Πολιτικοί χωρίς πολιτική

Για ορισμένους πολιτικούς το παν είναι η εικόνα τους και η επιτυχημένη διαχείρισή της. Ασκούν το λειτούργημα του πολιτικού όχι για να επιλύσουν με τις προτάσεις τους τα σημαντικά, δομικά προβλήματα που ταλαιπωρούν τους πολίτες, αλλά προκειμένου να αποκτήσουν εξουσία και να παραμείνουν για όσο δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην επικαιρότητα.

Χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στο αντικείμενό τους και δίχως όραμα, καταφεύγουν στα όπλα του λαϊκισμού για να επικοινωνήσουν με τους ψηφοφόρους τους και να ενισχύσουν το πολιτικό τους ακροατήριο. Ο λόγος τους είναι απολιτικός, γενικόλογος, γεμάτος συνθήματα και τσιτάτα που αποσκοπούν στο να προκαλέσουν συγκίνηση και να φανατίσουν τους οπαδούς τους.

Δεν στοχεύουν σε μεταρρυθμίσεις, δεν τους απασχολεί η πρόοδος ή η ανατροπή των κακώς κειμένων – ενδιαφέρονται απλώς για τη διατήρηση ή την αύξηση των ψήφων τους. Με τη ρητορική τους επηρεάζουν άτομα που για διάφορους λόγους είναι ευάλωτα στις κάθε είδους ιδεοληψίες και θεωρίες συνωμοσίας.

Γι’ αυτό και δεν πρέπει να μας φαίνεται περίεργο που στη χώρα μας ο ρατσισμός κάθε είδους βρίσκεται στα ύψη. Οι οργανωμένες επιθέσεις κατά επισκεπτών από το Ισραήλ που έλαβαν χώρα τους τελευταίους μήνες σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, οι βανδαλισμοί εβραϊκών τάφων και μνημείων για το Ολοκαύτωμα, οι αντισημιτικές αναφορές στα social media αποτελούν ένα καλό παράδειγμα των προκαταλήψεων που επικρατούν στη δημόσια σφαίρα, αφού πολλοί συγχέουν την κριτική κατά του Νετανιάχου με θεωρίες συνωμοσίας για τους Εβραίους που αναπαράγονται από επιτήδειους εδώ και αιώνες.

Είναι η παλαιότερη και πλέον δοκιμασμένη λύση ολοκληρωτικών ιδεολογιών η κατασκευή εχθρών, η εξαφάνιση των οποίων θα έλυνε ως διά μαγείας τα προβλήματα που αντιμετωπίζει μια κοινωνία

Νωπό είναι επίσης ακόμα το περιστατικό της χυδαίας διαδικτυακής επίθεσης που δέχτηκε η Λίσα Ιτόγια, η 16χρονη Ελληνονιγηριανή μπασκετμπολίστρια της Εθνικής Κορασίδων λόγω της καταγωγής της, αφού κάποιοι αποφάσισαν πως δεν είναι «άξια» να αγωνίζεται με τα χρώματα της Εθνικής Ελλάδας.

Ένα άλλο παράδειγμα πολιτικής εκμετάλλευσης φυλετικών στερεοτύπων είναι η απόφαση της προέδρου του κόμματος «Φωνή της Λογικής», Αφροδίτης Λατινοπούλου, να καταφέρεται χωρίς διάκριση κατά των Ελλήνων Ρομά, επιμένοντας να τους αποκαλεί –ενάντια στη θέλησή τους– «γύφτους». Οι συνδηλώσεις του όρου συνδέουν αυτόματα μια κοινωνική ομάδα Ελλήνων πολιτών με αποκλειστικά αρνητικά χαρακτηριστικά όπως η εγκληματικότητα, η περιθωριοποίηση, η τεμπελιά, η φτώχεια, το χαμηλό βιοτικό επίπεδο κ.ά.

Αποφεύγοντας να αναλύσει το κοινωνικό πλαίσιο που όντως ωθεί κάποιους Ρομά να επαιτούν, να παραβιάζουν τον Νόμο ή να αποφεύγουν να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο, η κυρία Λατινοπούλου, εκφράζοντας απλώς τον θυμό της, όπως οποιοσδήποτε πολίτης, χωρίς καμία πρόταση για το πώς μπορούν να βελτιωθούν τα πράγματα, συντείνει στον στιγματισμό των Ρομά, με μοναδικό στόχο, προφανώς, την αύξηση των ψηφοφόρων της.

Δεν προκαλεί, δυστυχώς, έκπληξη το περιστατικό της φραστικής επίθεσης ομάδας αντρών Ρομά που σημειώθηκε εναντίον της κυρίας Λατινοπούλου πριν από λίγες ημέρες, δεδομένης της ανταγωνιστικής σχέσης που η ίδια δημιούργησε με τους Ρομά συμπολίτες μας, τους οποίους δεν διστάζει να τσουβαλιάζει με τους άρτι αφιχθέντες μετανάστες, που η ίδια, βέβαια, αποκαλεί δίχως διάκριση «λαθρομετανάστες».

Φαίνεται ότι, κατά τη γνώμη της Ευρωβουλεύτριας, αν απαλλαγούμε από τους «γύφτους» και από τους «λαθρομετανάστες» τα προβλήματα της χώρας –όπως το δημογραφικό, η ακρίβεια και η χαμηλή αγοραστική δύναμη του Έλληνα πολίτη, η απουσία υποδομών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, η άνοδος των τιμών των ενοικίων, το brain drain, η υπερβολική εξάρτηση της οικονομίας μας από τον τουρισμό, η εξαιρετικά χρονοβόρα απόδοση δικαιοσύνης– θα επιλυθούν εν μία νυκτί.

Η σεξιστική επίθεση κατά της κυρίας Λατινοπούλου είναι καταδικαστέα, όπως καταδικαστέα είναι και η παραβατικότητα από όποιον κι αν προέρχεται. Η μαζική απαξίωση όμως ανθρώπων βάσει της φυλής, της καταγωγής, του φύλου, της θρησκείας, της σεξουαλικότητας ή του χρώματος του δέρματός τους, αντιβαίνει κάθε αρχή δικαιοσύνης και οδηγεί στην πυροδότηση τέτοιου είδους περιστατικών.

Εξίσου απαράδεκτο είναι το να εκμεταλλεύεται κάποιος συστηματικά άτομα που δεν είχαν την ευκαιρία να μελετήσουν ή να επιμορφωθούν πάνω σε δύσκολα κοινωνικά ζητήματα ή που έχουν την τάση να παρασύρονται από αφηγήματα που δεν στηρίζονται ούτε στην επιστημονική έρευνα ούτε στην κοινή λογική, «παίζοντας» απροκάλυπτα με τις φοβίες και τις ανασφάλειές τους. Είναι άλλωστε η παλαιότερη και πλέον δοκιμασμένη λύση ολοκληρωτικών ιδεολογιών η κατασκευή εχθρών, η εξαφάνιση των οποίων θα έλυνε ως διά μαγείας τα προβλήματα που αντιμετωπίζει μια κοινωνία.

Δυστυχώς, το φαινόμενο που περιγράφω δεν αποτελεί αποκλειστικότητα της προέδρου του κόμματος «Φωνή της Λογικής». Δεν είναι λίγοι οι πολιτικοί όλου του πολιτικού φάσματος που, αντί να αρθρώνουν ρεαλιστικές, εποικοδομητικές προτάσεις, αναλώνονται σε καταγγελτικό λόγο και επιδίδονται στην κατασκευή αποδιοπομπαίων τράγων με σκοπό τον αποπροσανατολισμό των πολιτών από τα πραγματικά σοβαρά προβλήματα που, έτσι και αλλιώς, αδυνατούν να επιλύσουν.