Ρωσία–Ουκρανία: Πρώτες ειρηνευτικές συνομιλίες έπειτα από εννέα μήνες στο Άμπου Ντάμπι

Aξιωματούχοι της Ρωσίας και της Ουκρανίας συναντήθηκαν την Τρίτη στο Άμπου Ντάμπι για τις πρώτες ειρηνευτικές συνομιλίες τους από τον Φεβρουάριο, στο πλαίσιο νέας αμερικανικής προσπάθειας για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συνάντηση ιδιαίτερα παραγωγική, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για εποικοδομητικές και αρκετά ουσιαστικές συζητήσεις, με αντικείμενο ανθρωπιστικά ζητήματα και θέματα ασφαλείας.

Σε ανάρτησή του στο X, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι προτεραιότητα αποτελεί η απελευθέρωση αιχμαλώτων πολέμου και ότι συζητήθηκαν αναλυτικά το περιεχόμενο των εγγυήσεων ασφαλείας και οι προϋποθέσεις για τη μακροχρόνια λειτουργία τους. Τόνισε επίσης την ανάγκη πραγματικών μηχανισμών που θα αποτρέπουν την επανάληψη του πολέμου στην Ουκρανία. 

Δεν υπήρξε άμεσο ρωσικό σχόλιο για το περιεχόμενο των συνομιλιών. Δεύτερη ημέρα διαπραγματεύσεων έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη.

Μεγάλες διαφορές για εδάφη και ασφάλεια

Παρά τις θετικές δημόσιες τοποθετήσεις, οι δύο πλευρές παραμένουν μακριά από συμφωνία, περισσότερο από τεσσεράμισι χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας.

Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας. Πέρα από το εδαφικό, στις εκκρεμότητες περιλαμβάνονται οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας και οι απαιτήσεις της Μόσχας να υιοθετήσει η Ουκρανία ουδέτερο καθεστώς και να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Οι συνομιλίες ακολούθησαν επαφές των ΗΠΑ με τις δύο πλευρές τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ υποστήριξε ότι οι επαφές περιόρισαν τις διαφορές και δήλωσε στην έναρξη της συνάντησης ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει ιδέες για την επίτευξη προόδου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εντείνει την πίεση προς το Κίεβο για συμφωνία. Όπως σημειώνει το Reuters, ωστόσο, έχει προβλέψει επανειλημμένα διπλωματικές εξελίξεις που δεν υλοποιήθηκαν.

Διαφωνία για τη σειρά των διαπραγματεύσεων

Ο Σεργκέι Λαβρόφ επανέλαβε ότι η Μόσχα προτιμά να συμφωνηθεί πρώτα ένα ευρύτερο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας και κατόπιν να εξεταστούν οι συγκεκριμένοι όροι τερματισμού του πολέμου.

Η θέση αυτή έρχεται σε αντίθεση με εκείνη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ευρύτερες συνομιλίες ασφαλείας πρέπει να ακολουθήσουν μια κατάπαυση του πυρός. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών απέρριψε την ιδέα εκεχειρίας, κατηγορώντας τους Ευρωπαίους ότι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ανάσα χρόνου για την Ουκρανία.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διεκδικούν μεγαλύτερη συμμετοχή στη διαδικασία. Πριν από την κύρια συνάντηση, η ουκρανική πλευρά είχε χωριστές επαφές με εκπροσώπους της Ευρώπης, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, καθώς και με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.

Η Γαλλία υποστήριξε ότι δεν μπορεί να υπάρξει διαρκής ειρήνη χωρίς να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας και, συνεπώς, χωρίς ευρωπαϊκή συμμετοχή. Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να διευρυνθούν οι τριμερείς συνομιλίες ώστε να συμπεριλάβουν την Ευρώπη, αν και η Ρωσία είχε καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμούσε Ευρωπαίους στη συγκεκριμένη συνάντηση.

Οι επιθέσεις συνεχίζονται

Την ίδια ώρα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν. Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, ρωσικές επιθέσεις στη διάρκεια της νύχτας έπληξαν δέκα περιφέρειες και πέντε μεγάλους υποσταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλώντας διακοπές ρεύματος και τον θάνατο δύο ανθρώπων.

Η Ρωσία ανέφερε ζημιές σε βιομηχανική εγκατάσταση στο Νόβγκοροντ από ουκρανικό drone. Πηγές του κλάδου δήλωσαν στο Reuters ότι οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια από τα τέλη Οκτωβρίου έχουν περιορίσει περίπου κατά 30% τη διυλιστική δυναμικότητα της χώρας.

Στο εδαφικό, δεν υπάρχει δημόσια ένδειξη ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν εγκαταλείπει την απαίτηση να παραδοθεί ολόκληρο το Ντονμπάς πριν από μια συμφωνία. Ο Ζελένσκι απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών για την υπεράσπιση των οποίων έχουν σκοτωθεί Ουκρανοί στρατιώτες.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι οι διαπραγματευτές της Ουάσιγκτον θεωρούν πιθανό έναν εδαφικό συμβιβασμό. Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος, πάντως, διέψευσε ότι η κυβέρνηση θα εξέταζε τέτοιες παραχωρήσεις.