Αθήνα όπως Πρίστινα

Αρχές φθινοπώρου του 2004, βρίσκομαι στην Πρίστινα στα πλαίσια μιας επιτόπιας έρευνας για την τότε διατριβή μου, ο καιρός είναι ακόμα εξαίσιος και ενδείκνυται για βόλτες και περιπλανήσεις. Η πόλη επισήμως «αναστυλώνεται» μετά από μια δεκαετία ταραχών και πολέμων, το αναστυλώνεται βέβαια είναι μια κουβέντα. Η ανεργία ανέρχεται ανεπισήμως στο ογδόντα τοις εκατό, εθνικό νόμισμα δεν υπάρχει (στις συναλλαγές χρησιμοποιείται το ευρώ), ενώ η περιοχή δεν έχει καν εθνική υπόσταση παραμένοντας ουσιαστικά υπό την κηδεμονία των δυτικών δυνάμεων. Κι όμως, μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον της οικονομικής μιζέριας και της κρατικής ανυπαρξίας, το κέντρο σφύζει από ζωή, οι καφετέριες δείχνουν να αποτελούν τις μοναδικές επιχειρήσεις που ευδοκιμούν, σε ορισμένες το ελεύθερο τραπέζι αποτελεί είδος πολυτελείας, σε άλλες άμα είσαι τυχερός κάπου μπορεί να στριμωχτείς. Οι θαμώνες σχεδόν όλοι νέοι, νεότατοι, συζητούν, γελάνε, καπνίζουν, φλερτάρουν. Ρωτάω το φίλο μου πως είναι δυνατόν, δεδομένων των περιστάσεων, να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Η απάντηση του είναι αφοπλιστική.

«Νομίζεις ότι έχουν και καμιά άλλη δουλειά να κάνουν;»

Η παραπάνω εμπειρία μου ήρθε παραστατικά στο νου διαβάζοντας ένα άρθρο σε κάποια ελληνική εφημερίδα όπου ο συντάκτης αναρωτιόταν γιατί όλες οι καφετέριες στην Αθήνα και τις άλλες μεγαλουπόλεις είναι, εν μέσω τέτοιας κρίσης, γεμάτες. Και πιο κάτω, πραγματοποιώντας και αυτός τη δική του έρευνα, θα κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα στο οποίο με είχε οδηγήσει η απάντηση του φίλου μου. Όντως, όταν δεν έχεις άλλη δουλειά να κάνεις μια απογευματινή έξοδος κοστίζει όσο μια βόλτα στο περίπτερο για τσιγάρα. Και, ίσως, στο μέλλον αυτή να μην είναι η μοναδική ενδεικτική ομοιότητα που θα μοιραζόμαστε με πρώην ανατολικές χώρες ή εξωτικές μπανανίες. Ανατρέχοντας ωστόσο σε εκείνο το ταξίδι, οι σκηνές τις ξεγνοιασιάς ανάμεσα στους νέους είναι αυτές που μου έχουν εντυπωθεί βαθύτερα, φαντάζομαι ότι άμα και στην εγχώρια πραγματικότητα εκείνοι αντιληφθούν το πόσο λίγα έχουν να χάσουν, ίσως απαλλαγούν από το άγχος που βάρυνε τους προκατόχους τους για να κερδίσουν περισσότερα. Και η Αθήνα θα πλησιάσει ένα ακόμα βήμα πιο κοντά την αλλοτινή Πρίστινα. Τουλάχιστον στις καφετέριες…

Φωτο: davidbaileymbe