Αλέξης Τσίπρας: Αντί για Ιθάκη βγήκε Λαμία!

Κάθε φορά που ο Τσίπρας έχει ομιλία στη Λαμία θα θυμηθεί τον αρχικαπετάνιο του ΕΛΑΣ. Συνηθίζει μάλιστα να διανθίζει τον λόγο του και με κάποιο απόσπασμα από ομιλία του Άρη Βελουχιώτη. Με κάποιον μυστήριο τρόπο βρίσκει ότι τα λόγια του διατηρούν την επικαιρότητά τους. Το έκανε και την προηγούμενη εβδομάδα, που βρέθηκε στην πρωτεύουσα της Φθιώτιδας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Άρης ανήκει στο πάνθεον των ηρώων που θαυμάζει ο Τσίπρας. Άλλωστε, ο πρώην πρωθυπουργός δεν είναι από τους τύπους που εντάχθηκαν στην αριστερά μελετώντας τον μαρξισμό. Το πιθανότερο είναι ότι γοητεύτηκε από τη μυθολογία των ασυμβίβαστων και αρειμάνιων επαναστατών. Ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα είναι η άλλη του μεγάλη αγάπη.

Αυτή τη φορά, ωστόσο, η αναφορά στον Άρη δεν είχε εθιμοτυπικό χαρακτήρα. Ήταν μια υπολογισμένη πολιτική κίνηση, που μαρτυρά και τη δύσκολη θέση στην οποία έχει βρεθεί ο Τσίπρας. Μια μικρή κωλοτούμπα που αναγκάζεται να κάνει, έχοντας υπερεκτιμήσει την απήχηση του rebranding και τις δικές του δυνατότητες να δημιουργήσει εκ του μηδενός ένα νέο κόμμα.

Όποιος έχει διαβάσει την «Ιθάκη» γνωρίζει ότι εξαρχής μία από τις βασικές επιδιώξεις του Τσίπρα ήταν να μετακινηθεί προς την κεντροαριστερά, να απαλλαγεί από την κομματική νομενκλατούρα και να κόψει τις γέφυρες με τα στελέχη της ριζοσπαστικής αριστεράς. Σε κάποια σημεία στο βιβλίο του φτάνει στα όρια της απελπισίας για το κόμμα που «δεν καταλαβαίνει» την ανάγκη συμβιβασμών. Ασκεί κριτική σε στελέχη όπως ο Τσακαλώτος για τις ακραίες τοποθετήσεις τους. Και χαρακτηρίζει το κόμμα «συνασπισμό ιδιοτέλειας» όπου ανθίζουν «παλαιοκομματικές συμπεριφορές», για να καταλήξει ότι «το παιδί μου, ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν ήταν πια στη δική μου αγκαλιά».

Τις προθέσεις του έδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο στην κεντρική παρουσίαση της «Ιθάκης», στέλνοντας τα στελέχη –ακόμα και τον Φάμελλο, τον επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ– στον εξώστη! Ύστερα ήρθε η πραγματικότητα. Ανακάλυψε ότι δεν διαθέτει τον μαγικό αυλό και ότι τα κόμματα δεν στήνονται χωρίς μηχανισμούς. Το έκανε μια φορά ο Α. Παπανδρέου, σε τελείως διαφορετικές συνθήκες. Όταν επιχείρησε να το ξανακάνει ο Σ. Θεοδωράκης, απέτυχε. Τότε ο Κ. Σημίτης, μετά την επιτυχία του Ποταμιού να μπει στη Βουλή, τον είχε συμβουλέψει να οργανώσει το κόμμα και να συγκροτήσει τα όργανα. Ο Θεοδωράκης είχε διαφωνήσει, θεωρώντας ότι αυτό θα οδηγούσε σε φράξιες και εσωκομματικούς ανταγωνισμούς. Τη συνέχεια τη γνωρίζουμε. Για τον Τσίπρα η αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας σήμαινε ότι, με κάποιον τρόπο, θα έπρεπε να επανασυνδεθεί με τα μέλη και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Ιδίως επειδή η καθυστέρηση στην ανακοίνωση του κόμματος σήμαινε ότι βρισκόταν όλο και περισσότερο στο στόχαστρο της κριτικής από παλιούς συντρόφους του. Το αριστερό άνοιγμα στη Λαμία ήταν μια πρώτη τέτοια κίνηση. Μάλιστα, για όσους δεν το κατάλαβαν, έσπευσε να το υπογραμμίσει ο Ν. Μπίστης, ο οποίος, μετά την αποχώρησή του από τη Νέα Αριστερά, έχει γίνει ο πιο πιστός στρατιώτης της «ανασυγκρότησης». «Όσοι αποδίδουν στον Τσίπρα εγκατάλειψη της Αριστεράς και στροφή προς ένα θολό κέντρο» πόσταρε στον λογαριασμό του, «ας αναζητήσουν την ομιλία του στη Λαμία».

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης μιλά για καλύβες και πεζούλια

Η ανάγκη διορθωτικής κίνησης γινόταν επιτακτική και λόγω ενός άλλου γεγονότος: το ΠΑΣΟΚ δείχνει να έχει πάρει κεφάλι στον εσωτερικό ανταγωνισμό της κεντροαριστεράς. Με όλα τα προβλήματα, είναι ένα κόμμα με δομή, ιστορία και στελέχη, η μόνη ουσιαστικά συγκροτημένη δύναμη στον χώρο της αντιπολίτευσης. Αν στις προσεχείς εκλογές έρθει δεύτερο και αναδειχθεί στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τότε το εγχείρημα του Τσίπρα μπορεί να αποδειχθεί θνησιγενές με ό,τι συνεπάγεται για το προσωπικό πολιτικό του μέλλον.

Αν και είναι νωρίς για προβλέψεις, στην πραγματικότητα ο ανταγωνισμός του Τσίπρα με το ΠΑΣΟΚ θα είναι το μόνο επίδικο των επόμενων εκλογών για την αντιπολίτευση. Τις επιπτώσεις τις βλέπουμε στις θέσεις που υιοθετούν και οι δύο πλευρές. Αντί να φροντίζουν για τη σοβαρότητα και την αξιοπιστία τους, απευθύνονται στο θυμικό των ψηφοφόρων, προσπαθώντας να διεγείρουν αταβιστικά αντανακλαστικά. Το απόσπασμα από την ομιλία του Άρη που επικαλέστηκε ο Τσίπρας για να εξηγήσει τον «νέο πατριωτισμό» που ευαγγελίζεται, είναι χαρακτηριστικό: «Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και τρέχει να βρει κέρδη σε όποια χώρα υπάρχουν τέτοια. Ενώ εμείς το μόνο που διαθέτουμε είναι οι καλύβες μας και τα πεζούλια μας, που δεν μπορούν να κινηθούν αλλά παραμένουν εδώ στη χώρα μας». «Ποιοι είναι λοιπόν οι πατριώτες», πρόσθεσε ο Τσίπρας; «Αυτοί που τρέχουν όπου βρούνε κέρδη ή εμείς που παραμένουμε με τα πεζούλια μας εδώ;»

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, όταν η τύχη της χώρας εξαρτάται από τις διεθνείς συμμαχίες και τις σχέσεις της, όταν όλοι αναγνωρίζουν την ανάγκη ευρωπαϊκής απάντησης στην επιχειρούμενη ανασύσταση των αυτοκρατοριών, ο Τσίπρας μιλά για καλύβες και πεζούλια. Σαν να μην κατάλαβε τίποτα από τις ανεδαφικές επιλογές του και τα δικά του 4 χρόνια διαρκούς προσπάθειας να σταθεί η χώρα με το κεφάλι έξω απ’ το νερό. Θα μπορούσε κάποιος να πει πως είναι άξιος της τύχης του.