Ο Κασσελάκης, το ΠΑΣΟΚ και η «προοδευτική συνεργασία»

Τον Κασσελάκη μπορεί να τον καταλάβει κανείς. Το πρώτο πράγμα που είχε να κάνει αναλαμβάνοντας τα ηνία του ΣΥΡΙΖΑ μπροστά σε μια σημαντική εκλογική αναμέτρηση, ειδικά την ώρα που οι εσωκομματικοί του αντίπαλοι είχαν χωθεί κάτω από την «ομπρέλα», ήταν να προσπαθήσει να κρύψει κάπως την αυτοδιοικητική γύμνια του κόμματός του. Η πολιτική γραμμή της προηγούμενης ηγεσίας για «προοδευτική συνεργασία» ερχόταν κουτί για την περίσταση, εξασφαλίζοντας στον νέο αρχηγό και την απαραίτητη κομματική νομιμοποίηση.

Το σχέδιο ήταν απλό. Ο ΣΥΡΙΖΑ στηρίζει στον δεύτερο γύρο κάθε αντίπαλο του κυβερνητικού υποψηφίου. Κι επειδή ήταν δύσκολο να δικαιολογηθεί ως προοδευτική συνεργασία η ταυτόχρονη στήριξη των υποψηφίων του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και των δεξιών ανταρτών, η γραμμή προσαρμόστηκε στις συνθήκες μετατρεπόμενη σε αντικυβερνητική συνεργασία. Τα καλά νέα για την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τη Θεσσαλία βρήκαν τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ στο αεροπλάνο για τη Νέα Υόρκη απ’ όπου και έστειλε το νικηφόρο μήνυμα που δικαίωνε τις αποφάσεις του.

Αντίθετα, αυτές που δύσκολα μπορεί να κατανοήσει κανείς είναι τις δηλώσεις του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργού της χώρας με τις οποίες έσπευσε να προκαταλάβει ακόμα και τον σημερινό πρόεδρο του κόμματος σε ό,τι αφορά στα συμπεράσματα της λαϊκής ετυμηγορίας. Σε πλήρη σύμπνοια με το μήνυμα Κασσελάκη, ο Γιώργος Παπανδρέου είπε ότι: «Όταν ενώνονται οι δημοκρατικές και προοδευτικές δυνάμεις πίσω από ένα πρόσωπο με γνώσεις, δυνατότητες και όραμα, μπορεί να γίνει ανατροπή». Ο πρώην -και υποψήφιος στις τελευταίες εσωκομματικές εκλογές- πρόεδρος επανέφερε τη γνωστή άποψή του που έχει ήδη απορριφθεί από τις αποφάσεις του Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.

Αυτό που έγινε στον δεύτερο γύρο της Αθήνας και προβάλλεται ως μοντέλο προοδευτικής συνεργασίας για ολόκληρη τη χώρα ήταν η απόφαση του Κώστα Ζαχαριάδη να δηλώσει τη στήριξη της «Ανοιχτής Πόλης», της δημοτικής παράταξης του ΣΥΡΙΖΑ, προς την υποψηφιότητα του Χάρη Δούκα. Γι’ αυτό άλλωστε και ο νεοεκλεγείς Δήμαρχος της Αθήνας τον ευχαρίστησε για τη στήριξή του που συνέβαλε στην ευρύτατη συσπείρωση δυνάμεων. Η σπουδαία αυτοδιοικητική νίκη του Χάρη Δούκα δεν μπορεί να μεταφερθεί μηχανικά στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ακριβώς επειδή, για να κυβερνηθεί η χώρα, δεν αρκεί «να ενωθούν οι προοδευτικές δυνάμεις πίσω από ένα πρόσωπο με γνώσεις».

Αυτό που χρειάζεται κυρίως για τη διακυβέρνηση της χώρας είναι μια πολιτική προγραμματική συμφωνία με όραμα και στόχους, στην οποία δεν αναφέρθηκε καθόλου στις δηλώσεις του ο πρώην πρωθυπουργός. Πιστεύει πραγματικά ο Γιώργος Παπανδρέου, με βάση και την πλούσια εμπειρία του, ότι μπορεί να υπάρξει τέτοια συμφωνία μεταξύ της παράταξης της φιλελεύθερης σοσιαλδημοκρατίας και ενός «Αριστερού» συνοθυλεύματος στο οποίο οι εκφραστές ακραίων λαϊκιστικών απόψεων έχουν τοποθετηθεί πλέον στα κορυφαία κομματικά και κοινοβουλευτικά αξιώματα; Πιστεύει ότι οι αναγκαίες και τολμηρές μεταρρυθμίσεις που έχουν βαλτώσει μπορεί να προωθηθούν από μια τέτοια συνεργασία ή και κομματική συγχώνευση όπως ήδη προτάθηκε από ορισμένες πλευρές;

Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ αποφάσισε να ακολουθήσει τον δρόμο της αυτόνομης πορείας με στόχο τη συγκρότηση μιας αξιόπιστης εναλλακτικής δύναμης εξουσίας. Μπορεί τα διαδοχικά εκλογικά αποτελέσματα της τελευταίας περιόδου να ενισχύουν αυτή την κατεύθυνση, ωστόσο, είναι φανερό ότι ο στόχος αυτός δεν θα κατακτηθεί αυτόματα. Χρειάζεται να επιτευχθεί η ευρύτερη δυνατή συσπείρωση μεταρρυθμιστικών δυνάμεων αποφασισμένων να συγκρουστούν με τις χρόνιες παθογένειες του πολιτικού συστήματος και της κοινωνίας και να αναλάβουν το πολιτικό κόστος των ριζικών αλλαγών που απαιτούνται. Οι όποιοι συμβιβασμοί και αποκλίσεις από τον στόχο αυτό στο όνομα αριστερών ιδεοληψιών ή αντιδεξιών συνδρόμων θα ακυρώσει την μεταρρυθμιστική προοπτική της χώρας.