Ελλαδα

Σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα στη Ραφήνα από ανασκαφές του ΥΠΠΟ

Ταφή σε πίθο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού και ενδείξεις τελετουργιών στις όχθες του ρέματος

Η ανασκαφή της Ραφήνας ©Υπουργείο Πολιτισμού

08.01.2026, 12:23 UPD 08.01.2026, 12:59
Newsroom
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Eπιλογές

Κοσμος Πώς αλλάζει ο κόσμος;

Φώτης Γεωργελές

Η Monika από το Λος Άντζελες μοιράζεται τη ζωή, τη μουσική έμπνευση και τις καθημερινές διαδρομές πίσω από το νέο της τραγούδι, «LA Like a Song»

Μουσικη Η Monika στέλνει e-mail από το Λος Άντζελες

Δημήτρης Αθανασιάδης

Το Reuters ξετύλιξε το κουβάρι: Από τα ερείπια της Ουκρανίας ως τα αστυνομικά αρχεία της Νέας Υόρκης, ο Banksy αποκτά όνομα - Τι σημαίνει η αποκαθήλωσή του;

Εικαστικα Ο Banksy χωρίς μάσκα: Τι σημαίνει η έρευνα του Reuters που γκρεμίζει την ανωνυμία του

Δημήτρης Καραθάνος

Ανασκαφές σε μοναδική ταφή σε πίθο και τελετουργικά κατάλοιπα φωτίζουν ταφικά έθιμα της 3ης χιλιετίας π.Χ.

Σημαντικά νέα δεδομένα για την προϊστορική Αττική έφεραν στο φως οι σωστικές ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής, στο πλαίσιο του έργου «Διευθέτηση – Οριοθέτηση Ρέματος Ραφήνας». Τα ευρήματα, που ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού, ενισχύουν την εικόνα της κοινωνικής οργάνωσης και των μεταθανάτιων αντιλήψεων στην περιοχή της Ραφήνα κατά την 3η χιλιετία π.Χ.

Ο πίθος και ο ημικυκλικός τοίχος γύρω σπό το στόμιο ©Υπουργείο Πολιτισμού

Ανασκαφή σε εξαιρετική ταφή πίθου της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού

Κορυφαίο εύρημα της ανασκαφής αποτελεί μια απομονωμένη ταφή σε πίθο, χρονολογούμενη στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200–2000 π.Χ.). Ο πίθος, ύψους 1,74 μ., ήταν τοποθετημένος σε λάκκο στη νότια όχθη του ρέματος και έφερε χαρακτηριστική σχοινοειδή ανάγλυφη διακόσμηση, καθώς και οριζόντιες λαβές. Το στόμιο σφραγιζόταν με ισχυρή κατασκευή από ποταμίσιες κροκάλες και ψευδόθυρα, στοιχείο που μαρτυρεί ιδιαίτερη φροντίδα στη διαμόρφωση του μνημείου.

Στο εσωτερικό βρέθηκαν οστά δύο ανθρώπων, καλυμμένα από μεγάλους λίθους, μαζί με κτερίσματα όπως χάλκινη λαβίδα, αιχμές οψιανού και αγγεία. Παρά την ύπαρξη οργανωμένων νεκροταφείων της ίδιας περιόδου στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής, η συγκεκριμένη ταφή προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για την ποικιλία των ταφικών εθίμων, αλλά και για κυκλαδικές και ανατολικές επιρροές.

Σκελετός Ιπποειδούς στον πυθμένα του λάκκου ©Υπουργείο Πολιτισμού

Τελετουργικές πρακτικές και η διαχρονική ιερότητα του χώρου

Σε μικρή απόσταση από τον πίθο αποκαλύφθηκε μεγάλος κυκλικός λάκκος με ίχνη καύσης και μακρόχρονη χρήση. Στα ανώτερα στρώματα εντοπίστηκαν κεραμική και χάλκινα νομίσματα ιστορικών χρόνων, ενώ χαμηλότερα βρέθηκαν σκελετός ιπποειδούς και οστά μικρότερων ζώων πάνω σε παχύ στρώμα καύσης.

Η συνδυαστική μελέτη των αρχαιολογικών, ζωοαρχαιολογικών και φυσικοεπιστημονικών δεδομένων αναμένεται να ρίξει φως σε πιθανές τελετουργικές πρακτικές με θυσίες ζώων και να τεκμηριώσει τη διαχρονική ιερότητα του χώρου. Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά τις έρευνες του Δημήτριου Θεοχάρη στον παλαιό λιμένα και στη χερσόνησο του Ασκηταριό, τα νέα ευρήματα επανατοποθετούν τη Ραφήνα στον χάρτη της προϊστορικής έρευνας της Αττικής.