IRIS: Πότε κινδυνεύουν να φορολογηθούν τα χρήματα που στέλνεις σε συγγενείς και φίλους

Περισσότερες από 126 εκατομμύρια συναλλαγές, συνολικής αξίας 11 δισ. ευρώ, πραγματοποιήθηκαν μέσω IRIS το 2025, επιβεβαιώνοντας ότι οι άμεσες μεταφορές χρημάτων έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας.

Ωστόσο, η ευκολία των συναλλαγών μέσω IRIS δεν σημαίνει ότι όλες οι μεταφορές αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο από την Εφορία.

Καθοριστικό ρόλο παίζει η πραγματική αιτία της πληρωμής, καθώς άλλο είναι η αποστολή χρημάτων για κοινά έξοδα σε μια ταβέρνα ή για νοικιασμένο γήπεδο μπάσκετ και άλλο η είσπραξη εισοδήματος ή η πραγματοποίηση δωρεάς.

Όπως επίσης, και αν πρόκειται για χαρτζιλίκι που δίνει ο πατέρας στην κόρη ή ο παππούς στο εγγόνι. 

IRIS και Εφορία: Ποιες μεταφορές χρημάτων μπορεί να φορολογηθούν

Για παράδειγμα, όταν δύο φίλοι μοιράζονται τον λογαριασμό μιας ταβέρνας και ο ένας στέλνει μέσω IRIS το ποσό που του αναλογεί, η συναλλαγή δεν αποτελεί από μόνη της φορολογητέο εισόδημα. Επομένως, σε αυτήν την περίπτωση, η Εφορία δεν επεμβαίνει. Το ίδιο ισχύει και αν η παρέα έχει κλείσει το μισό γήπεδο σε κλειστό για να παίξει μπάσκετ το Σαββατοκύριακο.

Προσοχή, όμως! Καλό είναι στην αιτιολογία πριν από την αποστολή των χρημάτων μέσω IRIS να αναγράφεται ξεκάθαρα η αιτιολογία, όπως «διαμοιρασμός εξόδων» ή «επιστροφή χρημάτων για φαγητό» κ.λπ.

Αντίστοιχα, οι μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, ενοικίου και σπουδών δεν θεωρούνται αυτομάτως εισόδημα, που μπορεί να φορολογηθεί από την Εφορία.

Εφόσον, όμως, πρόκειται για δωρεά ή γονική παροχή, πρέπει να εξετάζονται οι σχετικοί φορολογικοί κανόνες. Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές σε πρόσωπα α' βαθμού συγγένειας, όπως τα παιδιά, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης στις συστηματικές εισπράξεις για υπηρεσίες ή προϊόντα, καθώς αυτές μπορεί να συνιστούν επαγγελματικό εισόδημα, ανεξάρτητα από το μέσο πληρωμής.

Παράλληλα, δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο, όπως τα 1.000 ή τα 3.000 ευρώ, πάνω από το οποίο κάθε μεταφορά μέσω IRIS θεωρείται αυτομάτως ύποπτη ή φορολογητέα. Η αξιολόγηση γίνεται με βάση την αιτία, τη συχνότητα και τα διαθέσιμα στοιχεία.

Τέλος, οι μεταφορές μέσω IRIS μεταξύ αδελφών και λοιπών συγγενών δεν απαλλάσσονται αυτόματα από τη φορολογία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα δώρα γάμου. Η σωστή αιτιολόγηση και η τεκμηρίωση της προέλευσης των χρημάτων είναι σημαντικές, ώστε να μπορεί να αποσαφηνιστεί η φύση της συναλλαγής, εφόσον ζητηθούν εξηγήσεις από τις αρμόδιες αρχές.