Καλλιθέα: Τι είναι το πικρικό οξύ που φέρεται να εντοπίστηκε σε φιαλίδια

Συναγερμός σήμανε το απόγευμα της Τρίτης (6.10) στην Καλλιθέα. Οι αρχές εκκένωσαν δύο πολυκατοικίες μετά τον εντοπισμό φιαλιδίων που ενδέχεται να περιείχαν επικίνδυνη ουσία, με τις πρώτες αναφορές να κάνουν λόγο για κρυσταλλοποιημένο πικρικό οξύ. 

Τι είναι, όμως, το πικρικό οξύ που φέρεται να περιέχουν τα φιαλίδια που εντοπίστηκαν στην Καλλιθέα; 

Το πικρικό οξύ (χημικά: 2,4,6-τρινιτροφαινόλη ή TNP) είναι ένα κίτρινο, κρυσταλλικό στερεό με ιδιαίτερα πικρή γεύση. Αν και ανακαλύφθηκε τον 18ο αιώνα ως χρωστική ουσία για υφάσματα, στα τέλη του 19ου αιώνα έγινε το κυρίαρχο πολεμικό εκρηκτικό των ευρωπαϊκών στρατών. Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα ως γόμωση για βλήματα πυροβολικού (με την ονομασία μελινίτης στη Γαλλία και λυδίτης στη Βρετανία).

Μετά τη δεκαετία του 1920, αντικαταστάθηκε σταδιακά από το TNT, καθώς το πικρικό οξύ παρουσίαζε ένα επικίνδυνο μειονέκτημα: αντιδρούσε με τα μεταλλικά τοιχώματα των βλημάτων, σχηματίζοντας εξαιρετικά ασταθή άλατα. Τις τελευταίες δεκαετίες, η χρήση του περιορίστηκε σχεδόν αποκλειστικά σε χημικά και βιολογικά εργαστήρια, ως αντιδραστήριο ή μέσο μονιμοποίησης ιστολογικών δειγμάτων.

Η επικινδυνότητα του πικρικού οξέος εξαρτάται άμεσα από την κατάσταση στην οποία βρίσκεται:

• Όσο διατηρείται διαλυμένο σε νερό (με υγρασία άνω του 30%), είναι σταθερό και ακίνδυνο.
• Αν το νερό εξατμιστεί και το πικρικό οξύ κρυσταλλωθεί, μετατρέπεται σε ισχυρό εκρηκτικό, εξαιρετικά ευαίσθητο στην κρούση, την τριβή ή τη θερμότητα.
• Σε παλιά φιαλίδια που έχουν μείνει ξεχασμένα σε ράφια ή αποθήκες, η ουσία συχνά κρυσταλλώνεται γύρω από το σπείρωμα του πώματος. Το απλό στρίψιμο του καπακιού μπορεί να δημιουργήσει επαρκή τριβή για να προκαλέσει έκρηξη.

Στην περίπτωση της Καλλιθέας, τα εξειδικευμένα κλιμάκια της ΕΛ.ΑΣ. εφάρμοσαν αμέσως τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας. Τα ευρήματα μεταφέρονται σε ειδικά εργαστήρια για την επιβεβαίωση της σύστασής τους.