Η κυβερνησιμότητα της Ελλάδας, το προοδευτικό Κέντρο και η ανάγκη συναινέσεων και μεταρρυθμίσεων για να αποφευχθεί νέα κρίση
Τους τελευταίους μήνες τίθεται το ερώτημα αν η χώρα είναι διακυβερνήσιμη και αν υπνοβατεί προς την επόμενη κρίση, θυμίζοντας ολοένα και περισσότερο το βιβλίο του Christopher Clark «Οι Υπνοβάτες: Πώς η Ευρώπη πήγε στον πόλεμο το 1914», στο οποίο εξιστορούνται τα γεγονότα που οδήγησαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλά διδάγματα μπορούν να εξαχθούν από την Ιστορία και για τη χώρα μας, η οποία υπνοβατώντας οδηγήθηκε στη χρεοκοπία και σε μια άνευ προηγουμένου δεκαετή οικονομική κρίση, λίγα μόλις χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.
Το νομοσχέδιο για τα παραρτήματα ιδιωτικών πανεπιστημίων πέρασε με ελάχιστες αντιδράσεις – άλλες εύλογες και άλλες γραφικές
Το άγχος για την κυβερνησιμότητα της χώρας μετά τις επόμενες εκλογές -μονές ή διπλές- βασίζεται κυρίως στην έλλειψη συναίνεσης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, καθώς και στην εμφάνιση πολλών λαϊκίστικων κομμάτων. Είναι νωπές οι μνήμες από την πρόσφατη ιστορία μας όπου, ενώ άλλες χώρες βγήκαν από την οικονομική κρίση με ένα μνημόνιο, η Ελλάδα χρειάστηκε τρία. Κι όμως, συχνά υποτιμάται η σιωπηρή πλειοψηφία της κοινωνίας, η οποία διψάει για μεταρρυθμίσεις που πηγαίνουν τη χώρα μπροστά. Δείτε, για παράδειγμα, το ταμπού των μη κρατικών πανεπιστημίων: το νομοσχέδιο για τα παραρτήματα ιδιωτικών πανεπιστημίων πέρασε με ελάχιστες αντιδράσεις – άλλες εύλογες και άλλες γραφικές.
Παρά ταύτα, ο μεταρρυθμιστικός οίστρος της κυβέρνησης περιορίστηκε στο gov.gr και σε ορισμένες εμβληματικές πρωτοβουλίες, όπως τα παραρτήματα ιδιωτικών πανεπιστημίων και το νομοσχέδιο για την ισότητα στον γάμο, χωρίς όμως να αγγίξει καίριους τομείς όπως η πρωτογενής παραγωγή, η παιδεία, η έρευνα, το Δημόσιο κ.λπ. Έτσι, ενώ οι εκάστοτε κυβερνήσεις μιλούν για αποκέντρωση, εξακολουθούν να διατηρούν την παρουσία δημόσιων οργανισμών, φορέων, γενικών γραμματειών κ.ο.κ στην πρωτεύουσα, με την περιφέρεια να μαραζώνει. Δεν θα έπρεπε το ελληνικό δημόσιο να πρωτοστατεί εμπράκτως στην προσπάθεια στήριξης της περιφέρειας, αντί να αναμένει από τον πολίτη να παραμείνει στην ύπαιθρο;
Θα μπορέσει η επόμενη κυβέρνηση να περάσει μια συμφωνία για το Αιγαίο και την ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο με την Τουρκία ή θα χαθεί άλλη μια τετραετία αδράνειας;
Η επόμενη κυβέρνηση που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές, θα πρέπει να έχει ως κέντρο αναφοράς το προοδευτικό Κέντρο και να μη στρίψει προς την άκρα δεξιά για τη διαχείριση καυτών ζητημάτων, όπως τα εθνικά θέματα, το δημογραφικό κ.λπ., λαμβάνοντας δύσκολες αποφάσεις. Θα μπορέσει η επόμενη κυβέρνηση να περάσει μια συμφωνία για το Αιγαίο και την ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο με την Τουρκία, χωρίς να φοβηθεί ότι θα κατηγορηθεί από μερίδα της αντιπολίτευσης για προδοσία, ή θα χαθεί άλλη μια τετραετία αδράνειας; Πιστεύει πράγματι κανείς ότι το δημογραφικό πρόβλημα μπορεί αντιμετωπιστεί μόνο με επιδόματα και φοροαπαλλαγές, χωρίς μια σοβαρή πολιτική ένταξης νέων μεταναστών; Τόσο η κομμουνιστογενής Αριστερά όσο και η Ακροδεξιά δεν διαθέτουν ρεαλιστικές απαντήσεις, ούτε πρόκειται να αναλάβουν κυβερνητική ευθύνη.
Παράλληλα, η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί και το σημαντικό ζήτημα της αναθεώρησης του Συντάγματος. Ίσως αυτή να είναι μια ευκαιρία το πολιτικό σύστημα να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών, κυρίως στο επίπεδο των θεσμών. Μια σειρά αναγκαίων μεταρρυθμίσεων, όπως για παράδειγμα η αλλαγή του εκλογικού νόμου και η απαλλαγή του από τον πελατειακής λογικής σταυρό προτίμησης, θα ενισχύσουν περεταίρω τη συμμετοχή των πολιτών στις δημοκρατικές διαδικασίες, όπου, κακά τα ψέματα, παρατηρείται κρίση αντιπροσώπευσης. Όσον αφορά τις ευρωεκλογές, η φαεινή ιδέα της μίας εκλογικής περιφέρειας με σταυρό προτίμησης (απότοκος της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ), αντί της λίστας, έχει συμβάλει περαιτέρω στην αποστασιοποίηση των πολιτών από τις εκλογικές διαδικασίες.
Ούτε η «πρώτη φορά Αριστερά» είχε το σθένος και την πολιτική βούληση να πάρει τολμηρές πρωτοβουλίες
Κατά τη διάρκεια της Μεταπολίτευσης επανέρχονται διαρκώς στον δημόσιο διάλογο ζητήματα όπως ο διαχωρισμός Εκκλησίας-Κράτους, η κατάργηση των μαθητικών παρελάσεων (ένα κατάλοιπο της κυβέρνησης Μεταξά που έχει πλέον εκφυλιστεί) και η αποποινικοποίηση της ψυχαγωγικής κάνναβης. Ωστόσο, ούτε η «πρώτη φορά Αριστερά» είχε το σθένος και την πολιτική βούληση να πάρει τολμηρές πρωτοβουλίες. Τουναντίον, το πολιτικό προσωπικό της χώρας ασχολείται με το ποιος θα αναλάβει την καθαριότητα του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη.
Ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία των συστημικών δυνάμεων να βάλουν τη χώρα σε ένα πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης· διαφορετικά, τα άκρα καραδοκούν.
24°
