Κοινωνια

Οι πικροδάφνες και τα παιδικά σώματα

Μέχρι που φτάνει η προστασία ενός παιδιού;

Ελισάβετ Παπαδοπούλου
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Οι πικροδάφνες και τα παιδικά σώματα: Το κενό ανάμεσα στις σκέψεις και τις πράξεις του παιδιού

Διαβιβάστηκε λέει εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας, μέσω του Υπουργείου Παιδείας στα σχολεία, για την απομάκρυνση του φυτού «πικροδάφνη» από τα προαύλια λόγω της τοξικότητάς της. Κάτι που στην εξωγραφειοκρατική γλώσσα σημαίνει «Ξεριζώστε τις πικροδάφνες από τα σχολεία μην δηλητηριαστούν τα παιδιά άμα τις φάνε».

Διότι ως γνωστόν τα παιδιά βόσκουν τα φυτά του περιβόλου, στο χρόνο που τους απομένει, δηλαδή όταν δεν αφανίζουν το ένα το άλλο ή όλα μαζί το ένα, όταν δεν βγάζουν selfie ή τα μάτια τους, όταν δεν κάνουν τσιγάρο ή φιγούρα, κι όταν έχουν κάποιο ελεύθερο - χωρίς κινητό χέρι - προκειμένου να μαδήσουν τις πικροδάφνες.

Ίσως μιλάνε για τα μικρότερα παιδιά θα μου πεις, τα νηπιάκια τα πρωτάκια, εκείνα τα βασανισμένα πλάσματα με την τεράστια τσάντα της γνώσης στην πλάτη, που αποδεικνύεται όπως φαίνεται - παρά τις γνώσεις που κομίζει - παντελώς άχρηστη.

Διότι δεν μπορεί να σε θεωρούν ικανό να μάθεις ένα φορτηγό πράματα και να μη σε θεωρούν ικανό να μάθεις τα βασικά για την επιβίωσή σου. Αν και στην περίπτωση αυτή εδώ που τα λέμε δεν είναι ακριβώς θέμα γνώσης, ούτε θέμα απαγόρευσης αλλά μια εσωτερίκευση ορίου. Του διαχωριστικού ορίου ανάμεσα στο άτομο και τον φυσικό του κόσμο, ένα όριο το οποίο εσωτερικεύουν από πολύ νωρίς άνθρωποι και ζώα.

Ωστόσο οι αρμόδιοι που εξέδωσαν τη σχετική εγκύκλιο για τα σχολεία και τις πικροδάφνες μοιάζει να θεωρούν ότι τα άμοιρα σημερινά παιδιά δεν είναι σε θέση να ενσωματώσουν οποιοδήποτε όριο, που σημαίνει να ενεργήσουν όπως επιβάλει η αναγκαιότητα. Ότι τα σημερινά παιδιά δεν είναι σε αλληλεπίδραση ούτε καν με το σώμα τους, το οποίο (αφού τα θεωρούν ικανά να φάνε την πικροδάφνη) προφανώς τους δημιουργεί δυσθυμία και σύγχυση.

Το σώμα είναι το κέντρο της εμπειρικής αντίληψης του κόσμου. Άμα το κλείσεις σε ένα δωμάτιο, το σώμα περνάει σε δεύτερη μοίρα. Άμα το βγάλεις στον κόσμο η αντίληψή του (έχει και το σώμα αντίληψη) γίνεται κοφτερή σαν ξυράφι. Κι έπειτα, είτε είσαι γονιός είτε δάσκαλος, έχεις καθήκον να προετοιμάσεις το παιδί για τον κόσμο. Που σημαίνει δεν πας να ξεριζώσεις την πικροδάφνη, αλλά οξύνεις την αντίληψη του παιδιού, το διδάσκεις να ακούει το σώμα του, να εμπιστεύεται τις αισθήσεις του, και κάθε πράγμα να το σέβεται σύμφωνα με τη θέση του. Δεν καταναλώνουμε τα πάντα. Δεν βάζουμε στο στόμα μας τα πάντα (όχι μετά την ηλικία του ενός έτους), αυτονόητα πράγματα δηλαδή ια τα πέντε ή έξι έτη που το παιδί αρχίζει να πηγαίνει στο σχολείο.

Αν δεν αφήσουμε να παιδιά να ξαναβρούν το σώμα τους, αν δεν ξαναβρούν τα παιδιά το φυσικό τους χώρο που είναι το παιχνίδι έξω από οργανωμένους παιδότοπους και κλισέ ασχολίες, αν δεν τα αφήσουμε να χτυπήσουν, να πονέσουν, να τρυπηθούν, να λασπωθούν, να βραχούν, να φαγουριστούν, να έχουν συνέπειες και πόνο σωματικό, θα υπάρχει πάντοτε ένα κενό ανάμεσα σε αυτά που το παιδί θα σκέφτεται να κάνει και θα απαγορεύεται να κάνει. Το κενό αυτό το καλύπτει μόνο το όριο που αυτονόητα βάζει το σώμα που αναγνωρίζει.

Συνεπώς δεν είναι η πικροδάφνη το θέμα μα το παιδί. Το κάθε παιδί που νομίζουμε ότι του κάνουμε καλό, επειδή το προστατεύουμε και το προστατεύουμε, και στην πραγματικότητα το καταστρέφουμε. Τίποτα δεν του επιτρέπουμε να μάθει, ούτε τον εαυτό του, ούτε το όριο, ούτε τη θέση του απέναντι στα πράγματα και τον κόσμο. Ας αφήσουμε τις πικροδάφνες λοιπόν στη θέση τους, κι ας μάθουμε στα παιδιά την δική τους.