ΔΝΤ: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία παρά το σοκ του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Η Ελλάδα αντιμετώπισε το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή με ενισχυμένη δημοσιονομική βιωσιμότητα και χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αναφέρει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σε έκθεσή του.

Το ΔΝΤ αναφέρει, μάλιστα, ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU (Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας) συνεχίζουν να στηρίζουν την ανάπτυξη από τον αντίκτυπο του πολέμου, προβλέποντας ότι αυτή θα διαμορφωθεί στο 1,8% το 2026.

Στην έκθεση τονίζεται ακόμη ότι οι μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής έχουν δώσει δημοσιονομικό χώρο στην κυβέρνηση για μέτρα στήριξης του εισοδήματος των νοικοκυριών, με παράλληλη ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους.

Η έκθεση του ΔΝΤ για την ελληνική οικονομία

Η Ελλάδα αντιμετώπισε το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή με ενισχυμένη δημοσιονομική βιωσιμότητα και χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αναφέρει στην έκθεσή του το ΔΝΤ.

Και προσθέτει ότι ο σωστός συνδυασμός μακροοικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής θα βοηθήσει στη διατήρηση της μακρο-χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και θα στηρίξει μεσοπρόθεσμα μία ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Παράλληλα, δίνει έμφαση στις τολμηρές δομικές μεταρρυθμίσεις, μαζί με την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ, που αναμένεται να υποστηρίξουν μία υψηλή βιώσιμη ανάπτυξη και θα μειώσουν το επίμονο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Το σοκ των τιμών ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, αλλά οι ισχυρές επενδύσεις και οι δομικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU (NGEU) υποστηρίζουν την ανάπτυξη. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής έχουν διευρύνει τη φορολογική βάση και έχουν μειώσει την παραοικονομία, δημιουργώντας ορισμένο χώρο για στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, με παράλληλη διασφάλιση της ταχείας μείωσης του δημόσιου χρέους.

Το Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) του 2026 -το πρώτο από το 2006- διαπιστώνει ότι οι συστημικοί κίνδυνοι στον χρηματοπιστωτικό τομέα ήταν χαμηλοί πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι.

Πού χρειάζεται προσοχή

Ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί στο 1,8% το 2026. Παρά τη στήριξη από τις υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις και τα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών, οι υψηλές τιμές ενέργειας και η εξασθενημένη εξωτερική ζήτηση λόγω του πολέμου θα επηρεάσουν αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.

Μεσοπρόθεσμα, προβλέπεται ότι η ανάπτυξη θα μειωθεί στο 1,5%, σε ένα πλαίσιο μείωσης του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας με χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και αργή αύξηση της παραγωγικότητας.

Οι κίνδυνοι είναι καθοδικοί και απορρέουν κυρίως από έναν παρατεταμένο πόλεμο, μια κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και τον κατακερματισμό του εμπορίου, ενώ οι εγχώριοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων που χρηματοδοτούνται από το NGEU. Ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό προκύπτουν από περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών, αύξηση των μισθών που υπερβαίνει την αύξηση της παραγωγικότητα της εργασίας και υψηλότερες δαπάνες που συνδέονται με κλιματικά σοκ.

Βασικές εκτιμήσεις

Οι Εκτελεστικοί Διευθυντές συμφώνησαν με τον άξονα της αξιολόγησης των στελεχών (του Ταμείου). Υποδέχθηκαν, επίσης, με ικανοποίηση την ισχυρή μακροοικονομική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, την αποκατασταθείσα φορολογική αξιοπιστία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Παρόλο που το ενεργειακό σοκ λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή συνιστά σημαντικό εμπόδιο για την ελληνική οικονομία, εν μέσω ακόμα υψηλού πληθωρισμού, οι Διευθυντές αναγνώρισαν ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του NGEU υποστηρίζουν την ανάπτυξη.

Χαιρέτησαν, μάλιστα, τη συνεχιζόμενη βελτίωση στους ισολογισμούς του δημόσιου τομέα, παρατηρώντας ταυτόχρονα ότι η ατελής αποκατάσταση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα και τα εναπομείναντα διαρθρωτικά εμπόδια επηρεάζουν τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και τις εξωτερικές ισορροπίες.

Το ΔΝΤ τονίζει την ανάγκη κατάλληλου μακροοικονομικού και χρηματοπιστωτικού μείγματος πολιτικής και την ολοκλήρωση της διαρθρωτικής ατζέντας μεταρρυθμίσεων για τη διασφάλιση της σκληρά κερδισμένης σταθερότητας, την άρση των περιορισμών στην προσφορά και τη διασφάλιση ισορροπημένης και βιώσιμης ανάπτυξης.

Παράλληλα, επαινεί τη συνεχιζόμενη πολύ ισχυρή δημοσιονομική απόδοση, υποστηριζόμενη από μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής, η οποία έχει στηρίξει μια διατηρήσιμη μείωση του δημόσιου χρέους και δίνει χώρο για προσωρινά μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων των υψηλότερων τιμών ενέργειας.

Στην έκθεση του ΔΝΤ δίνεται έμφαση στη διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων και την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων κονδυλίων της ΕΕ για τη διατήρηση των δημόσιων επενδύσεων, πέραν του NGEU, καθώς κάτι τέτοιο θα βοηθήσει περαιτέρω στη μείωση του δημόσιου χρέους και τη διατήρηση ισχυρής ανάπτυξης.

Παράλληλα, συνιστά να επικεντρωθεί η προσοχή σε αποτελεσματικές δημόσιες επενδύσεις και στη διασφάλιση των κοινωνικών δαπανών.

Η σημασία των μεταρρυθμίσεων

Η περαιτέρω προώθηση δημοσιονομικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ήταν χαμηλοί πριν τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι, με βάση την Αξιολόγηση Σταθερότητας του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος το 2026.

Στην έκθεσή του σημειώνει ακόμη ότι το τραπεζικό σύστημα δείχνει ανθεκτικότητα στα stress tests, ωστόσο συνιστά τη στενή παρακολούθηση των κοινών εκθέσεων (των τραπεζών) σε μεγάλες εταιρείες. Παράλληλα, ενθαρρύνει τη βελτίωση της επίλυσης των παλαιών προβληματικών χρεών εκτός του τραπεζικού συστήματος και της εποπτείας των διαχειριστών πιστώσεων (credit servicers) καθώς και την ενίσχυση της ετοιμότητας για αντιμετώπιση κρίσεων και του χρηματοπιστωτικού διχτυού ασφαλείας.

Το ΔΝΤ προτείνει η ποιότητα των τραπεζικών κεφαλαίων να συνεχίσει να βελτιώνεται, υπογραμμίζοντας ότι μπορούν να εξεταστούν πρόσθετα μακροπροληπτικά μαξιλάρια για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.

Στην έκθεση δίνεται έμφαση και στο γεγονός ότι οι φιλόδοξες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για την υποστήριξη υψηλότερης, πιο περιεκτικής και καθοδηγούμενης από την παραγωγικότητα ανάπτυξης, καθώς και για τη μείωση των επίμονων ελλειμμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Προς αυτήν την κατεύθυνση συνιστά την προώθηση της ψηφιακής μεταρρύθμισης και τη μείωση των ρυθμιστικών και διοικητικών βαρών για την προώθηση του ανταγωνισμού και την αύξηση της παραγωγικότητας. Η αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και η βελτίωση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού θα βοηθούσε, επίσης, στην αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων και στην υποστήριξη της ανάπτυξης.

Το ΔΝΤ καταλήγει στην έκθεσή του, συμπεραίνοντας ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ θα αύξανε περαιτέρω την παραγωγικότητα και θα βελτίωνε την οικονομική ανθεκτικότητα. Παράλληλα, τονίζει ότι οι στεγαστικές πολιτικές που στοχεύουν στην πιο αποτελεσματική κινητοποίηση της υπάρχουσας προσφοράς, σε συνδυασμό με τα καλά διαμορφωμένα μέτρα ζήτησης, θα βοηθήσουν στη βελτίωση της προσιτότητας της στέγασης. Όπως επίσης και ότι τα βήματα για την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας είναι ευπρόσδεκτα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ