Οι Έλληνες διανοούμενοι και καλλιτέχνες που πολέμησαν το ’40

Δεκάδες ήταν οι διανοούμενοι και οι καλλιτέχνες που πολέμησαν στον πόλεμο του ’40. Μεταξύ αυτών, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο οποίος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του μετώπου ως ανθυπολοχαγός.  

«Στο μέτωπο, αρρώστησα από βαρύτατο τύφο. Τα νερά που πίναμε, όπου βρίσκαμε, ανάμεσα στα πτώματα των μουλαριών, ήτανε μολυσμένα. Χωρίς να γνωρίζω τι έχω, χρειάστηκε να κάνω τρία μερόνυχτα με τα πόδια και με ζώο σε βατόδρομο και να διακομισθώ στο Νοσοκομείο Ιωαννίνων. Έμεινα εκεί σαράντα μέρες με σαράντα πυρετό, ακίνητος, με πάγο στην κοιλιά. Με είχανε αποφασίσει αλλά εγώ δεν είχα αποφασίσει τον εαυτό μου. Θυμάμαι ότι αρνήθηκα να με μεταφέρουν στο μικρό θάλαμο των ετοιμοθανάτων, όπως κάποιο άλλο βράδυ αρνήθηκα πεισματικά να κοινωνήσω και να εξομολογηθώ στον παπά που μου φέρανε, όταν η κρίση της αρρώστιας έφτασε στο κατακόρυφο», είχε πει ο Ελύτης στο φοιτητικό περιοδικό «Πανσπουδαστική».

Στο ελληνοαλβανικό μέτωπο είχε πολεμήσει και ο ζωγράφος, Γιάννης Τσαρούχης, καθώς και πολλοί ηθοποιοί, οι οποίοι έγιναν μετέπειτα πολύ γνωστοί. Ο Παπαγιανόπουλος πολέμησε σαν ανθυπολοχαγός και κατάφερε να βγει ζωντανός από την πρώτη γραμμή του μετώπου, ενώ μετά τη συνθηκολόγηση επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Διακοφτό, με τα πόδια. Ο Λάμπρος Κωσταντάρας τραυματίστηκε σε μάχη και όταν έγινε καλά στα μετόπισθεν, ζήτησε να τον ξαναστείλουν στην πρώτη γραμμή.

Άλλοι ηθοποιοί που πολέμησαν ήταν οι Ντίνος Ηλιόπουλος, Θάνος Κωτσόπουλος, Μάνος Κατράκης, Λυκούργος Καλλέργης, Στέλιος Βόκοβιτς, Γκίκας Μπινιάρης, Νάσος Χριστογιαννόπουλος, Φροίξος Θεοφανίδης, Μάκης Τζίνης, Στέφανος Πήλιος.

Στην κεντρική φωτογραφία διακρίνονται όρθιοι: Δ. Γαλερίδης (δημοσιογράφος), Γεώργιος Καρτάλης (υπουργός), Δ. Θιβαδόπουλος (καθηγητής), Γεώργιος Θεοτοκάς ( συγγραφέας), Συμεόνογλου (βιομήχανος) Κώστας Μάγερ (δημοσιογράφος). Καθιστοί: Ευ. Μαγκλιβέρας (βαρύτονος), Λάμπρος Κωνσταντάρας (ηθοποιός) Κώστας Σάμιος ( τενόρος) και Τσαλίκης (έμπορος).