Explainer: Made in Europe» | Τι προβλέπει το νέο σχέδιο νόμου της ΕΕ

Η ΕΕ ετοιμάζεται να παρουσιάσει νομοθετική πρόταση που θα προβλέπει ότι όταν χρησιμοποιούνται δημόσια κονδύλια για τη στήριξη κρίσιμων τεχνολογιών, ένα ελάχιστο ποσοστό των προϊόντων θα πρέπει να είναι «κατασκευασμένο στην Ευρώπη». Το σχέδιο εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας απέναντι σε χώρες όπως η Κίνα, όπου οι παραγωγοί λειτουργούν με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και λιγότερους κανονισμούς.

Γιατί προωθείται η πρωτοβουλία

Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας της ΕΕ να αξιοποιήσει τη δύναμη των δημόσιων προμηθειών — που ξεπερνούν τα 2 τρισ. ευρώ ετησίως — ώστε να στηρίξει την εγχώρια παραγωγή και να μειώσει την εξάρτηση από εισαγωγές σε στρατηγικούς τομείς.

Τι προβλέπει το σχέδιο νόμου

Το προσχέδιο, γνωστό ως «Industrial Accelerator Act», αναμένεται να θέσει απαιτήσεις ευρωπαϊκού περιεχομένου και χαμηλών εκπομπών άνθρακα για προϊόντα που αγοράζονται μέσω δημόσιων συμβάσεων ή λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις.

Οι κανόνες θα καλύπτουν βασικούς κλάδους όπως μπαταρίες, ηλιακή και αιολική ενέργεια, υδρογόνο και πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ότι:

• Σε φωτοβολταϊκά συστήματα βασικά εξαρτήματα θα πρέπει να είναι ευρωπαϊκής κατασκευής μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα.

• Ηλεκτρικά οχήματα που προμηθεύονται δημόσιοι φορείς θα πρέπει να συναρμολογούνται στην Ευρώπη και το μεγαλύτερο μέρος των εξαρτημάτων τους να προέρχεται από την ευρωπαϊκή αγορά.

• Επιδοτούμενοι παραγωγοί αλουμινίου και άλλων υλικών θα υπόκεινται σε ελάχιστα ποσοστά ευρωπαϊκής παραγωγής και κριτήρια χαμηλών εκπομπών.

Παράλληλα, προτείνεται εθελοντική σήμανση για την ένταση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον χάλυβα.

Όροι για ξένες επενδύσεις

Το σχέδιο θέτει επίσης προϋποθέσεις για μεγάλες ξένες επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς, ιδίως όταν προέρχονται από χώρες που κατέχουν σημαντικό μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής. Μεταξύ των κριτηρίων περιλαμβάνονται περιορισμοί στον έλεγχο των εταιρειών και υποχρεώσεις μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Πώς ορίζεται το «made in Europe»

Στο προσχέδιο, η έννοια αφορά τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο — δηλαδή τα κράτη-μέλη της ΕΕ μαζί με Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν — ενώ αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης σε «αξιόπιστους εταίρους» στο μέλλον.

Προβλέπονται εξαιρέσεις, για παράδειγμα όταν ένα προϊόν παράγεται μόνο από έναν προμηθευτή παγκοσμίως ή όταν η ευρωπαϊκή επιλογή είναι σημαντικά ακριβότερη.

Ποιοι στηρίζουν και ποιοι εκφράζουν επιφυλάξεις

Το σχέδιο έχει ισχυρή υποστήριξη από τη Γαλλία και μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ενώ ορισμένες κυβερνήσεις και κλάδοι — ιδίως η αυτοκινητοβιομηχανία — εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, στις επενδύσεις και στις τιμές.

Οι τελικές διατάξεις αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν από την οριστική υιοθέτηση.

Πηγή: Reuters