Κάθετος Διάδρομος: Συμφωνία-ορόσημο για φθηνότερη και ασφαλέστερη ενέργεια στην Ευρώπη

Συμφωνία μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς φυσικού αερίου των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επετεύχθη στην Αθήνα, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα για την ενεργειακή ολοκλήρωση της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, η συμφωνία εισάγει μια νέα μακροπρόθεσμη λύση με ανταγωνιστικά τιμολόγια μεταφοράς, ενισχύοντας την ελκυστικότητα του Διαδρόμου.

Πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κάνουν λόγο για δικαίωση των ελληνικών θέσεων, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία διασφαλίζει ρυθμιστική βεβαιότητα και ενισχύει τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου ως εναλλακτικής πηγής τροφοδοσίας για την ευρύτερη περιοχή. Η εξέλιξη αυτή προέκυψε μέσα από στενή συνεργασία μεταξύ ΥΠΕΝ, ΔΕΣΦΑ και ΡΑΑΕΥ.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου είχε αναδείξει τη σημασία του έργου και στο CERAWeek στο Χιούστον, τονίζοντας την ανάγκη συντονισμένης δράσης των κρατών-μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εξάλειψη της ρυθμιστικής αβεβαιότητας και τη δημιουργία ενός σταθερού και αξιόπιστου ενεργειακού πλαισίου.

Νέα τιμολόγηση – H συμφωνία για τον Κάθετο Διάδρομο

Στη συμφωνία συμμετείχαν οι ΔΕΣΦΑ (Ελλάδα), BULGARTRANSGAZ (Βουλγαρία), TRANSGAZ (Ρουμανία), VESTMOLDTRANSGAZ (Μολδαβία), GTSOU (Ουκρανία) και ο ανεξάρτητος διαχειριστής ICGB. Οι εμπλεκόμενοι κατέληξαν, έπειτα από εντατικές διαβουλεύσεις, σε κοινή πρόταση για την εμπορική προώθηση του Διαβαλκανικού Αγωγού του Κάθετου Διαδρόμου.

Η νέα μεθοδολογία τιμολόγησης, η οποία συμφωνήθηκε με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του ACER και των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και ειδικότερα με τον Κανονισμό 2017/460 της ΕΕ. Προβλέπει ένα διαφανές και ενιαίο σύστημα τιμολόγησης σε όλο το μήκος του Διαδρόμου.

Για πρώτη φορά, οι Διαχειριστές θα προσφέρουν πλήρες φάσμα προϊόντων δυναμικότητας — ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια — με έναρξη από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027 (Οκτώβριος 2026). Η νέα τιμολογιακή προσέγγιση ενισχύει την ανταγωνιστικότητα του Διαδρόμου, προσφέροντας παράλληλα καλύτερη προβλεψιμότητα κόστους και δυνατότητα μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού για τους χρήστες.

Μεταβατική περίοδος και στήριξη της ενεργειακής ασφάλειας

Για το διάστημα έως την πλήρη εφαρμογή των νέων προϊόντων, οι Διαχειριστές θα ζητήσουν από τις αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές την παράταση των υφιστάμενων προϊόντων έως τον Οκτώβριο του 2026. Στόχος είναι η διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας, με ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη της Ουκρανίας κατά τη μεταβατική περίοδο.

Σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών και ενεργειακών προκλήσεων, η συμφωνία ενισχύει τον ρόλο του Κάθετου Διαδρόμου ως στρατηγικής ενεργειακής αρτηρίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών εφοδιασμού και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.