Η αντιπολίτευση σε σύγχυση διανοίας

Στις προσεχείς εκλογές, αν δεν έρθουν τα πάνω κάτω, είναι πλέον σαφές πως θα κριθούν δύο κυρίως ζητήματα. Το πρώτο, ποια κυβέρνηση θα έχουμε. Αν ο Μητσοτάκης θα έχει την αυτοδυναμία, αν για να το πετύχει θα χρειαστούν αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις ή αν θα μπούμε στην περιπέτεια κυβερνήσεων συνεργασίας. Και το δεύτερο, που θα το μάθουμε πιθανότατα από την πρώτη Κυριακή, αν αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα είναι ο Ανδρουλάκης ή ο Τσίπρας. Αν δηλαδή τον πρώτο λόγο για την ανασυγκρότηση της αριστεράς θα τον έχει το ΠΑΣΟΚ ή ο ΣΥΡΙΖΑ. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η δεύτερη αντιπαράθεση είναι πολύ πιθανό να καθορίσει και την έκβαση της πρώτης.

Ένα μικρό δείγμα για το πώς μπορεί να εξελιχθούν τα πράγματα πήραμε την εβδομάδα που μας πέρασε με την αποτυχημένη εκλογή των προέδρων δύο ανεξάρτητων αρχών. Υπό κανονικές συνθήκες, η αντιπολίτευση θα μπορούσε να φέρει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση την κυβέρνηση επιμένοντας σε υποψήφιους ευρύτερης αποδοχής. Να προτείνει πρόσωπα τα οποία δεν θα υπέκυπταν σε πιέσεις και, σε περίπτωση άρνησης, να είναι ο Μητσοτάκης υπεύθυνος για τη μη λειτουργία των θεσμών. Αντ’ αυτού η ιστορία κατέληξε σε έναν άγριο καβγά του κ. Δουδωνή με την κ. Κωνσταντοπούλου και σε αλληλοκατηγορίες με τον ΣΥΡΙΖΑ για το ποιος κάνει «βολική» αντιπολίτευση.

Ενδιαμέσως ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε «παζάρια» τις συνταγματικά προβλεπόμενες διαβουλεύσεις προκειμένου να εξασφαλιστεί η απαιτούμενη πλειοψηφία των τριών πέμπτων. Εννοείται, πρόσθεσε, πως το ΠΑΣΟΚ δεν μπαίνει σε παζάρια. Κατάφερε έτσι να υπονομεύσει μια συναινετική εκλογή την οποία το ίδιο είχε ξεκινήσει: με δική του πρόταση είχαν υποβληθεί βιογραφικά και είχε υιοθετηθεί ανοιχτή διαδικασία για την επιλογή των προέδρων. Όσο για την κυβέρνηση, φαντάζομαι, θα απολάμβανε το θέαμα.

Ένα δεύτερο δείγμα πήραμε με την εβδομάδα των 32 ή των 35 ωρών που ξαφνικά πρότειναν, με διαφορά λίγων 24ώρων, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ Νο2. Ποιος είχε πρώτος την ιδέα και αν πρόκειται για σύμπτωση δεν έχει σημασία. Σε μια χώρα, ωστόσο, όπου η παραγωγικότητα βρίσκεται στον πάτο της Ευρώπης, θέλει μεγάλη φαντασία αλλά και άγνοια κινδύνου για να βάζεις σε προτεραιότητα τη μείωση των ωρών εργασίας. Όχι ότι το εννοούν βέβαια. Πρόκειται απλώς για εύηχες υποσχέσεις. Είναι χαρακτηριστικό πως, μετά τις αντιδράσεις, το ΠΑΣΟΚ έκανε πίσω. Έτσι, ο πρόεδρός του μίλησε για χιλιάδες εργαζομένους που μπαίνουν «στους απαιτητικούς ρυθμούς της τουριστικής σεζόν». Έναν τομέα δηλαδή κατ’ εξοχήν έντασης εργασίας. Σε οιονεί διορθωτική δήλωση, ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ διευκρίνισε ότι θα αφορά μόνο επιχειρήσεις άνω των 20 ατόμων και θέσεις «έντασης διανοίας». Που πάει να πει, αν το πάρει κανείς τοις μετρητοίς, ότι στην ίδια επιχείρηση θα υπάρχουν εργαζόμενοι δύο ταχυτήτων. Για να μην πούμε ότι η πραγματικότητα στην αγορά εργασίας είναι ακριβώς αντίθετη. Στις θέσεις «έντασης διανοίας» δεν υπάρχει ούτε ωράριο ούτε γραφείο. Οι εργαζόμενοι, σπίτι τους, είναι σε ετοιμότητα όλο το 24ωρο.

Προχειρότητες τις οποίες υπαγορεύει ο ανταγωνισμός των δύο κομμάτων. Μια διαρκής πλειοδοσία υποσχέσεων, καταστροφολογία και τα ντεσιμπέλ στο μάξιμουμ είναι η συνταγή που έχουν υιοθετήσει, επιτρέποντας έτσι στην κυβέρνηση, με όλα όσα μπορεί να της καταλογίσει κανείς, να εμφανίζεται ως όαση σοβαρότητας και υπευθυνότητας. Το παράδοξο είναι πως τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η αριστερά έχουν πληρώσει ακριβά στο παρελθόν την πολιτική των ανέξοδων υποσχέσεων.

Αυτές τις μέρες προβάλλεται το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ των Βαρβιτσιώτη - Δενδρινού για το μοιραίο εξάμηνο της κωλοτούμπας Τσίπρα. Όσα στελέχη του δεν φοβήθηκαν να μιλήσουν ομολογούν ότι ήταν μεγάλο λάθος το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, οι ανεδαφικές εξαγγελίες και η βιασύνη να ρίξουν την κυβέρνηση Σαμαρά χωρίς να είναι έτοιμοι να αναλάβουν τη διαχείριση της χώρας. Το ίδιο ακριβώς μπορεί να ειπωθεί για το ΠΑΣΟΚ το 2009 με το «λεφτά υπάρχουν». Ακόμα παραμένει ανοιχτό το τραύμα των προδομένων προσδοκιών.Φαίνεται όμως ότι δεν μαθαίνουν.

Το τριήμερο της Πρωτομαγιάς είχα την ευκαιρία να μιλήσω με μεγαλοπαράγοντα της κεντροαριστεράς. Εντυπωσιάστηκε που εξέφραζα τέτοιες ανησυχίες. Δεν ξέρεις, είπε, πως όσα λένε τα κόμματα ως αντιπολίτευση δεν έχουν σχέση με το τι θα κάνουν ως κυβέρνηση; Φυσικά είχε δίκιο. Ας μην απορούν, λοιπόν, γιατί είναι κολλημένη η βελόνα, γιατί έγινε σταρ η Καρυστιανού και γιατί ο Μητσοτάκης είναι με απόσταση ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός.