Τι καιρό έκανε την 25η Μαρτίου το 1821; - Η έρευνα του Θοδωρή Κολυδά

Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, αξιοποιώντας ιστορικές πηγές και σύγχρονα μοντέλα πρόγνωσης, διερεύνησε τι καιρός επικρατούσε τις ημέρες της Επανάστασης του 1821.

Υπάρχουν ορισμένες ιστορικές αναφορές για τον καιρό γύρω από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης το 1821, αλλά είναι αποσπασματικές. Δεν υπάρχουν φυσικά συστηματικές μετεωρολογικές παρατηρήσεις στην Ελλάδα εκείνη την εποχή, όμως μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες από απομνημονεύματα αγωνιστών, χρονικά, επιστολές και ευρωπαϊκά ημερολόγια. Σε αρκετά απομνημονεύματα γίνεται έμμεση αναφορά στον καιρό, κυρίως επειδή επηρέαζε τις μετακινήσεις, όπως αναφέρει ο μετεωρολόγος.

Ιστορικές αναφορές για τον καιρό

Ο Ιωάννης Φιλήμων στο Ιστορικό Δοκίμιο περί της Ελληνικής Επαναστάσεως κάνει λόγο για βροχερό καιρό σε περιοχές της Πελοποννήσου τις ημέρες πριν την εξέγερση, κάτι που καθυστέρησε τη μεταφορά σωμάτων, σύμφωνα με την έρευνα του Θοδωρή Κολυδά.

Ο Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθόπουλος) ο υπασπιστής του Κολοκοτρώνη στα Απομνημονεύματα αναφέρει ότι σε ορισμένες μετακινήσεις προς την Αρκαδία επικρατούσε συννεφιά και υγρασία, χαρακτηριστικό ανοιξιάτικου καιρού. Επειδή η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν διατηρούσε εκτεταμένα μετεωρολογικά αρχεία στην Ελλάδα, οι πιο αξιόπιστες ενδείξεις προέρχονται από: ιταλικά λιμάνια (Τεργέστη, Βενετία) ναυτικά ημερολόγια πλοίων, στρατιωτικά ημερολόγια της Κέρκυρας (βρετανική διοίκηση).

Από αυτά προκύπτει ότι στα τέλη Μαρτίου 1821 επικρατούσε μεταβατικός ανοιξιάτικος καιρός στη Μεσόγειο . Υπήρχαν διαταραχές που κινούνταν από τη δυτική Μεσόγειο προς το Αιγαίο και καταγράφονταν νοτιοδυτικοί άνεμοι και βροχές στο Ιόνιο.

Ο κ. Κολυδάς σχολιάζει πως αυτά τα ευρήματα ταιριάζουν αρκετά με την reanalysis κυκλοφορία που θα δούμε παρακάτω από τους χάρτες του NOAA. Σε ορισμένες τοπικές ιστορικές καταγραφές αναφέρεται ότι στην Πελοπόννησο ο καιρός ήταν νεφελώδης αλλά σχετικά ήπιος δεν αναφέρονται χιονοπτώσεις ή ψύχος, κάτι που σημαίνει ότι η άνοιξη είχε ήδη προχωρήσει.

Με αυτά τα ιστορικά δεδομένα προκύπτει ότι γύρω στις 24–25 Μαρτίου 1821 στην Ελλάδα πιθανότατα επικρατούσε ήπιος ανοιξιάτικος καιρός, αρκετές νεφώσεις, πιθανές τοπικές βροχές και νότιοι ή νοτιοδυτικοί άνεμοι που αργότερα στράφηκαν σε βόρειους , δηλαδή ένα τυπικό ανοιξιάτικο πέρασμα διαταραχής στη Μεσόγειο.

⛅ΠΩΣ ΗΤΑΝ Ο ΚΑΙΡΟΣ ΤΗΝ 25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821;
✅Έχει γίνει πολλή συζήτηση τις τελευταίες ημέρες για το τι καιρός θα επικρατήσει αύριο στην παρέλαση. Αξίζει όμως να κάνουμε ένα βήμα πίσω στον χρόνο και να δούμε κάτω από ποιες καιρικές συνθήκες γράφτηκαν οι πρώτες σελίδες του ’21, με… pic.twitter.com/kiZK0ZHrUf

— Theodoros Kolydas (@KolydasT) March 24, 2026