Ρουσφέτι: μαγκιά, απωθημένο ή ντροπή;

«Τελικά, όλοι μαζί τα φάγαμε» δήλωνε ο Θόδωρος Πάγκαλος στα χρόνια της συνειδητοποίησης της επίπλαστης ευημερίας, θέλοντας να περιγράψει τον φαύλο κύκλο της ανταλλαγής των ψήφων έναντι των ρουσφετιών στην ελληνική πολιτική σφαίρα. Η δήλωση είχε προκαλέσει θυελλώδεις αντιδράσεις στο «αγανακτισμένο» πλήθος εκείνης της περιόδου.

Δεκαπέντε περίπου χρόνια μετά, η έρευνα της εταιρείας QED (Μάιος 2026, n=500 άτομα) αποκλειστικά για το pod.gr έρχεται να ανιχνεύσει πόσο έτοιμοι είναι οι Έλληνες να ανταλλάξουν την ψήφο τους με ένα ρουσφέτι τους.

Στην πλαγίως διατυπωμένη ερώτηση αν ο/η αδελφός/η του ερωτώμενου (και όχι ο ίδιος ή η ίδια) ζητούσε πολιτικό μέσο για μια σειρά από αιτήματα, οι μισοί ή και παραπάνω απάντησαν ότι θα το έκαναν για θέματα όπως η διευκόλυνση της στρατιωτικής θητείας, η πρόσληψη ή η μετάθεση σε δημόσια υπηρεσία, ή το κλείσιμο χειρουργείου σε νοσοκομείο (βλ. Γράφημα 1). Οι τάσεις δεν εμφανίζουν διαφορές ως προς την ηλικιακή κατηγορία, ενώ και οι διαφορές ως προς την πολιτική αυτό-τοποθέτηση είναι μικρές, με τους δεξιούς ωστόσο να είναι πιο ανοιχτοί στη χρήση του πολιτικού μέσου.

Όμως το ρουσφέτι δεν είναι απλώς κανονικοποιημένο στην ελληνική πραγματικότητα. Η έρευνα της QED –που παρουσιάζετε στο podcast «Γκάλοπ εν βρασμώ» του Σταύρου Θεοδωράκη– έδειξε ότι ένας στους τέσσερις Έλληνες θα επιβράβευαν τον/την αδελφό/η για τη χρήση του μέσου, ενώ άνω του 40% δεν θα διαμαρτύρονταν γιατί το ρουσφέτι θα αφορούσε κάποιο μέλος της οικογένειάς τους. Μόνο ένας στους πέντε Έλληνες θα σκεφτόταν ότι ο/η αδελφός/η θα έπρεπε να ντρέπεται για τη χρήση του μέσου (βλ. Γράφημα 2). Το ρουσφέτι είναι μαγκιά ή, το λιγότερο, κρυφό απωθημένο.

Και πώς συνδέεται το ρουσφέτι με την ψήφο; Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας ένας στους τρεις Έλληνες θα συνέχιζε να στηρίζει έναν πολιτικό που τον έχει στηρίξει στο παρελθόν και για τον οποίο μαθαίνει ότι παρενέβη για να μεταθέσει κάποιον κοντά στο σπίτι του ή για να προσπεράσει τη λίστα αναμονής για χειρουργείο σε ένα δημόσιο νοσοκομείο (βλ. Γράφημα 3). 

Μικρή λεπτομέρεια. Το 57% των Ελλήνων δεν αποδέχονται τη δήλωση Πάγκαλου και δηλώνουν ότι οι ευθύνες των πολιτικών είναι μεγαλύτερες. Είναι πολύτιμο πράγμα η αλήθεια. Για αυτό και συνήθως είναι κρυμμένο.