Γιατί κατέρρευσε η δημοτικότητα του Εμανουέλ Μακρόν

Ο Εμανουέλ Μακρόν καταγράφει σήμερα ιστορικά χαμηλά επίπεδα δημοτικότητας, της τάξης του 14% έως 15%. Η μείωση της δημοτικότητάς του δεν οφείλεται σε ένα μεμονωμένο λάθος, αλλά σε μια σειρά από πολιτικές επιλογές και στρατηγικές αποφάσεις, καθώς και σε ζητήματα πολιτικού ύφους που αποξένωσαν τη γαλλική κοινωνία. Αν και συνήθως, στη Γαλλία, οι πρόεδροι χάνουν γρήγορα τη δημοτικότητά τους, κάθε περίπτωση έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Ένας από τους λόγους που οδήγησαν στην πτώση της δημοτικότητας του Εμανουέλ Μακρόν είναι αυτό που πολλοί προσλαμβάνουν ως «αλαζονική» στάση και ως εικόνα αποκομμένη από τον λαό. Από την αρχή της θητείας του, ο Μακρόν επικρίθηκε για ένα συγκεντρωτικό (αν και, σύμφωνα με το γαλλικό Σύνταγμα, ο πρόεδρος είναι «συγκεντρωτικός») και τεχνοκρατικό μοντέλο διακυβέρνησης. Οι επικριτές του τον χαρακτήρισαν «πρόεδρο των πλουσίων» —κυρίως επειδή κατήργησε έναν φόρο επί της μεγάλης περιουσίας (καταργώντας παραλλήλως κι έναν «λαϊκό» φόρο, τον φόρο κατοίκησης)— και «απομακρυσμένο από την καθημερινότητα των απλών πολιτών». Συχνά του καταλογίζεται αυταρχισμός και ελιτισμός, συναναστροφές με άλλους ελιτιστές και περιφρόνηση του μέσου όρου.

Από την πρώτη μέρα, ο Μακρόν προκάλεσε κουτσομπολιά για την ασυνήθιστη ερωτική του ιστορία και τον γάμο του με την Μπριζίτ, καθηγήτριά του στο λύκειο και 24 χρόνια μεγαλύτερή του. Και καθώς, για πρώτη φορά, τα γαλλικά ΜΜΕ μιμήθηκαν τους Αμερικανούς κάνοντας λόγο για «πρώτη κυρία», η Μπριζίτ Μακρόν έγινε αντικείμενο κακόβουλου κουτσομπολιού, κάτι που δεν βοήθησε τη δημόσια παρουσία του προέδρου.

Μετά την ήττα του κόμματός του στις Ευρωεκλογές του 2024, ο Μακρόν πήρε την αιφνιδιαστική απόφαση να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση και να προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Η κίνηση αυτή, αν και απόλυτα δημοκρατική, θεωρήθηκε από την κοινή γνώμη ακατανόητη, εγωιστική (δεν ήταν, εκ του αποτελέσματος) και επικίνδυνη, καθώς οδήγησε σε ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο και σε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια. Όσο για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού το 2023, η πρόθεσή του να αυξήσει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, παρακάμπτοντας την ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση μέσω ειδικών συνταγματικών διατάξεων (άρθρο 49.3), προκάλεσε μαζικές απεργίες και τεράστια κοινωνική οργή, βυθίζοντας τα ποσοστά του.

Έτσι, ο Μακρόν δεν μπόρεσε να εξοικονομήσει πόρους. Το λαϊκό κίνημα πίεζε για παροχές και διαμαρτυρόταν για την ακρίβεια, ενώ παραλλήλως το χρέος αυξανόταν. Η οικονομική του πολιτική, αν και δεν ευθυνόταν για την ενεργειακή κρίση, δέχτηκε έντονη κριτική. Παραλλήλως, η εκτίναξη του δημόσιου ελλείμματος ανάγκασε την κυβέρνηση να στραφεί σε προγράμματα λιτότητας και περικοπών, πλήττοντας την αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Επίσης, του καταλογίζουν αποτυχία αναχαίτισης της ακροδεξιάς: Αν και εξελέγη δύο φορές με την υπόσχεση να αποτελέσει το ανάχωμα απέναντι στην ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν, οι χειρισμοί του, σύμφωνα με πολλούς Γάλλους, ενίσχυσαν το Εθνικό Μέτωπο, το οποίο πλέον αντιμετωπίζεται από μεγάλο μέρος των Γάλλων ως μια αξιόπιστη κυβερνητική εναλλακτική.