Αριστερά και Ιράν: η επέκταση του πεδίου της πολιτικής

Συνθήματα όπως «Κάτω τα χέρια από το Ιράν», «Κάτω τα χέρια από την Κούβα» και «Ο ιμπεριαλισμός δεν θα περάσει» έχουν κατακλύσει την πόλη και τα πανεπιστήμια. Ο κόσμος προσλαμβάνεται ως διαιρεμένος, με σαφήνεια, μεταξύ των ιμπεριαλιστών και φιλο-ιμπεριαλιστών θυτών από τη μία πλευρά, και των αντι-ιμπεριαλιστών και θυμάτων από την άλλη. Η αριστερά δεν κατανοεί αποχρώσεις — εξάλλου, της λείπει η πληροφόρηση· βλέπει μόνον ό,τι θέλει να δει· με τον συνήθη παραμορφωτικό τρόπο.

H νοσηρότητά της μπροστά στην αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν και την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή εκφράζεται με απλοϊκές αναλύσεις και τις συνήθεις απειλές βίας: με πρόσχημα την αντι-ιμπεριαλιστική αντίσταση και την αρχή της εθνικής κυριαρχίας, η αριστερά δεν φαίνεται να διαχωρίζει την πολεμική επιχείρηση —που πράγματι μπορεί να επιδεινώσει ολόκληρη την κατάσταση στη Μέση Ανατολή κάνοντας μια τρύπα στο νερό— από τη φύση της ισλαμιστικής θεοκρατίας. Στη συνέχεια, με πρόσχημα την «ειρήνη, διεκδικεί την ουδετερότητα και την απομόνωση της χώρας μας: σύμφωνα με το ΚΚΕ, τον ΣΥΡΙΖΑ κ.λπ., η Ελλάδα οφείλει να περιορίζεται στον ρόλο του άβουλου και ανήμπορου ακριτικού χωριού. Πράγμα που συνδέεται με ένα ακόμη, κατά τη γνώμη μου, σφάλμα: η αριστερά δεν φαίνεται να αναγνωρίζει το ανήκειν σε μια εθνική κοινότητα η οποία πρόσκειται σε μια πολυεθνική κοινότητα· παρά το εθνοπατριωτικό της λεξιλόγιο, είναι πρόθυμη να υπονομεύσει, να διχάσει, να προκαλέσει απανωτές εκρήξεις, επειδή η χώρα μας τυχαίνει να διοικείται από τους υποτιθέμενους ταξικούς εχθρούς της και να αποτελεί μέλος μιας «λέσχης λευκών, πρώην αποικιοκρατών».

Έτσι, τις τελευταίες εβδομάδες, όλοι οι πουτινόφιλοι σταλινικοί, αντιδυτικοί και ισλαμολάγνοι ξεδιπλώνουν καλά αισθήματα «για τους λαούς», ενώ γύρω τους φτεροκοπάνε τα πάλλευκα περιστέρια της ειρήνης: στην πραγματικότητα, όλες αυτές οι αναχρονιστικές δυνάμεις, οι πουριτανοί, οι λεβεντοεπαρχιώτες, ευνοούν φρικώδεις ιδεολογίες, διαδίδουν πρωτόγονο αντι-εβραϊσμό και διαβρώνουν τα ήδη σαθρά θεμέλια της χώρας μας στον πολιτισμένο κόσμο.

Πράγμα που δεν σημαίνει ότι η αμερικανική διοίκηση κάνει το «σωστό». Δεν κάνει το σωστό: πρώτον, διότι δεν υπάρχει «σωστό»· δεύτερον, διότι ο Ντόναλντ και η συμμορία του είναι τρελοί για δέσιμο και δεν δίνουν δεκάρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν, στη Βενεζουέλα ή οπουδήποτε υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα. Ας μη λέμε τα ίδια και τα ίδια. Όμως, σε κάθε γεωπολιτική εξίσωση επιλέγει κανείς τον λιγότερο κακό παράγοντα· δεν κρύβεται στο πατάρι, δεν καταγγέλλει τη χώρα του και δεν σκορπά τον πανικό στους πολίτες. Υπάρχουν στιγμές όπου χρειάζεται κάποιου είδους εθνική ενότητα· όπου η ταξική πάλη μπορεί να ανασταλεί επ’ ολίγον: μην πανικοβάλλεστε, ταβάριτσι, μια πρόσκαιρη συμφιλίωση δεν θα ακυρώσει το σοσιαλιστικό σας πρόγραμμα.

Με πρόσχημα την αντι-ιμπεριαλιστική αντίσταση και την αρχή της εθνικής κυριαρχίας, η αριστερά δεν φαίνεται να διαχωρίζει την πολεμική επιχείρηση από τη φύση της ισλαμιστικής θεοκρατίας

Αλλά η ελληνική αριστερά επιμένει. Αποφεύγει να χρησιμοποιήσει για την ιρανική θεοκρατία τις γλαφυρές εκφράσεις που ξεφουρνίζει για τους αντιπάλους της —τύραννοι, αιμοδιψείς, φονιάδες των λαών κ.λπ.— εξισώνοντας ταυτοχρόνως το Ισραήλ με το Ιράν και απορρίπτοντας τους δικαιολογημένους φόβους των Ισραηλινών. Ο όρος «ισλαμοφασισμός» τής προκαλεί αγανάκτηση· περιφρονεί τον ιουδαϊσμό και τον χριστιανισμό, αλλά «σέβεται» τον ισλαμισμό. Καταγγέλλει τους «υπερσυντηρητικούς», τους «υπερεθνικιστές» και τους «ακροδεξιούς» της κυβέρνησης Νετανιάχου και της Κνεσέτ, αλλά ποτέ τους ισλαμοφασίστες της ιρανικής «Συμβουλευτικής Συνέλευσης», ποτέ τους χαμασίτες, ποτέ τους σαλαφιστές και όλον εκείνο τον συρφετό που επεκτείνεται στην Ευρώπη κατηχώντας τα πλήθη και εισδύοντας στον χώρο των απίστων.

Η αριστερά επιμένει ότι τα «γεράκια» είναι σύμφυτα στον δυτικό καπιταλισμό κι ότι ευδοκιμούν ιδιαίτερα στο Τελ Αβίβ και στην Ουάσινγκτον· δεν έχω ακούσει αριστερούς να κάνουν λόγο για γεράκια στην Τεχεράνη, στο Αλγέρι, στο Ριάντ. Σύμφωνα με την αριστερή αντίληψη, στην Ανατολή οι άνθρωποι θα ζούσαν στον νωχελικό κόσμο της Σεχραζάτ, αν δεν τους ενοχλούσαμε, άλλοτε με σκοπό να τους κλέψουμε πόρους, άλλοτε με αφορμή τη βία εναντίον των γυναικών, άλλοτε με αφορμή τις εκτελέσεις των αντιφρονούντων και άλλες ασήμαντες αφορμές. Ως αποτέλεσμα, οι αριστερές φεμινίστριες, οι woke, οι queer δεν ανησυχούν για την απουσία ανθρωπίνων δικαιωμάτων σ’ αυτή την φαντασιακή Ανατολή· ανησυχούν για τον «αυταρχισμό» και τον «ρατσισμό» της πραγματικής Δύσης. Έχουμε φτάσει σε τερατώδεις παραλογισμούς, ποινικοποιώντας την «ισλαμοφοβία» και εκθέτοντας τον πολιτισμό σε μοιραία πλήγματα.

Δεν θέλω να θυμάμαι τι συνέβη το 1979, αλλά θυμάμαι. Όπως έχει γραφτεί πολλές φορές, τόσο η ελληνική αριστερά όσο και η γαλλική (την οποία ζούσα από κοντά), σχολίαζαν τα μαύρα ράσα και τις μπούρκες που είχαν κατακλύσει τους δρόμους της Τεχεράνης ως «σύμβολο αγώνα, διακήρυξη κατά του Σάχη και καταφύγιο από τα καταπιεστικά δυτικά πρότυπα της γυναικείας ομορφιάς». Η δε Le Monde τον Αύγουστο του 1978 είχε σπεύσει να χαρακτηρίσει «έργο του Σάχη» τον εμπρησμό του κινηματογράφου Rex στο Αμπαντάν, κατά τον οποίον εκατοντάδες άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί: «Ο εμπρησμός της Reichstag», έγραφε η γαλλική εφημερίδα, εξισώνοντας τον Σάχη με τον Χίτλερ.

Αργότερα, όταν απεδείχθη ότι ένοχοι ήσαν τέσσερις ισλαμιστές, άρχισαν να αλληλοκατηγορούνται για το έγκλημα οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Χομεϊνί. Η αριστερά, που τότε χειροκροτούσε τους ισλαμιστές, δεν έχει αλλάξει μυαλά: στις 28 Σεπτεμβρίου 2024, μετά τον θάνατο του Χασάν Νασράλα σε ισραηλινή επιδρομή, ο δημοσιογράφος της Le Monde Benjamin Barthe περιέγραφε τον ηγέτη της Χεζμπολάχ ως «χαρισματικό», μια ιδέα που προσυπογράφουν οι φωστήρες της Ανυπότακτης Γαλλίας (Aymeric Caron, Rima Hassan, Mathilde Panot) και βεβαίως της δικής μας αριστεράς, η οποία δυσκολεύεται να ψελλίσει κάτι περί της ισλαμιστικής βαρβαρότητας. Η καρδιά τους ανήκει στην Ανατολή· στις ιδεολογίες συντριβής του ατόμου, πίστης σε μια μονολιθική ιδεολογία.

Τώρα, το μείζον επιχείρημά τους είναι ότι η αμερικανο-ισραηλινή επίθεση παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Δεν έχω αντίρρηση, αλλά όπως έχει ήδη σχολιαστεί, η αριστερά δεν επικαλέστηκε το διεθνές δίκαιο όταν τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ουκρανία· κι αν ανατρέξουμε στην ιστορία του 20ού αιώνα, δεν επικαλέστηκε το διεθνές δίκαιο όταν τα σοβιετικά στρατεύματα εισέβαλαν στο Αφγανιστάν — αναφέρω απλώς ένα παράδειγμα· οι συνθήκες ήσαν εντελώς διαφορετικές. Πάντως, το λάβαρο του διεθνούς δικαίου φαίνεται ολίγον τρύπιο. Η ουσία είναι ότι η αριστερά πείθει με ρηχά και σχηματικά επιχειρήματα μεγάλο μέρος των ΜΜΕ και του διαδικτύου, καθώς και πλήθος νέους χωρίς ενημέρωση και κριτική σκέψη και τους παγιδεύει σε έναν χώρο μίσους εναντίον του μοναδικού πολιτισμού που υπάρχει και που γίνεται αντικείμενο μίμησης. Εξαιτίας αυτού του μίσους, ο εν λόγω πολιτισμός πηγαίνει κατά διαβόλου — μπροστά στη γενική αδιαφορία.

Η αριστερά πάντως, με το να πλασάρεται ως η δύναμη της ειρήνης, καθησυχάζει τη γενιά Ζ, ανάγοντας σε αρετή τη λιποψυχία και την ευθυνοφοβία: στον 21ο αιώνα το να αρνείσαι να υπερασπιστείς αξίες και εδάφη συνιστά μέρος της κουλτούρας safe space, που αποθεώνει την ατομική ασφάλεια και άνεση. Το ότι σήμερα τόσοι άνθρωποι στη Δύση στηρίζουν από τη μία προσωπικότητες σαν τον Ντόναλντ, από την άλλη, τους ισλαμιστές, μέσα από ένα πλέγμα παραλογισμού και ανανδρίας, υπερβαίνει το πεδίο της πολιτικής και εμπίπτει σε πεδία που μου είναι εντελώς άγνωστα.