Ελλαδα

Τραμ / Στάση Μπακνανά: Σε ποιον οφείλει το όνομά της και γιατί;

Η ιστορία πίσω από τη στάση

Μάριος Βελέντζας
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Η άγνωστη ιστορία πίσω από τη στάση «Μπακνανά» που ακούμε καθημερινά, όταν παίρνουμε το Τραμ με προορισμό το Σύνταγμα ή την Πικροδάφνη

Όσοι παίρνουν το Τραμ με προορισμό το Σύνταγμα ή τον Νέο Κόσμο για να μετεπιβιβαστούν στο Μετρό, περνούν καθημερινά από αυτήν τη στάση. «Επόμενη στάση, Μπακνανά», ακούγεται από τα μεγάφωνα.

«Ποιος ήταν ο Μπακνανάς;» ρωτά το παιδί τους γονείς του. Η απάντηση έρχεται από τα εκκλησιαστικά βιβλία και την ορθόδοξη παράδοση.

Τόσο η στάση του Τραμ όσο και η ομώνυμη οδός στον Νέο Κόσμο οφείλουν την ονομασία τους σ’ έναν φτωχό Αθηναίο, κηπουρό στο επάγγελμα, ο οποίος έζησε τον 18ο αιώνα: τον Μιχαήλ Μπακνανά. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για κάποιο τοπωνύμιο αλλά για ένα ιστορικό πρόσωπο.

Ποιος ήταν ο Μιχαήλ Μπακνανάς και γιατί τον τιμά η Εκκλησία

Ο Μιχαήλ Μπακνανάς ή Πακνανάς γεννήθηκε το 1753 στην Αθήνα. Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμα υπό οθωμανικό ζυγό.

Το 1771 συλλαμβάνεται από τους Οθωμανούς. Κατηγορείται ότι προμηθεύει με μπαρούτι τους κλέφτες που λυμαίνονται τα βουνά της Αττικής και είχαν προκαλέσει διαδοχικά προβλήματα στην είσπραξη του «χαρατσιού» από τις οθωμανικές αρχές. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι έδινε τρόφιμα σε επαναστάτες, που είχαν οχυρωθεί στη Σαλαμίνα.

Έναν χρόνο νωρίτερα, εχουν προηγηθεί τα Ορλωφικά, προάγγελος για τους ιστορικούς της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, με εξεγέρσεις σε διάφορες περιοχές, όπως Ήπειρο, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο, τα οποία όμως δεν είχαν ευτυχή κατάληξη. Οι έλεγχοι από τους Οθωμανούς είναι συνεχείς, με αθρόες συλλήψεις πολιτών.

Ο Μιχαήλ Μπακνανάς καταδικάστηκε σε θάνατο διά αποκεφαλισμού. Μέχρι την τελευταία στιγμή είχε αρνηθεί τις κατηγορίες. Οι Οθωμανοί του πρότειναν να ασπαστεί το Ισλάμ, ο ίδιος όμως αρνήθηκε. Στη χριστιανική παράδοση υπάρχει αναφορά ότι λίγο πριν την εκτέλεσή του στην περιοχή που βρίσκονται οι Στύλοι του Ολυμπίου Διός, ο δήμιος τον χτύπησε με την ανάποδη του σπαθιού, υποβάλλοντάς τον έτσι στο μαρτύριο του εικονικού αποκεφαλισμού. Τότε, ο Μιχαήλ Μπακνανάς με ψυχραιμία του είπε να χτυπήσει πιο δυνατά, έτσι ώστε να πάει να συναντήσει πιο γρήγορα τον Θεό.

Ο Μιχαήλ Μπακνανάς, το όνομα του οποίου δόθηκε σε στάση του Τραμ και δρόμο στον Νέο Κόσμο, πέθανε μαρτυρικά στις 9 Ιουλίου 1771.