Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη για την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων του Ολοκαυτώματος
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, εκπροσωπώντας την Κυβέρνηση στην ομιλία της στη Βουλή, στην Ειδική Κοινοβουλευτική Διαδικασία για την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος, αναφέρθηκε στο ιστορικό βάρος και στη θεσμική σημασία της ημέρας.
Όπως δήλωσε η Λίνα Μενδώνη: «Η 27η Ιανουαρίου, ημερομηνία απελευθέρωσης του Άουσβιτς, καθιερώθηκε ως Ημέρα Μνήμης το 2004, με ομόφωνη απόφαση όλων των πτερύγων της Βουλής. Μία απόφαση, η οποία εκπλήρωσε ένα χρέος και μια διαρκή υπενθύμιση της ανείπωτης ναζιστικής θηριωδίας, που στιγμάτισε την ιστορία της ανθρωπότητας. Έχεις την αίσθηση πώς από στιγμή σε στιγμή θα σταματήσει η καρδιά σου έτσι όπως την έχει πλακώσει ένα πένθος, μια θλίψη, ένας καημός πού δεν μπορεί να αντέξει άνθρωπος..., γράφει στο βιβλίο Η κόλαση της Τρεμπλίνκα ο ρωσοεβραίος συγγραφέας και ανυποχώρητος πολέμιος κάθε ολοκληρωτισμού Βασίλι Γκρόσμαν, ο οποίος ως πολεμικός ανταποκριτής ακολουθούσε τα σοβιετικά στρατεύματα, που απελευθέρωσαν το ναζιστικό κολαστήριο. Ξεχωρίζω αυτή από τις μύριες μαρτυρίες, για να προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε το μέγεθος του εγκλήματος: Γιατί η σύλληψή του είναι σχεδόν αδύνατη για τον ανθρώπινο νου. Είναι συγκλονιστικό να συνειδητοποιεί κανείς πως η επιστημονική γνώση, η εμπειρία, η καινοτομία, η εξειδίκευση μπορούν να οδηγήσουν σε απάνθρωπες συμπεριφορές και σε στυγνές εγκληματικές δράσεις».
Η Υπουργός στάθηκε στη μοναδικότητα του εγκλήματος του Ολοκαυτώματος, τονίζοντας: «Η οργανωμένη γενοκτονία έξι εκατομμυρίων Εβραίων από όλες τις χώρες της κατεχόμενης Ευρώπης αποτελεί μοναδικό φαινόμενο στην Ιστορία. Ποτέ άλλοτε δεν επιχειρήθηκε η μέχρις ενός εξόντωση ενός ολόκληρου λαού. Και ποτέ άλλοτε δεν χρησιμοποιήθηκαν τόσο καλοσχεδιασμένες μέθοδοι, πραγματικά βιομηχανικής κλίμακας, για τον αφανισμό εκατομμυρίων ανθρώπων».
«Μεταξύ των θυμάτων της θηριωδίας, του Ολοκαυτώματος», σημείωσε η Υπουργός, «ήταν και 60.000 Έλληνες Εβραίοι. Ξεριζωμένοι από τη συμπαγή σεφαρδίτικη κοινότητα της Θεσσαλονίκης, μιας από τις μεγαλύτερες, παγκοσμίως, μητροπόλεις του Εβραϊσμού, αλλά και από την αρχαία ρωμανιώτικη κοινότητα των Ιωαννίνων, τις κοινότητες του Βόλου, της Λάρισας, της Αθήνας, της Χαλκίδας, της Βέροιας, της Κέρκυρας και τόσων άλλων πόλεων, όπου οι Εβραίοι επί αιώνες ζούσαν ειρηνικά και αρμονικά με τους χριστιανούς συμπολίτες τους. Ο ελληνικός Εβραϊσμός υπέστη ανεπανόρθωτο πλήγμα, χάνοντας το 86% του πληθυσμού του, ενώ πολλοί διασωθέντες μετανάστευσαν. Άλλοι επιζώντες γύρισαν στον γενέθλιο τόπο και βρήκαν τα σπίτια τους κατειλημμένα και τις περιουσίες τους σφετερισμένες. Πολλοί αντιμετώπισαν την εχθρότητα των, μέχρι πρότινος, γειτόνων τους. Γιατί, δίπλα στις ιστορίες αυτοθυσίας και θάρρους, υπήρξαν και αυτές οι σκοτεινές στιγμές. Η αναγνώρισή τους δεν είναι μόνο πράξη ευθύνης και λύτρωσης. Συμβάλλει, ουσιαστικά, στην εθνική αυτογνωσία.
Την τιμή στα θύματα συνοδεύει το χρέος. Να μείνει η μνήμη άσβεστη. Και να συντριβούν οι μεγαλύτερες απειλές της. Η σχετικοποίηση και η λήθη. Η κοινοτοπία του Κακού, στην οποία χτίστηκε το Ολοκαύτωμα, καραδοκεί πάντα. Δεν έπαψε ποτέ να προσπαθεί να κερδίσει έδαφος στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Με τον ιστορικό αναθεωρητισμό, με βανδαλισμούς σε μνημεία, ακόμη και ως συγκροτημένη πολιτική έκφραση. Ιερή υποχρέωση της Δημοκρατίας είναι και παραμένει να αποδοκιμάζει τους πολιτικούς επιγόνους του Ναζισμού, αλλά και να φράζει τον δρόμο στους νοσταλγούς και τους αρνητές του Ολοκαυτώματος, με τα όπλα που της δίνουν οι ίδιες οι καταστατικές της αρχές. Με τη συστράτευση κράτους και κοινωνίας των πολιτών, με τη συστηματική διαπαιδαγώγηση, μέσω της εκπαίδευσης, των μουσείων, όπως το υπό ανέγερση Μουσείο του Ολοκαυτώματος, στη Θεσσαλονίκη, και των τόπων μνήμης, όπως της ανάδειξης του σιδηροδρομικού σταθμού στην Καρυά Φθιώτιδας, όπου βρήκαν το θάνατο δεκάδες Εβραίοι συμπατριώτες μας, της ενθάρρυνσης της ιστορικής έρευνας. Και, ασφαλώς, μέσω της συνεργασίας σε υπερεθνική κλίμακα. Το Ολοκαύτωμα υπήρξε κηλίδα και ντροπή της ηπείρου μας και του πολιτισμού της».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία της, η Υπουργός υπογράμμισε την ευθύνη της Δημοκρατίας απέναντι στη Μνήμη και την Ιστορία: «Η μνήμη αγήρως» είναι το λιτό επίγραμμα στην αναθηματική στήλη -που στέκει λίγα μέτρα μακριά από εδώ, κοντά στην κεντρική είσοδο του κτηρίου της Βουλής- προς τιμήν των οκτώ Ελλήνων Εβραίων βουλευτών, που εκτελέστηκαν από τους Ναζί ή εξοντώθηκαν στα κρεματόρια του Άουσβιτς και του Μπιρκενάου. Δεν μπορώ να σκεφτώ πιο πυκνό μήνυμα για να τιμήσουμε τη μνήμη όλων των Ελλήνων Εβραίων, οι οποίοι χάθηκαν στην πιο ανείπωτη φρικαλεότητα που γνώρισε το ανθρώπινο γένος. Η εθνική αντιπροσωπεία τιμά τη μνήμη τους. Η Βουλή των Ελλήνων, τιμά τα θύματα του Ναζισμού -τους Έλληνες Εβραίους Μάρτυρες. Και μαζί τους δεν ξεχνά και τους Έλληνες πολίτες, που έσωσαν με κίνδυνο της ζωής τους τους διωκόμενους από τους Ναζί συμπολίτες τους. Σκύβουμε το κεφάλι και αποτίνουμε φόρο τιμής στους χιλιάδες νεκρούς, που πλήρωσαν τη βία των συνανθρώπων τους με τη ζωή τους.
17°
