Τώρα θυμήθηκαν όλοι να κλάψουν για την Παιδεία

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που χαρακτήρισαν το νομοσχέδιο για την Παιδεία ως το χρονικό μιας προδιαγεγραμμένης εξέλιξης στον χώρο του Πανεπιστημίου. Ωστόσο, ακόμα και για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, το δικομματικό σκηνικό καλά κρατεί. Οι μεν πανηγυρίζουν για την ιδεολογική ήττα της Αριστεράς, οι δε καταγγέλλουν την επίδειξη της συντηρητικής πυγμής της Δεξιάς. Προφανώς υπάρχουν πολιτικές και ιδεολογικές πλευρές στην αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει αυτές τις μέρες για τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου, ειδικά για το θέμα της παρουσίας αστυνομικών δυνάμεων στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Πρωτίστως όμως, πρόκειται για το θέμα της απαξίωσης της Παιδείας που αφορά όλους όσους συμμετείχαν, μεταπολιτευτικά, στον εκπαιδευτικό κατήφορο της χώρας και είναι συνυπεύθυνοι για τη ντροπιαστική πραγματικότητα.

Η επικείμενη ψήφιση του νομοσχεδίου είναι μια από τις πιο ηχηρές αποδοκιμασίες του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος. Κυβερνήσεις και αντιπολιτεύσεις θυσίασαν, επί δεκαετίες, την εκπαίδευση στον βωμό των κομματικών τους ψηφοθηρικών σκοπιμοτήτων. Επέλεξαν την απαξίωση των ΑΕΙ με την εισαγωγή και αιώνια παραμονή όλων σχεδόν των υποψηφίων, ανεξαρτήτως επιδόσεων, αντιμετώπισαν τα περιφερειακά Πανεπιστήμια ως φοιτητικά στρατόπεδα που τα αναπλήρωσαν, κατάργησαν την τεχνολογική εκπαίδευση ανωτατοποιώντας την δήθεν και επέτρεψαν τη μετατροπή των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων σε άσυλο παρανομίας, εγκληματικότητας και απαγόρευσης της ελεύθερης διακίνησης ιδεών. Μοναδική αναλαμπή ήταν ο νόμος της Άννας Διαμαντοπούλου που ψηφίστηκε από όλες σχεδόν τις πολιτικές δυνάμεις και ξηλώθηκε σταδιακά από όλες τις κυβερνήσεις, δεξιές κι αριστερές, που ακολούθησαν.

Ο νόμος της κ. Κεραμέως είναι, ταυτόχρονα, η επισφράγιση της διαχρονικής ανευθυνότητας των πρυτανικών αρχών που, στην ουσία, δεν θέλησαν να παρέμβουν ούτε και να αναλάβουν το κόστος για τα όσα συνέβαιναν στον ακαδημαϊκό χώρο. Οι προσωπικές φιλοδοξίες, η διαπλοκή με τις φοιτητικές-κομματικές παρατάξεις, ο έλεγχος των θέσεων διδασκαλίας στα ΑΕΙ από κλειστά κομματικά δίκτυα σε συνδυασμό με τον φόβο των εξευτελιστικών για τους πρυτάνεις συνεπειών της παραμικρής αντίδρασής τους, μετέτρεψαν τα πανεπιστήμια και σε κέντρα διερχομένων φοιτητών και μη. Τα φωτεινά παραδείγματα πολλών άξιων καθηγητών και φοιτητών που κατάφεραν με τις γνώσεις και το ερευνητικό τους έργο να διασφαλίσουν την αξιοπρεπή θέση των ιδρυμάτων τους στη διεθνή κατάταξη, δεν στάθηκαν ικανά να αποτρέψουν την εικόνα του γενικού μπάχαλου.

Η παρουσία της αστυνομίας στα πανεπιστήμια θα είναι η επισημοποίηση της πλήρους απαξίωσης του φοιτητικού κινήματος της μεταπολίτευσης. Ένα κίνημα που φρόντισε να διαλύσει, από την πρώτη στιγμή, το ενιαίο συνδικαλιστικό όργανο των φοιτητών, την ΕΦΕΕ. Ένα κίνημα που επέλεξε να φαντασιώνεται χούντες αντί να αγωνίζεται  για την αναβάθμιση της ανώτατης παιδείας ώστε να ανταποκριθεί στις υψηλές απαιτήσεις των καιρών. Φυσιολογική συνέπεια όλων αυτών ήταν η απομαζικοποίηση και αποδυνάμωση του φοιτητικού κινήματος που παρέμεινε αιχμάλωτο ανεξέλεγκτων μειοψηφιών που κατάργησαν προς όφελός τους τις αρχές του κατακτημένου με δημοκρατικούς αγώνες ασύλου. Το άσυλο ιδεών έγινε άσυλο παρανομίας και η αριστεία κατάντησε ρετσινιά.

Το πολιτικό σύστημα, οι πρυτανικές αρχές και το φοιτητικό κίνημα είχαν όλα αυτά τα χρόνια την ευκαιρία να εμποδίσουν την είσοδο αστυνομικών δυνάμεων στους πανεπιστημιακούς χώρους. Βασική προϋπόθεση ήταν να παρουσιάσουν μια συγκροτημένη πρόταση όπου, εκτός από τις αρμοδιότητες, θα υπήρχε σαφής αναφορά και στις ευθύνες που θα αναλάμβαναν οι υπεύθυνοι για την ασφάλεια και τη φύλαξη των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων απέναντι στο νόμο, σε περίπτωση παράβασης των καθηκόντων τους. Τέτοια ολοκληρωμένη πρόταση δεν ήρθε ποτέ γιατί, ούτε η ακαδημαϊκή κοινότητα ήταν διατεθειμένη να χρεωθεί με τέτοιες ευθύνες ούτε και το πολιτικό σύστημα άντεχε να αναλάβει το ανάλογο πολιτικό κόστος. Περιορίστηκαν όλοι σε λόγια του αέρα και ανέξοδες επικοινωνιακές ιδεοληψίες που οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο.