας αντίληψης και καλλιέργειας ο οποίος απολάμβανε την ψευδαίσθηση μεγαλείου που δίνει ένα όπλο. Ένας τύπος που παραμυθιαζόταν (και πιθανό να παραμυθιάζεται ακόμα) λέγοντας ότι πάλευε για κοινωνική αλλαγή, ενώ στην πραγματικότητα το μόνο για το οποίο πάλευε ήταν η κάλυψη του εσωτερικού του κενού και το μόνο που κατάφερε ήταν να καταστρέψει τις ζωές των συζύγων και των παιδιών των θυμάτων του. Το «σύστημα» που τάχα πολεμούσε, το άφησε ανέγγιχτο όπως και κάθε τρομοκράτης πριν από αυτόν.  Και μπράβο του.