ΠΑΣΟΚ: Ετεροπροσδιορισμός και αριστερολαγνεία

Τελικά ο νικητής του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ είναι ο Χάρης Δούκας αφού κατάφερε με την επιμονή του να πείσει όλους τους υπόλοιπους ηγέτες του κόμματος για τη μία και μοναδική γραμμή που έχει ανάγκη το κόμμα και η χώρα: καμία συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Μπορεί να μην έγινε άρθρο του καταστατικού αλλά μπήκε στην πολιτική απόφαση. Το ΠΑΣΟΚ φροντίζει για το μέλλον της πατρίδας και είναι σίγουρο ότι δεν θα χρειαστεί να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες όχι μόνο μετά από ένα χρόνο, αλλά ποτέ, ανεξαρτήτως του τι συμβαίνει στην Ελλάδα και στον κόσμο. Ακόμα και αν οι «Πέρσες» έχουν φτάσει στη Σαλαμίνα. Ακόμα και αν έχει γίνει η συντέλεια του κόσμου μας.

Το ΠΑΣΟΚ ξέρει τι δεν θέλει, αλλά μάλλον δεν ξέρει τι θέλει. Και καταφεύγει, εν σώματι, στην εύκολη πλην όμως λανθασμένη λύση του ετεροπροσδιορισμού. Λες και του ζήτησε κανείς να συγκυβερνήσει με τον «τρισκατάρατο». Μήπως έχουν γίνει εκλογές και υπάρχει δίλλημα; Ή μήπως καταρρέει η κυβέρνηση της ΝΔ; Ή πιο μήπως είναι το ΠΑΣΟΚ μια μονάδα πίσω από τη ΝΔ στις δημοσκοπήσεις; Ή ακόμα πιο μήπως είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης πρώτος και μακράν του Κυριάκου Μητσοτάκη στην προτίμηση των πολιτών για πρωθυπουργός; Φυσικά οι ερωτήσεις είναι ρητορικές και άκυρες διότι σύμφωνα με μια τελευταία δημοσκόπηση που έχω μπροστά μου, η ΝΔ προηγείται 14 μονάδες του ΠΑΣΟΚ και ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει ένα 6,3% σε καταλληλότητα για πρωθυπουργός, ενώ ο Μητσοτάκης 25,2%. Ο μικρομεγαλισμός σε όλο του το μεγαλείο, ή μήπως περασμένα μεγαλεία…

Υπάρχουν όμως λόγοι σοβαροί για αυτήν την απόφαση, και δεν είναι μόνο το αντιδεξιό μένος και μια ανάγκη για επιστροφή στο παρελθόν, στο ΠΑΣΟΚ του 20ού αιώνα. Όπως φαίνεται, το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να παράγει πολιτική γραμμή, δεν έχει ιδέες, δεν έχει στέρεες απόψεις για όλα αυτά που χρειάζεται η χώρα, και καταφεύγει στη στείρα καταγγελία όπως ένα μικρό αριστερό κόμμα διαμαρτυρίας. Για να πείσεις του ψηφοφόρους να σε επιλέξουν πρέπει να προτείνεις ρηξικέλευθες κοστολογημένες πολιτικές σε μια σειρά από κρίσιμους τομείς, που θα έχουν να κάνουν με την παραγωγή και την απασχόληση, την ανάπτυξη και τις εξαγωγές, την αναδιανομή του πλούτου και την ευημερία των πολιτών, την εκπαίδευση σε σχέση με την αγορά εργασίας, με την ποιότητα της δημοκρατίας και το κράτος δικαίου. Και να τις εκθέσεις έτσι ώστε να γίνει θέμα σε όλη τη χώρα. Δεν αρκεί η αποκάλυψη των σκανδάλων της ΝΔ, όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ και οι παρακολουθήσεις, όταν μάλιστα στο επίδικο θέμα των επιδοτήσεων υπάρχει ανάμιξη και τοπικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ. Διότι μόνο με στιβαρές απόψεις πείθεις τις κρίσιμες πλειοψηφίες που σε φέρνουν στην εξουσία. Και επειδή απόψεις δεν υπάρχουν, υπάρχει η καχεξία των ποσοστών. Διότι απέναντι έχεις τη ΝΔ του Μητσοτάκη, που στάθηκε ευέλικτη στην αξιοποίηση των στελεχών, που απεκδύθηκε την ταμπέλα του καθαρού δεξιού κόμματος και ενστερνίζεται ακόμα και σύγχρονες κεντροαριστερές απόψεις, χωρίς να απαγκιστρώνεται από το συντηρητικό ακροατήριο.

Αλλά εκτός από τις πολιτικές είναι και τα πρόσωπα που θα τις επεξεργαστούν και θα τις τρέξουν και εδώ, δυστυχώς για το ΠΑΣΟΚ, η διαφορά από τη ΝΔ είναι χαρακτηριστική. Και πρώτα και κύρια σε επίπεδο αρχηγών. Όταν ο ηγέτης σου έχει σε προτίμηση για πρωθυπουργό 6,3% ενώ το κόμμα 15%, υπάρχει πρόβλημα χοντρό. Δηλαδή ούτε οι ψηφοφόροι σου δεν τον θέλουν; Και όταν απέναντι βρίσκεται ένας Μητσοτάκης που, ενώ διανύει τον 7ο χρόνο ως πρωθυπουργός, προηγείται κατά πολύ όλων των άλλων και μάλιστα σε μια χώρα της οποίας το πολίτευμα έχει τον πρωθυπουργό στο επίκεντρο. Αλλά και στο υπόλοιπο στελεχικό δυναμικό πρώτης γραμμής, που κάποια στιγμή θα αναλάβει τα υπουργεία, η διαφορά στην αποδοχή της κοινής γνώμης είναι εμφατική. Ωραίες οι αριστερές ατάκες και καλός ο ανένδοτος αγώνας, αλλά ο πολίτης θέλει πολιτικούς να τον πείσουν ότι μπορούν να διαχειριστούν την τύχη του. Ειδικά σε μια τόσο δύσκολη εποχή. Και τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ δεν πείθουν. Και γι’ αυτό, παρά τη φθορά των εφτά χρόνων, παρά το «πυρ ομαδόν» της αντιπολίτευσης, η ΝΔ προηγείται και μάλιστα κατά πολύ.

Τόσο η πολιτική του κόμματος όσο και η ιδεοκίνηση του Συνεδρίου ανέδειξαν και μια άλλη πτυχή που βασανίζει τη σοσιαλδημοκρατία: η σχέση της με τη ριζοσπαστική αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ επιλέγει φανερά πια να εγκαταλείψει τον χώρο του κέντρου στα χέρια της κεντροδεξιάς και να ρίξει τα δίχτυα της στα ταραγμένα νερά της αριστεράς. Και αν έχει μια ανησυχία είναι οι ανακατατάξεις που θα επιφέρει η δημιουργία κόμματος Τσίπρα, δηλαδή τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΕΑΡ, αλλά και η ικανότητα του νέου κόμματος να προσελκύσει αριστερούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, όπως βεβαίως έγινε και στο παρελθόν. Διότι στον χώρο αυτόν η μπογιά του Αλέξη Τσίπρα ακόμα περνάει. Και αν κάτι προκάλεσε περισσότερο από τα άλλα την καταγγελία κάθε μελλοντικής συνεργασίας με τη ΝΔ, είναι η παρουσία του Τσίπρα και πάλι στο πολιτικό προσκήνιο. Με άλλα λόγια, ο ετεροκαθορισμός σε όλο του το μεγαλείο.

Η καθαρότητα της πολιτικής του ΠΑΣΟΚ ωστόσο περιπλέκει ακόμα περισσότερο τη θέση του στην εγχώρια πολιτική σκηνή, διότι αφήνει όλο το πεδίο ελεύθερο στη ΝΔ να αποφασίσει για τις τύχες της χώρας. Αν οι επόμενες εκλογές γίνουν σε μια εποχή δύσκολη για την Ελλάδα, με τεταμένες τις διεθνείς σχέσεις στην περιοχή μας, με οικονομική ή άλλη παγκόσμια κρίση, το ΠΑΣΟΚ θα αρνηθεί οποιαδήποτε συμμετοχή στη διακυβέρνηση της χώρας; Θα την οδηγήσει σε αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις μέχρι να αποκτήσει η ΝΔ την αυτοδυναμία; Και είναι αυτό υπεύθυνη θέση θεσμικού κόμματος; Και όλα αυτά για να μην κολλήσει καμιά ασθένεια από τη συγκυβέρνηση με τους δεξιούς; Ή μήπως με τα στελέχη του Μητσοτάκη που είχαν μακρά θητεία στο ΠΑΣΟΚ;

Και αν δεν κυβερνήσει με τη ΝΔ, με ποιους θα κυβερνήσει; Διότι τα νούμερα, κάτι μήνες πριν τις επόμενες εκλογές, δεν προβλέπουν για το ΠΑΣΟΚ καμιά αυτοδυναμία. Μήπως με τον ΣΥΡΙΖΑ που μπορεί έως τότε να μην υπάρχει; Μήπως με τον Τσίπρα, ο οποίος το άλωσε στο παρελθόν και σήμερα το υποτιμά; Ή μήπως με τα απομεινάρια της ΝΕΑΡ, με τα οποία ακούγεται ότι συζητάει. Δηλαδή κατάφερε στο συνέδριο με πολύ κόπο να μην διασπαστεί και θα βάλει στο κόμμα ανθρώπους για τους οποίους η διάσπαση είναι το οξυγόνο τους; Τόση απελπισία ή τόση άγνοια κινδύνου; Ενώ την ίδια στιγμή η ΝΔ πορεύεται συμπαγής και αλώβητη από τους δεξιούς και ακροδεξιούς αντιπάλους της.

Πολλοί αναλυτές μετά την απόφαση του Συνεδρίου μιλούν για αυτοκτονία. Για ολοκληρωτική παραίτηση από το κεντρώο ακροατήριο. Για απώθηση όλων αυτών των μη δεξιών που ψήφισαν δύο φορές Μητσοτάκη, σήμερα έχουν προβλήματα με την πολιτεία του και θα αναζητούσαν στο ΠΑΣΟΚ έναν αξιόπιστο κυβερνητικό εταίρο, για τη σταθερότητα της χώρας. Αλλά δεν νομίζω ότι στο ΠΑΣΟΚ μπορούν πλέον να σκεφτούν τόσο σύνθετα πράγματα. Προτιμούν την ιδεολογική καθαρότητα, την αντιδεξιά συνέπεια και την αριστερή λαγνεία. Μάλλον δεν έχουν την αίσθηση για το πού οδηγούν το κόμμα τους. Για το πού ενδεχομένως οδηγούν τη χώρα, ούτε λόγος. Ελπίζω ότι η χώρα δεν θα πέσει στην ανάγκη του. Το ίδιο βέβαια ελπίζει και το ίδιο.