Παγκόσμια ημέρα σεξεργατών: Ισότητα χωρίς σιωπή

→ Γράφει η Μπέττυ Βαλέττα, RN, MSc, Νοσηλεύτρια – Ειδική Δημόσιας Υγείας, Υποψήφια Διδάκτωρ, Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Η 3η Μαρτίου έχει καθιερωθεί διεθνώς, ως η Παγκόσμια Ημέρα για τα δικαιώματα των εργαζομένων στο σεξ, αναδεικνύοντας μεταξύ άλλων, τα αιτήματά τους για νομική αναγνώριση, εργασιακή ασφάλεια και εγγυημένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης. Σε μία εποχή όπου τα θεμελιώδη δικαιώματα θεωρούνται αυτονόητα, οι σεξεργάτες συνεχίζουν να αγωνίζονται με στόχο τη θεσμική προστασία, την ισότιμη μεταχείριση και την κοινωνική αποδοχή.

Είναι ευρέως γνωστό ότι τα άτομα που προσφέρουν σεξουαλικές υπηρεσίες με αμοιβή αποτελούν έναν ετερογενή πληθυσμό με σημαντικές διαφοροποιήσεις στο επαγγελματικό, κοινωνικό, νομικό και υγειονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζουν και εργάζονται. Έρευνες δείχνουν αυξημένη έκθεση σε σωματική, λεκτική και σεξουαλική βία –από τους αγοραστές σεξουαλικών υπηρεσιών– καθώς και μεγαλύτερη συχνότητα ψυχικών διαταραχών, χρήσης ουσιών, σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και αυτοκτονικού ιδεασμού σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Επιπρόσθετα, η απουσία ασφαλιστικής κάλυψης τους υποχρεώνει να δαπανούν μέρος του ήδη χαμηλού εισοδήματός τους για ιατρική φροντίδα, γεγονός που μειώνει τους οικονομικούς τους πόρους και αυξάνει την ευαλωτότητά τους σε σοβαρές ασθένειες. Παράλληλα με τα προαναφερθέντα και παρά την προοδευτική εξέλιξη της κοινωνίας, το κοινωνικό στίγμα και οι διακρίσεις που επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους δεν έχουν εξαλειφθεί. Οι διαφοροποιήσεις συνεχίζουν να υφίστανται, μέρος των οποίων προέρχεται από επαγγελματίες υγείας .

Οι επαγγελματίες υγείας διαθέτουν περιορισμένες γνώσεις σε συμβουλευτική, εκπαίδευση και θέματα που άπτονται στο πεδίο της σεξουαλικής υγείας. Εκτός από το κλινικό περιβάλλον, εκτεταμένα εμπόδια εντοπίζονται και στην εκπαίδευση. Τα προγράμματα σπουδών στις σχολές επιστημών υγείας και πρόνοιας δεν παρέχουν ικανοποιητική επιστημονική κατάρτιση, με αποτέλεσμα να διαιωνίζεται η απειρία, ο αποκλεισμός και η απουσία στήριξης.

Αυτή η διακριτή μεταχείριση λειτουργεί αποτρεπτικά στην αναζήτηση και στην δυνατότητα χρήσης των υπηρεσιών υγείας από τους σεξεργάτες, ενισχύοντας τις υφιστάμενες ανισότητες.

Οι άνισες ευκαιρίες, προάγουν τις διακρίσεις και παρεμποδίζουν την πρόοδο

Στην ελληνική κοινωνία, παρά την νομική εξέλιξη που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τις δράσεις των κοινωνικών υπηρεσιών και των υγειονομικών φορέων, εξακολουθεί να εντοπίζεται δομικό έλλειμμα το οποίο επιδρά αρνητικά στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, παρά την ύπαρξη προβλεπόμενων δομών υγείας για την πραγματοποίηση προληπτικών εξετάσεων, η ύπαρξη πολύπλοκων διαδικασιών, η άρνηση παροχής υπηρεσιών υγείας από το προσωπικό καθώς και η ελλιπής ενημέρωση των δικαιούχων, συνιστούν εμπόδια στην πρόσβαση, εντείνοντας το αίσθημα αποκλεισμού των ωφελουμένων.

Υπό το πρίσμα των προαναφερθέντων και των σημαντικών προκλήσεων που συνεχίζουν να ταλανίζουν αυτή την πληθυσμιακή ομάδα, η εκπαίδευση των φοιτητών και των επαγγελματιών υγείας, καθίσταται αναγκαία. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός του υγειονομικού συστήματος, σε συνδυασμό με τη θεσμική προστασία αλλά και την ενίσχυση των εκπαιδευτικών δομών, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση των ανισοτήτων και τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας.

Για να καταστεί αυτό δυνατό, οι επαΐοντες οφείλουν να λάβουν σοβαρά υπόψη τις ελλείψεις που γεννούν εμπόδια και να τις αντιμετωπίσουν με πιο αποφασιστικές ενέργειες. Αυτό που χρειαζόμαστε, λοιπόν, είναι η τοποθέτηση ανθρώπων σε καίριες θέσεις που θα επιδεικνύουν αμερόληπτο ενδιαφέρον για την προστασία αυτής της κοινότητας, ώστε οι αποφάσεις τους να είναι σύμφωνες –τουλάχιστον– με την αρχή της αξιοπρέπειας. Τότε και μόνο τότε θα μπορούμε να μιλάμε για εξάλειψη των διακρίσεων και ισότητα των πολιτών στην υγεία.