Οι κυβερνήσεις φοβούνται τον λαϊκισμό, αποφεύγουν τη διεύρυνση της ΕΕ και μπλοκάρουν συζητήσεις για νέα μέλη
Η προοπτική μιας διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα περιλαμβάνει ακόμη και την Ουκρανία, συναντά σημαντικά εμπόδια, καθώς πολλές κυβερνήσεις κρατών-μελών αποφεύγουν ακόμη και να ανοίξουν τη σχετική συζήτηση.
Σύμφωνα με διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ, ο βασικός λόγος είναι ο φόβος ενίσχυσης λαϊκιστικών και ακροδεξιών δυνάμεων, σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο δύσκολων εθνικών δημοψηφισμάτων και την αρνητική εμπειρία από χώρες όπως η Ουγγαρία. Υπενθυμίζεται ότι τελευταία χώρα που εντάχθηκε στην ΕΕ ήταν η Κροατία το 2013.
Διεύρυνση της ΕΕ εκτός ατζέντας, καθώς αντιμετωπίζονται με επιφυλακτικότητα στις Βρυξέλλες
Η διεύρυνση της ΕΕ, που προωθείται από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επρόκειτο να συζητηθεί σε σύνοδο κορυφής στη Λευκωσία. Ωστόσο, πλέον θεωρείται πιθανό να μην τεθεί καν στην ημερήσια διάταξη, ένδειξη της γενικευμένης αμφιθυμίας. Αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η διαδικασία πρέπει να παραμείνει «αυστηρή και βασισμένη στην αξιοκρατία», χωρίς πολιτικές παρεκκλίσεις, ακόμη και υπό γεωπολιτική πίεση.
Κυρίαρχη ανησυχία αποτελεί το πολιτικό κόστος που μπορεί να προκύψει σε εθνικό επίπεδο. Η εμπειρία της δεκαετίας του 2000, με τη ρητορική περί «Πολωνού υδραυλικού» και φόβους για απώλεια θέσεων εργασίας, επανέρχεται ως πιθανό σενάριο. Διπλωμάτες εκτιμούν ότι παρόμοια επιχειρήματα, συχνά με ξενοφοβικά χαρακτηριστικά, θα μπορούσαν να επανεμφανιστούν με αφορμή την ένταξη της Ουκρανίας ή άλλων χωρών.
Γαλλία και μεγάλες χώρες, με καμία διάθεση για άνοιγμα της συζήτησης
Η Γαλλία εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική, καθώς η ένταξη νέων μελών απαιτεί δημοψήφισμα, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει πολιτικά την ακροδεξιά. Ωστόσο, δεν είναι η μόνη. Γερμανία, Ολλανδία και Ιταλία τάσσονται επίσης υπέρ της αυστηρής τήρησης των διαδικασιών, απορρίπτοντας την επιτάχυνση για γεωπολιτικούς λόγους. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι «η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών-μελών δεν έχει καμία διάθεση για αυτή τη συζήτηση αυτή τη στιγμή» Η εμπειρία της Ουγγαρίας ενισχύει τους δισταγμούς. Μετά την ένταξή της το 2004, η χώρα κατηγορήθηκε επανειλημμένα για υπονόμευση δημοκρατικών αρχών και για παρεμπόδιση ευρωπαϊκών αποφάσεων, ιδίως σε σχέση με την Ουκρανία.
Ο φόβος επανάληψης παρόμοιων φαινομένων οδηγεί την Επιτροπή να εξετάζει τρόπους περιορισμού των δικαιωμάτων βέτο νέων μελών για ένα διάστημα μετά την ένταξή τους.
Αδιέξοδο για Ουκρανία και υποψήφιες χώρες - Καθυστερήσεις και αντιδράσεις
Ακόμη και χώρες που βρίσκονται κοντά στην ένταξη, όπως το Μαυροβούνιο, αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις. Η έναρξη της διαδικασίας για τη σύνταξη συνθήκης ένταξης παραμένει σε εκκρεμότητα, με αξιωματούχους να εκφράζουν απογοήτευση.
Για την Ουκρανία, η ένταξη στην ΕΕ θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλειά της απέναντι στη Ρωσία. Ωστόσο, τα κράτη-μέλη απορρίπτουν προς το παρόν την ιδέα ταχείας ένταξης, παρά τις πιέσεις για επίσπευση της διαδικασίας.
Όπως σημειώνουν ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η ΕΕ «δεν βρίσκεται ακόμη σε αυτό το σημείο».
Η εναλλακτική κυβερνητική λύση πρέπει να είναι πειστική τόσο σε επίπεδο υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων, όσο και σε επίπεδο συγκρότησης μιας ηγετική ομάδας ικανής να κυβερνήσει τη χώρα
17°
