Η σοφία της καραντίνας

Τώρα που το φως της επιστροφής σε κάποια μορφή κανονικότητας αρχίζει να αχνοφέγγει, είναι καιρός να συμμαζέψουμε τα συναισθήματα, τις σκέψεις, τις εμπειρίες μας. Το σύνθημα «πρώτα η ζωή» που υιοθετήθηκε από την αρχή και αποδείχτηκε σωτήριο, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το υπερασπιστούμε και όταν θα βγούμε ξανά στην πραγματική ζωή. «Πρώτα η ζωή» σημαίνει πρώτα ο άνθρωπος, πρώτα οι δημοκρατικές, ατομικές και συλλογικές ελευθερίες και δικαιώματα, πρώτα η κοινωνική αλληλεγγύη, πρώτα ο πολιτισμός, πρώτα ο πλανήτης. Η επανεκκίνηση της καθημερινότητας θα κρίνει πολλά για τη μελλοντική πορεία της ανθρωπότητας.

Ο ακραίος λαϊκισμός δεν έχασε την ευκαιρία ν’ αποδείξει, για μια ακόμη φορά, πόσο ύπουλος και επικίνδυνος εχθρός της Δημοκρατίας είναι. Ηγέτες μεγάλων δυνάμεων δεν δίστασαν, με προκλητικό συχνά τρόπο, να πατήσουν κυριολεκτικά επί πτωμάτων για να στηρίξουν την αυταρχική τους εξουσία. Αποδεικνύεται, με πολύ οδυνηρό τρόπο, ότι οι δημοκρατικές αρχές και αξίες είναι κατακτήσεις που πρέπει να μην υποχωρούν στο όνομα σκοπιμοτήτων αλλά να επιβεβαιώνονται και να διευρύνονται με κάθε ευκαιρία.

Η πανδημία κατέρριψε και τις ρατσιστικές θεωρίες διάκρισης και υπεροχής φύλων, φυλών, χρωμάτων ή θρησκειών. Ο «αόρατος εχθρός» δεν έκανε εξαιρέσεις ανάμεσα στα υποψήφια θύματά του. Η ανθρωπιά, η αλληλεγγύη, η κοινωνική υπευθυνότητα αναδείχτηκαν παγκόσμια όπλα για την εξουδετέρωσή του. Ταυτόχρονα, οι ηχηρές προειδοποιήσεις, εδώ και καιρό, για την αγνόηση ή την υποτίμηση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής σήμαναν πιο εκκωφαντικά από ποτέ άλλοτε. Αν συνεχίσουμε να αδιαφορούμε επιδεικτικά για την προστασία του περιβάλλοντος, το επόμενο lock down του πλανήτη ίσως και να μην είναι προϊόν ανθρώπινων προγραμματισμών.

Κάποια στιγμή, με την άρση των μέτρων, η ανοσία της αγέλης θα αναπτυχθεί φυσιολογικά, μέχρι να φτάσει σε κάποιο βαθμό να προστατεύσει τους πολίτες από την ανεξέλεγκτη μετάδοση του ιού. Η νέα μεγάλη πρόκληση που έχουμε μπροστά μας είναι η υπεράσπιση της κοινωνίας από τις ανοσίες στον λαϊκισμό και τον ρατσισμό, την καταπάτηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και την περιφρόνηση των κινδύνων της κλιματικής αλλαγής. Ας μην αφήσουμε να χαθεί όση σοφία αποκτήσαμε στις δύσκολες μέρες της καραντίνας.