Φλεγόμενη Παναγία των Παρισίων: Μια φριχτή υπενθύμιση

Ένα κομμάτι της ψυχής μας από τη μια στιγμή στην άλλη καταρρέει φλεγόμενο. Η ευχέρεια  με την οποία αυτό-που ήταν-πάντα-εκεί, δεν-είναι-πια, λειτουργεί σαν μια διαταρακτική μεταφορά. Μας τραβάει, θέλοντας και μη, από το χέρι και μας προτρέπει «Δες, νιώσε, σκέψου».

Τα εμβληματικά μνημεία του πολιτισμού αποτελούν κομμάτια του εαυτού μας. Πόσο εύκολο είναι φλεγόμενος και αυτός, ο εαυτός μας δηλαδή, να καταρρεύσει από τη μια στιγμή στην άλλη; Μιλώ για τον «εαυτό μας», γι’ αυτό το δεδομένο πάντα-εκεί-πράγμα που δεν είναι ποτέ τόσο αρραγές, συμπαγές και ακλόνητο όσο το θεωρούμε. Μπορεί ο Φρόιντ να  εκθρόνισε το εγώ από τον γυάλινο πύργο της αυτάρκειάς του, ωστόσο ως επίμονοι και αμετανόητοι Νάρκισσοι, εξακολουθούμε να τρεφόμαστε από την αυταπάτη ενός παντοδύναμου Εγώ. Μέσα σε μια νηπενθή κοινωνία που λέει σταθερά όχι στο πένθος, το ενδεχόμενο μιας καταστροφής ικανής να τινάξει στον αέρα ό,τι φάνταζε μέχρι πρότινος  αήττητο, άτρωτο, ανυπέρβλητο εξοβελίζεται επιμελώς από το προσκήνιο της ζωής μας.  Χαρακτηριστικό δείγμα η προτροπή του Τραμπ στη διαχείριση της παρισινής συμφοράς «ρίξτε γρήγορα νερά από τους ουρανούς». Προβείτε, δηλαδή, σε μια άμεση διεκπεραίωση, αναζητήστε αραχνοΰφαντες γάζες για να σταματήσει η ακατάσχετη αιμορραγία… Με αυτή την έννοια η φλεγόμενη Παναγία των Παρισίων αποτελεί μια φριχτή, αλίμονο, υπενθύμιση.

Η ελληνική λέξη «ανάγκη», σκαλισμένη σε μια σκοτεινή γωνιά του ναού, έδωσε το έναυσμα, όπως ο ίδιος ο Ουγκώ αναφέρει, για τη συγγραφή της «Παναγίας των Παρισίων». Όταν λίγο αργότερα αναζήτησε και πάλι στον τοίχο του ναού την ελληνική λέξη εκείνη είχε παντοτινά χαθεί. Το ίχνος, δείκτης της λαχτάρας του ανθρώπου να αντισταθεί στη λήθη, δεν είναι ποτέ περιφρουρημένο σε μια ασφαλής διαχρονικά φάτνη. Η ανάγκη να μη βυθιστεί στη λήθη το ανθρώπινο ίχνος, ίσως, εντέλει να περιφρουρείται μόνο όταν συνομιλεί με τη φθορά και τη ρωγμή.