Σκι πάνω στα σκουπίδια

Ένα από τα πρώτα πράγματα που παρατηρεί κάποιος όταν φτάνει με το αεροπλάνο ή ταξιδεύει με το τρένο στη Δανία είναι το πόσο επίπεδη είναι η χώρα. Τα βουνά είναι ανύπαρκτα και δεν υπάρχουν παρά μόνο λίγοι λόφοι με τον ψηλότερο από αυτούς να φτάνει μόλις τα 170 μέτρα. Όπως χαρακτηριστικά λένε και οι κάτοικοι της χώρας, η Δανία είναι «fladt som en pandekage», δηλαδή επίπεδη σαν τηγανίτα. Αν σε αυτό προσθέσουμε και τον σχετικά ελαφρύ χειμώνα, οι ευκαιρίες που έχουν για σκι οι φίλοι μας οι Δανοί είναι λιγοστές. Όπως θα ήταν και το αναμενόμενο, τα σκανδιναβικά «τέρατα» οργάνωσης και καινοτομίας δεν κάθισαν με σταυρωμένα χέρια. Δημιούργησαν αρκετές τεχνητές πίστες για σκι με την τελευταία από αυτές να είναι σχεδόν έτοιμη και να βρίσκεται στη στέγη ενός «πράσινου» εργοστασίου διαχείρισης απορριμμάτων.

Όλα ξεκίνησαν πριν από 6 χρόνια, όταν το αρχιτεκτονικό γραφείο Bjarke Ingels Group (BIG) αποκάλυψε τα σχέδιά του για το CopenHill, έναν σταθμό ηλεκτροπαραγωγής που θα παρέχει σε 160.000 νοικοκυριά στην Κοπεγχάγη ηλεκτρική ενέργεια, ζεστό νερό καθώς και ανακυκλωμένα υλικά. Και όλα αυτά από τη διαχείριση των σκουπιδιών 550.000 κατοίκων και 45.000 επιχειρήσεων. Ήταν ένα ακόμα βήμα προς το στόχο της Κοπεγχάγης να γίνει η πρώτη πόλη παγκοσμίως με μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2025. Οι αρχιτέκτονες του BIG πήραν την τολμηρή απόφαση να απομακρυνθούν από τη μονολιθική βιομηχανική εμφάνιση και να παρουσιάσουν μια λύση γεμάτη από γυαλιστερό αλουμίνιο. Αλλά το σχέδιο δεν έμενε εκεί. Το εργοστάσιο θα ήταν μέσα σε μια μεγάλη περιοχή αναψυχής με θαλάσσια σπορ, γήπεδα ποδοσφαίρου και πίστα go-kart. Περιελάμβανε μία τεχνητή πίστα σκι 600 μέτρων στην ταράτσα καθώς και τον ψηλότερο τεχνητό τοίχο αναρρίχησης στον κόσμο. Τότε πολλοί πίστεψαν ότι το σχέδιο ήταν πολύ αισιόδοξο και ότι δεν επρόκειτο να ολοκληρωθεί ποτέ. Σήμερα όμως το CopenHill είναι σχεδόν έτοιμο. Η μονάδα διαχείρισης των αποβλήτων είναι πλήρως λειτουργική, ενώ η πίστα του σκι και ο τοίχος αναρρίχησης θα παραδοθούν μέσα στο 2018.

Αυτή η πρωτότυπη μονάδα ανήκει στο Amager Resource Center (ARC) το οποίο διαχειρίζεται και μετατρέπει σε ενέργεια τα σκουπίδια της Κοπεγχάγης από τη δεκαετία του 1970. Όταν αποφάσισε να κατασκευάσει το νέο της εργοστάσιο απάντησε «Όχι» στο ερώτημα «Είναι αναγκαστικό η πράσινη ανάπτυξη και η βιωσιμότητα να είναι βαρετές;» που έθεσε προβοκατόρικα. Το ίδιο απάντησαν και όλοι οι δημοσιογράφοι που πήγαν πρόσφατα για να ξεναγηθούν στο νέο εργοστάσιο και περπάτησαν σε μια διαδρομή μήκους 13 χιλιομέτρων με ποδηλατόδρομους, γέφυρες, πολιτιστικά ιδρύματα και μοδάτα εστιατόρια.

Υ.Γ. Στις πόλεις και τα χωριά της χώρας μας ψάχνουμε εδώ και δεκαετίες τη βιωσιμότητα και ας είναι και βαρετή. Από τον Δεκέμβριο του 2014 μέχρι σήμερα έχουμε πληρώσει 45,44 εκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα για τις παράνομες χωματερές, ενώ αναμένουμε και την επόμενη χρηματική ποινή τον Δεκέμβριο. Στις 2 Δεκεμβρίου 2014 καταδικαστήκαμε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη λειτουργία 290 παράνομων χωματερών σε όλη την επικράτεια. Σήμερα η κατάσταση έχει βελτιωθεί αρκετά, οι παράνομες χωματερές ανέχονται σε 41. Σύμφωνα με τον επίσημο κατάλογο του Υπουργείου Περιβάλλοντος, σήμερα σε λειτουργία παραμένουν 20 χωματερές: 8 στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, 5 στην Πελοπόννησο, 3 στη (νησιωτική) Αττική, 2 στο Βόρειο Αιγαίο και από μία στη Στερεά Ελλάδα και στην Ανατολική Μακεδονία - Θράκη. Σε αυτές πρέπει να προστεθούν οι 21 που έκλεισαν αλλά, ελλείψει νόμιμων χώρων, οι δήμοι αποφάσισαν να τις ξαναχρησιμοποιήσουν. Από τον περασμένο Ιούλιο, όταν τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Οικονομίας ανακοίνωσαν πως έχει ενεργοποιηθεί σύνολο των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ για τη διαχείριση απορριμμάτων ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ, κανένα αξιόλογο έργο δεν έχει δημοπρατηθεί.