Η σκιά του ΣΥΡΙΖΑ στο ΠΑΣΟΚ: Διεύρυνση και ανακατατάξεις στα όργανα

Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί την τελευταία διετία μια συνολική επανατοποθέτηση στον χώρο της Κεντροαριστεράς, με αιχμή τη διεύρυνση προς στελέχη και εκλογικά ακροατήρια που μέχρι πρόσφατα κινούνταν στον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι επιλογές αυτές, που αποτυπώνονται τόσο στη σύνθεση των οργάνων όσο και στις κοινοβουλευτικές εντάξεις, διαμορφώνουν ένα νέο εσωτερικό τοπίο, με ενίσχυση της προεδρικής γραμμής αλλά και εμφανείς διαφοροποιήσεις μεταξύ των τάσεων. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι μετακινήσεις στελεχών, οι νέοι συσχετισμοί και η κατεύθυνση της πολιτικής γραμμής, σε μια περίοδο όπου το κόμμα επιδιώκει να κατοχυρώσει ρόλο βασικού πόλου απέναντι τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η διαδικασία πολιτικής διεύρυνσης απέκτησε επίσημο χαρακτήρα στις 9 Φεβρουαρίου 2026, με τη συγκρότηση της Επιτροπής Δημοκρατικής Συμπαράταξης και Διεύρυνσης. Την παρουσίαση έκαναν οι Κώστας Σκανδαλίδης, Κώστας Τσουκαλάς και Γιάννης Βαρδακαστάνης, θέτοντας ως στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου πολιτικού σχήματος με αναφορά στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Η 44μελής επιτροπή αποτυπώνει το εύρος της διεύρυνσης, με συμμετοχή στελεχών που έχουν διαδρομή στον ΣΥΡΙΖΑ ή σε συγγενείς πολιτικούς χώρους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι Γιάννης Πανούσης, Μάρκος Μπόλαρης, Γεωργία Γεννιά και Γιάννης Καραγιάννης, καθώς και πρόσωπα όπως ο Κώστας Καραχάλιος από το «ΠΡΑΤΤΩ» του Νίκου Κοτζιά, η Ζωή Καρκούλια και ο Άγης Τάτσης. Παράλληλα, συμμετέχουν νεότερα στελέχη, όπως ο Τζούλιαν Χάτζιου, ενώ διατηρείται και η παρουσία παλαιότερων στελεχών του ΠΑΣΟΚ, όπως η Ροδούλα Ζήση, ο Νίκος Μαδεμλής και ο Γιώργος Σακελλίων.

Σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, κατά την περίοδο 2025 έως τον Μάρτιο του 2026, η Κοινοβουλευτική Ομάδα ενισχύθηκε με την ένταξη βουλευτών που είχαν εκλεγεί με τον ΣΥΡΙΖΑ το 2023. Η Ράνια Θρασκιά και ο Πέτρος Παππάς εντάχθηκαν στο ΠΑΣΟΚ, αναλαμβάνοντας τομείς ευθύνης, ενισχύοντας την παρουσία του κόμματος στη Βουλή.

Στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, τον Μάρτιο του 2026, καταγράφηκε η παρουσία στελεχών που βρίσκονται σε τροχιά προσέγγισης ή διατηρούν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με το κόμμα, όπως ο Νικόλας Φαραντούρης και η Αθηνά Λινού. Παράλληλα, συνεχίζονται οι αναφορές για επαφές με πρόσωπα όπως ο Ευάγγελος Αποστολάκης, η Θεοδώρα Τζάκρη και η Νίνα Κασιμάτη.

Η ολοκλήρωση του Συνεδρίου στις 29 Μαρτίου 2026 συνοδεύτηκε από την εκλογή της νέας Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής, με τη μείωση των μελών από 300 σε 271 να εντείνει τον ανταγωνισμό και να αποτυπώνει με μεγαλύτερη σαφήνεια τους εσωτερικούς συσχετισμούς. 

Η παρουσία της Άννας Διαμαντοπούλου στη διαδικασία ανέδειξε μια αντίφαση στους εσωτερικούς συσχετισμούς. Παρά την υψηλή κατάταξή της, η εκπροσώπηση της τάσης που εκφράζει παρέμεινε περιορισμένη σε επίπεδο συνολικής δύναμης στην Κεντρική Επιτροπή. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στην ισχυρή συσπείρωση γύρω από την προεδρική γραμμή. Παράλληλα, καταγράφηκαν επιφυλάξεις για τη μη εκλογή στελεχών όπως ο Γιώργος Σακελλίων, ο οποίος τελικά εντάχθηκε στο όργανο μέσω της διαδικασίας των ποσοστώσεων.

Η τελική σύνθεση της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής οριστικοποιήθηκε μετά από πέντε ημέρες, λόγω της εφαρμογής των ποσοστώσεων για φύλο, νεολαία και συνεργαζόμενες κινήσεις. Μέσω αυτής της διαδικασίας εντάχθηκαν και στελέχη που συνδέονται με τη διεύρυνση, όπως η Γεωργία Γεννιά και η Ζωή Καρκούλια, παρά χαμηλότερη σταυροδοσία.

Η στρατηγική της διεύρυνσης αναδεικνύεται και ως βασικό σημείο εσωτερικής συζήτησης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η ένταξη προσώπων με προηγούμενη παρουσία στον ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσε επιφυλάξεις σε κύκλους της εκσυγχρονιστικής τάσης, οι οποίοι θέτουν ζητήματα πολιτικής κατεύθυνσης. Μεταξύ άλλων, επισημαίνεται ότι η επιστροφή στελεχών που είχαν στηρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο 2015–2019 ενδέχεται να επηρεάζει το μεταρρυθμιστικό προφίλ του κόμματος, ενώ διατυπώνονται και κριτικές για επιλογή πολιτικής ρητορικής που στοχεύει στην προσέγγιση του ίδιου εκλογικού ακροατηρίου.

Η πολιτική γραμμή της ηγεσίας, με έμφαση σε ζητήματα θεσμών και κράτους δικαίου και με έντονη καταγγελτική διάσταση, διαφοροποιείται από την περίοδο των κυβερνήσεων Κώστα Σημίτη, η οποία είχε συνδεθεί με θετική ατζέντα και μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες. Σε κρίσιμα ζητήματα πολιτικής, το ΠΑΣΟΚ επιλέγει στάσεις που ενισχύουν τη διακριτή του παρουσία απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, επιδιώκοντας παράλληλα να ενισχύσει τη θέση του στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός κόμματος σε φάση μετάβασης, όπου η διεύρυνση, οι μετακινήσεις στελεχών και η ενίσχυση της προεδρικής ομάδας συνδυάζονται με νέες ισορροπίες και εσωτερικές διαφοροποιήσεις, διαμορφώνοντας το πλαίσιο για την επόμενη περίοδο.