Ευθύμιος Λέκκας για το Άγιον Όρος: Ο «επιστημονικός γρίφος» που παρακολουθούν οι σεισμολόγοι

Η συνεχιζόμενη σεισμική δραστηριότητα στο Άγιον Όρος αποτελεί έναν «επιστημονικό γρίφο», σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ και καθηγητή του ΕΚΠΑ, Ευθύμιο Λέκκα, ο οποίος πάντως εμφανίζεται καθησυχαστικός ως προς τον άμεσο κίνδυνο.

Μιλώντας στο περιθώριο συνεδρίου για την πολιτική προστασία στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Λέκκας περιέγραψε ένα φαινόμενο που εξελίσσεται τα τελευταία δύο χρόνια, με διακυμάνσεις στη σεισμικότητα και επίκεντρο συγκεκριμένο ρήγμα, χερσαίο και θαλάσσιο. Όπως σημείωσε, η ισχυρότερη δόνηση καταγράφηκε πριν 14 μήνες (5,3 Ρίχτερ), ενώ πρόσφατα η μέγιστη ένταση έφτασε τα 4,9 Ρίχτερ.

Ξεκαθάρισε ωστόσο ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος για τις μονές και τις γύρω περιοχές με τέτοια μεγέθη», εκτιμώντας ότι η δραστηριότητα θα συνεχιστεί σε παρόμοια επίπεδα, με πιθανότητα ακόμη και αποκλιμάκωσης λόγω εκτόνωσης ενέργειας.

Λέκκας για Άγιον Όρος: Σεισμική δραστηριότητα με άγνωστη διάρκεια

Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι οι επιστήμονες δεν μπορούν ακόμη να προσδιορίσουν τη διάρκεια ή τα ακριβή χαρακτηριστικά της εξελισσόμενης διαδικασίας. Παρόλα αυτά, εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το ενδεχόμενο ισχυρότερων σεισμών, σημειώνοντας ότι κάτι τέτοιο είναι «πολύ δύσκολο».

Η περίπτωση του Αγίου Όρους εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξημένης πολυπλοκότητας φυσικών φαινομένων, που απαιτούν συνεχή επιστημονική παρακολούθηση.

Πολιτική προστασία και οι δήμοι στο επίκεντρο της ανθεκτικότητας

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Λέκκας στον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι η ανθεκτικότητα των δήμων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αντιμετώπιση κρίσεων.

Όπως εξήγησε, η ανθεκτικότητα δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά αφορά συγκεκριμένα συστήματα: υποδομές, δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, σχολεία, δρόμους και γέφυρες. «Ο δήμος συντίθεται από δεκάδες επιμέρους συστήματα και σε καθένα πρέπει να προσδώσουμε ειδική ανθεκτικότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, στηλίτευσε πρακτικές προχειρότητας, όπως σχέδια πολιτικής προστασίας τύπου copy-paste, που σε ορισμένες περιπτώσεις περιλαμβάνουν ακόμη και λάθος ονόματα δήμων, υπονομεύοντας την ουσιαστική προετοιμασία.

Κλιματική κρίση, 71 απειλές και η νέα πραγματικότητα των κινδύνων

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ ανέδειξε τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η κλιματική κρίση, σημειώνοντας ότι έχουν καταγραφεί 71 διαφορετικοί κίνδυνοι σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πρόκειται για φαινόμενα που δεν εμφανίζονται πλέον μεμονωμένα, αλλά συνδυαστικά: σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές, πανδημίες και τεχνολογικά ατυχήματα, συχνά ταυτόχρονα. «Δεν έχουμε να αντιμετωπίσουμε έναν κίνδυνο κάθε φορά, αλλά πολλαπλότητα και συνθετότητα κινδύνων», τόνισε.

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα ανέφερε ακραία καιρικά φαινόμενα όπως ο «Daniel» και ο «Ιανός», υπογραμμίζοντας ότι μέσα σε λίγα χρόνια καταγράφηκαν γεγονότα «χιλιετίας». Όπως σημείωσε, «δεν είναι πια κλιματική αλλαγή, είναι κλιματική κρίση», προειδοποιώντας για οριακές συνθήκες.

Στη Σαντορίνη το μοντέλο συνεργασίας που λειτούργησε

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην περίπτωση της Σαντορίνης, όπου καταγράφηκαν 23.000 σεισμοί σε 27 ημέρες. Αρχικά υπήρχε φόβος για σεισμό έως και 7,2 Ρίχτερ, με πιθανές καταρρεύσεις στην Καλντέρα.

Ωστόσο, ο μεγάλος σεισμός δεν εκδηλώθηκε και η ενέργεια εκτονώθηκε μέσω μικρότερων δονήσεων. Ο κ. Λέκκας χαρακτήρισε τη διαχείριση της κρίσης επιτυχημένη, τονίζοντας ότι για πρώτη φορά υπήρξε πλήρης συνεργασία μεταξύ επιστημόνων, επιχειρησιακών φορέων και πολιτείας.

Παράλληλα, επισήμανε τη σημασία της εμπειρίας πεδίου, τονίζοντας ότι η αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε θεωρητικά μοντέλα.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή πολιτικής προστασίας, με αυξημένες απαιτήσεις και ευθύνες. Η πρόληψη, η επιστημονική τεκμηρίωση και η ουσιαστική προετοιμασία δεν αποτελούν επιλογή, αλλά αναγκαιότητα, καθώς –όπως προειδοποίησε– η ελλιπής διαχείριση κινδύνων μπορεί να έχει ακόμη και νομικές συνέπειες για τους αρμόδιους.