Προβάδισμα στις οριζόντιες φοροελαφρύνσεις δίνει η πλειοψηφία των μελών του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ερώτησης του Δεκεμβρίου. Πάνω από έξι στους δέκα οικονομολόγους θεωρούν ότι, στη σημερινή οικονομική και δημοσιονομική συγκυρία, οι μελλοντικές μειώσεις φόρων θα πρέπει να έχουν γενικό και όχι στοχευμένο χαρακτήρα.
Συγκεκριμένα, από τους 14 Έλληνες και Ελληνίδες οικονομολόγους που συμμετείχαν στην έρευνα του ΚΕΦΙΜ, το 65% τάσσεται υπέρ των οριζόντιων παρεμβάσεων, το 28% διαφωνεί, ενώ το 7% τοποθετείται σε ενδιάμεση θέση. Η πλειοψηφική αυτή άποψη βασίζεται στην εκτίμηση ότι οι γενικής εφαρμογής μειώσεις φόρων μπορούν να λειτουργήσουν πιο αποτελεσματικά σε ένα περιβάλλον περιορισμένης φορολογικής βάσης.
Γιατί απορρίπτονται οι στοχευμένες παρεμβάσεις από τους οικονομολόγους του ΚΕΦΙΜ
Στα επεξηγηματικά τους σχόλια, τα μέλη του Πάνελ επισημαίνουν ότι οι στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις, αν και συχνά υιοθετούνται με στόχο τη διόρθωση αδικιών ή τη στήριξη συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων, ενδέχεται να έχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η περαιτέρω συρρίκνωση της φορολογικής βάσης, η δυσανάλογη επιβάρυνση συγκεκριμένων φορολογουμένων και η αυξημένη πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος.
Παράλληλα, τονίζεται ότι τέτοιου τύπου παρεμβάσεις μπορούν να ενισχύσουν τα κίνητρα φοροαποφυγής και να τροφοδοτήσουν φαινόμενα προσοδοθηρίας, καθώς διαφορετικές ομάδες ασκούν πίεση για ευνοϊκή μεταχείριση.
Το ευρύτερο πλαίσιο της φορολογικής συζήτησης
Τα ευρήματα του Πάνελ εντάσσονται στη γενικότερη συζήτηση για τη δομή της φορολογικής πολιτικής, ιδίως σε σχέση με τις πρόσφατες εξαγγελίες της κυβέρνησης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Αν και οι ανακοινώσεις περιλάμβαναν και μέτρα γενικής εφαρμογής, η συνολική κατεύθυνση χαρακτηρίζεται κυρίως από στοχευμένες παρεμβάσεις.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον Δείκτη Φορολογικής Ανταγωνιστικότητας 2025 του Tax Foundation, τον οποίο παρουσιάζει ετησίως το ΚΕΦΙΜ στην Ελλάδα, η χώρα κατατάσσεται στην 23η θέση μεταξύ 38 χωρών του ΟΟΣΑ. Η Ελλάδα καταγράφει βελτίωση τριών θέσεων σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη μεγαλύτερη απλότητα, ουδετερότητα και σταθερότητα του φορολογικού της συστήματος.