Αναζητώντας κοινωνική δικαιοσύνη στον ψηφιακό χώρο και τα διακυβεύματα των εκλογών

Στο πλαίσιο της τρέχουσας εκλογικής συζήτησης, γίνεται λόγος για την ανάγκη κοινωνικής δικαιοσύνης. Απαραίτητη προϋπόθεση για την εμπέδωσή της είναι η ίδια η επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης με ψηφιακά μέσα και η δίκαιη ψηφιακή μετάβαση η οποία στοχεύει στο να μην μείνει κανένας πίσω και ειδικά εκείνοι και εκείνες που δεν διαθέτουν τις δεξιότητες και τα μέσα για να επωφεληθούν από την αποκαλούμενη ψηφιακή επανάσταση. Και στους δύο αυτούς κρίσιμους τομείς, η χώρα μας παραμένει δυστυχώς ακόμα ουραγός στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Θα ήταν ιδιαίτερα επωφελές για την κοινωνία μας εάν τα κόμματα που διεκδικούν την εξουσία ξεδίπλωναν τις θέσεις τους για το πώς το πρόταγμα για κοινωνική δικαιοσύνη θα μπορούσε να εξειδικευτεί άμεσα σε δράσεις για την καταπολέμηση των ψηφιακών ανισοτήτων ήδη από την επόμενη μέρα των εκλογών, για το πως οι οποίοι καρποί της ψηφιακής ανάπτυξης θα μπορούσαν να διανεμηθούν κατά τρόπο δίκαιο αλλά για το εάν και πώς θα εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών για την επίκαιρη απονομής δικαιοσύνης στη χώρα μας.

Για παράδειγμα, ποιες είναι άραγε οι θέσεις τους σε σχέση με την ανάγκη ενίσχυσης των δημόσιων υποδομών ψηφιακής εκπαίδευσης, την υιοθέτηση ανοιχτών τεχνολογιών που θα βοηθούσαν στην διάχυση της τεχνολογικής καινοτομίας και την μείωση της εξάρτησης του δημοσίου από συγκεκριμένους προμηθευτές; Ποιοι πολιτικοί φορείς έχουν την βούληση να καταστήσουν τις ψηφιακές τεχνολογίες πιο προσιτές για όλους και να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη βιώσιμων δομών που θα παρέχουν στοχευμένες δεξιότητες ανά ηλικιακή ομάδα και κατηγορία για την καταπολέμηση της περιθωριοποίησης και του κοινωνικού αποκλεισμού;

Ποια είναι εκείνα τα κόμματα που προσεγγίζουν την ψηφιακή μετάβαση ως εργαλείο κοινωνικής ένταξης μειονεκτούντων ατόμων σε οικονομικές δραστηριότητες; Θα μπορούσαμε να ψηφίσουμε με κριτήριο τις θέσεις των κομμάτων και επί των θεμάτων αυτών και το πόσο ψηλά βρίσκονται αυτά στην ατζέντα τους; Θα μπορούσαν τα κόμματα να δεσμευτούν ότι θα θέσουν ως προτεραιότητα τη γεφύρωση του χάσματος ψηφιακών δεξιοτήτων μεριμνώντας ώστε οι ευάλωτες περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών, να αποκτήσουν ευρεία πρόσβαση στο διαδίκτυο, σε προγράμματα ψηφιακής εκπαίδευσης και κατάρτισης αλλά και σε δίκτυα διαρκούς ψηφιακής υποστήριξης;

Αν θέλουμε να δώσουμε σάρκα και οστά στην περίφημη κοινωνική δικαιοσύνη, θα πρέπει οι πολιτικοί φορείς να δεσμευτούν ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες θα είναι προσβάσιμες και ασφαλείς, διαφανείς στην χρήση τους και κυρίως θα τίθενται στην πραγματική υπηρεσία και έλεγχο των πολιτών και των ανεξάρτητων αρχών. Οι πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις, η ανεξέλεγκτη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού αλλά και η απόβαση μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν τις αντιστάσεις των πολιτών και του πολιτικού μας συστήματος. Επομένως, η επανοηματοδότηση της δημοκρατίας μας θα εξαρτηθεί εν πολλοίς και από τις ίδιες τις αντιστάσεις της στην επερχόμενη αυτονόμηση, ενδεχόμενη πολιτική χειραγώγηση και σχεδόν νομοτελειακή ολιγοπωλιακή εκμετάλλευση του ψηφιακού περιβάλλοντος.

Επομένως, οι επερχόμενες εκλογές θα είναι κρίσιμες και ως προς εάν τελικά ο πολιτικός φορέας που θα επικρατήσει θα επιδείξει την απαιτούμενη πολιτική βούληση για την δημιουργία ενός πραγματικού δημόσιου ψηφιακού χώρου που θα είναι και θεσμικά και τεχνολογικά θωρακισμένος, προσβάσιμος από τους πολλούς αλλά και θα διασφαλίζει κατά τρόπο ουσιαστικό τα δικαιώματα της κοινωνίας στο πλαίσιο των περίφημων τεχνολογικών επενδύσεων.