Πότε επιτέλους θα αποκτήσουμε καλλιέργεια και όχι απλά μόρφωση;

Κατηγορούμε, και καλά κάνουμε, τους αρνητές του COVID-19. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι να καλλιεργείται ένα blame game μεταξύ «υπεύθυνων» και «ανεύθυνων» πολιτών, μεταξύ «άξιων» και «ανάξιων» μελών του κοινωνικού συνόλου.

Πρόβλημα, όμως, στη διαχείριση και κατανόηση της πανδημικής κρίσης αποτελεί και ο λόγος των αντιπολιτευόμενων κομμάτων που καταγγέλλουν την ελληνική κυβέρνηση για «αμφίβολα μέτρα», «έλλειψη συντονισμού» και «εγκληματικά λάθη». Σίγουρα υπάρχουν αστοχίες. Η αντιπολίτευση, όμως, οφείλει να αναρωτηθεί όχι μόνο πόσο δύσκολο είναι για την ελληνική κυβέρνηση να διαχειριστεί μια πρωτόγνωρη κατάσταση, αλλά, επίσης, και έναν λαό που γνωρίζει τα πάντα για τα κίνητρα των πολιτικών και το «παιχνίδι» που παίζεται όχι μόνο με τον κορωνοϊό, αλλά και τους μετανάστες, τους μουσουλμάνους, τους αμερικανούς, τους ευρωπαίους, τις τράπεζες, τους διεθνείς οργανισμούς, τους ειδικούς...

Βέβαια, την ίδια καταγγελτική λογική θα είχε και το σημερινό κυβερνητικό κόμμα σε περίπτωση που την πανδημία έπρεπε να διαχειριστεί ο «Αλέξης» (κι όχι ο «Κούλης»). Όλα τα κόμματα, συμπολιτευόμενα και αντιπολιτευόμενα, φέρουν τεράστια ευθύνη για τον τρόπο που έχουν επιλέξει να διαπαιδαγωγήσουν τους πολίτες. Με παπαγαλία, εξωπραγματικά αφηγήματα, και φόβο για αναλυτική/κριτική σκέψη, με αποτέλεσμα οι πολίτες της χώρας όχι μόνο να επαναπαύονται σε διαστρεβλωμένες πληροφορίες (τάση που ενισχύεται από τα κοινωνικά δίκτυα και τη συσσωρευμένη παραπληροφόρηση), αλλά και να κατανοούν τα εσωτερικά και εξωτερικά ζητήματα μέσα από υπεραπλουστευμένες και συναισθηματικές αφηγήσεις. Η κριτική και διερευνητική ματιά και ο εύλογος διάλογος, έχουν αντικατασταθεί από τον πανικό, τη δαιμονοποίηση και τις εύκολες «αλήθειες». Η αντίθετη άποψη ταυτοποιείται ως εχθρική που επιχειρεί να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη με ανταγωνιστικές αφηγήσεις της πολιτικής και της αλήθειας

Κατά συνέπεια, η κρίση αυτή πρέπει να αποτελέσει για τα κόμματα ένα σημείο καμπής. Η διαχείριση της κρίσης θα σηματοδοτήσει την επόμενη μέρα και για τα κόμματα. Εάν τα κόμματα επιμείνουν να διαχειριστούν την κρίση με όρους «κοκορομαχίας» θα συνεχίσουν να διευκολύνουν τη λογική ότι οι δημοκρατίες είναι ανίκανες να προβούν σε μεγάλες τομές και αλλαγές.

Το ζητούμενο είναι η απόκτηση καλλιέργειας και όχι απλά «μόρφωσης», «επίγνωσης» και όχι απλά «γνώσης» και «πληροφόρησης». Αυτό απαιτεί το πολιτικό μας σύστημα να επενδύσει σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που διευκολύνει στην αναλυτική και κριτική σκέψη, κι όχι την παπαγαλία (με στόχο την «επιτυχία» στις πανελλαδικές εξετάσεις), ένα σύστημα που θα προσφέρει στους νέους τη δυνατότητα να εκτιμήσουν όχι μόνο πόσο σημαντική είναι η υπεύθυνη, τεκμηριωμένη συζήτηση και αναζήτηση λύσεων, αλλά και η ενασχόληση με τα κυρίαρχα ζητήματα της σημερινής εποχής. Η λογική της «κοκορομαχίας» σε ένα
ανεπαρκώς ενημερωμένο κοινό, περιορίζει τη δυνατότητα των πολιτών να ενεργήσουν με θετικές προτάσεις και πρωτοβουλίες, και να συμβάλλουν όχι μόνο στην ενίσχυση της διαφάνειας, της νομιμότητας και επομένως και της αποτελεσματικότητάς, αλλά και στην ανάπτυξη λογικών που διαχωρίζουν την πραγματικότητα από τη φαντασία, και που διευκολύνουν τη διαχείριση κρίσεων όπως η σημερινή.